Venues Protection အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

အေရးပါပုဂိၢဳလ္ေတြနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အသက္အႏၱရာယ္ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးတဲ့အခါ venues protection အေၾကာင္းကို သိထားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ venues ဆိုတာမွာ ေနထိုင္ရာ အေဆာက္အဦး၊ ရံုးခန္း၊ ဟိုတယ္၊ စားေသာက္ဆိုင္၊ ညစာစားပြဲ၊ လူထုအစည္းအေ၀း၊ အခမ္းအနား စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ venues ေပၚမွာ အေျချပဳျပီး သက္ေရာက္လာႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြကေတာ့ ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္လုပ္ၾကံျခင္း၊ လူခ်င္း၀င္လံုးျပီး ဓားျဖင့္ထိုးျခင္း၊ စႏိုက္ပါတပ္ဆင္ထားေသာ ေသနတ္ျဖင့္ တိုက္ခိုက္ျခင္း၊ ဗံုးေဖာက္ခြဲျခင္း၊ မီးရွိဳ႕ျခင္း၊ ဓာတုပစၥည္းမ်ားျဖင့္ တိုက္ခိုက္ျခင္း၊ ဇီ၀ပိုးမႊားမ်ားျဖင့္ တိုက္ခိုက္ျခင္း၊ လူထုအစည္းအေ၀းပြဲမ်ားတြင္ အဓိကရုဏ္းျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကရုဏ္းျဖစ္ျပီး ဖရိုဖရဲျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနဆိုတာ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အသက္ကို ရန္ရွာခံႏိုင္ရမွဳ ရာခိုင္ႏွဳန္း အျမင့္မားဆံုး အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအခ်ိန္မွာ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ close protection အဖြဲ႔ဟာ ေဘးကင္းရာကို ေခါင္းေဆာင္ကို အျမန္ဆံုးဆြဲထုတ္သြားႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ လူထုေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အခင္းျဖစ္ပြားရာ ေနရာေဒသကို မစြန္႔ခြာလိုၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ close protection အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ဟာ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အမိန္႔ကို လိုက္နာဖို႔ထက္ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အသက္အႏၱရာယ္ကို ဦးစားေပးတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

venues protection ဆိုင္ရာ အေျခခံအခ်က္မ်ား

စနစ္တက် ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မွဳ ျပဳလုပ္ရမည္။

သြားေရာက္မည့္ ေနရာ၏ အနီး၀န္းက်င္ လံုျခံဳေရးကို ေလ့လာစံုစမ္းရမည္။

လူထုအစည္းအေ၀းမ်ား၊ အဖြဲ႔အစည္း အခမ္းအနားမ်ားတြင္ ၀င္ေပါက္၊ ထြက္ေပါက္မ်ားကို စနစ္တက် သတ္မွတ္ရမည္။

close protection အဖြဲ႔၀င္မဟုတ္ေသာ မည္သူမဆို ေခါင္းေဆာင္အနီးသို႔ ကပ္လာပါက သတိထားရမည္။

close protection အဖြဲ႔၀င္ အခ်င္းခ်င္းသာ သိႏိုင္ေသာ သေကၤတမ်ား ထားရိွရမည္။

သတ္မွတ္၀တ္စံု၀တ္ထားေသာ close protection အဖြဲ႔၀င္မ်ားအျပင္ undercover အဖြဲ႔၀င္မ်ားလဲ ထားရွိရမည္။

မည္သည့္ေနရာသို႔ သြားသည္ျဖစ္ေစ အေရးေပၚအေျခအေနအတြက္ ၾကိဳတင္စဥ္းစား ျပင္ဆင္ထားရမည္။
close protection အဖြဲ႔၀င္မ်ား အခ်င္းခ်င္း အေရးေပၚအေျခအေန ထြက္ေပါက္ကို သတ္မွတ္ထားရွိရမည္။
အေရးပါပုဂိၢဳလ္ႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ဖရိုဖရဲအေျခအေနမ်ားၾကားမွ ဆြဲထုတ္ေခၚသြားႏိုင္မည့္ safe haven သတ္မွတ္ခ်က္ ရွိရမည္။

venues protection မွာ ေနရာသတ္မွတ္ခ်က္ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ ပထမတခုက သက္ဆိုင္ရာ ေနရာရဲ႕ ျပင္ပ နဲ႔ ၀င္ေပါက္ေနရာ (outer perimeter) ျဖစ္ျပီး၊ ဒုတိယတခုက သက္ဆိုင္ရာ ေနရာ၊ အေဆာက္အဦးအတြင္း (inner perimeter) မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Outer perimeter protection ကို မ်ားေသာအားျဖင့္ advanced team ကို တာ၀န္ယူခိုင္းေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႔၀င္မ်ားအေနနဲ႕အေရးပါပုဂၢိဳလ္သြားမယ့္ေနရာကို ၾကိဳတင္ေရာက္ရွိျပီး ၀န္းက်င္အေနအထားကို ေလ့လာရပါမယ္။

ကားရပ္မည့္ေနရာကို ေသခ်ာၾကည့္ရွဳဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

အေရးပါပုဂိၢိဳလ္စီးနင္းလိုက္ပါတဲ့ ကားရဲ႕ ယာဥ္ေမာင္းကို ကားအနီးမွာ အခ်ိန္ျပည့္ရွိေစရပါမယ္။

ယာဥ္ေမာင္းက တျခားတေနရာကို သြားဖို႔ လိုလာရင္ တျခားအဖြဲ႔၀င္တေယာက္ေယာက္က ကားအနီးမွာ သြားေနရပါမယ္။

လူအ၀င္အထြက္ကို စနစ္တက် ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရွဳရပါမယ္။

ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာတဲ့ေနရာ (observation posts) မ်ား သတ္မွတ္ရပါမယ္။

အေရးပါပုဂိၢဳလ္ ျပန္လည္ထြက္ခြာမယ့္ ထြက္ေပါက္နဲ႔ အနီး၀န္းက်င္လံုျခံဳေရးကို သတိျပဳရမယ္။

မီဒီယာ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ သတင္းေထာက္ အိုင္ဒီကတ္ေတြကို စစ္ေဆးရပါမယ္။

ကင္မင္ရာ၊ ဗီြဒီယိုစတဲ့ media equipment ေတြကို လိုအပ္ရင္ ၾကည့္ရွဳစစ္ေဆးရပါမယ္။

အေရးၾကီးတဲ့ strategic points ေတြအားလံုးမွာ ကိုယ့္ဘက္ေတာ္သားေတြပဲ ရွိေနဖို႔ ျပင္ဆင္တာ၀န္ေပးရပါမယ္။


Inner perimeter protection

Inner perimeter protection နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး personal escort အဖြဲ႔ငယ္ကို တာ၀န္ေပးေလ့ရွိပါတယ္။

တာ၀န္ရွိသူမ်ားဟာ

အိမ္၊ ရံုး အေဆာက္အဦး (သို႔မဟုတ္) အခမ္းအနားက်င္းပရာ ကြင္းျပင္အတြင္းရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို ဂရုစိုက္ရပါမယ္။

အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ လွဳပ္ရွားမွဳတိုင္းကို ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။ သို႔ေပမယ့္ တေကာက္ေကာက္ ေဘးမွာ လိုက္ေနရမွာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါ။ အေရးပါပုဂိၢိဳလ္နဲ႔ မိတ္ေဆြမ်ားရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ လွဳပ္ရွားမွဳကို အေႏွာင့္အယွက္ေပးသည္အထိ မျပဳလုပ္ရပါ။

undercover (covert) လံုျခံဳေရးတာ၀န္ယူသူမ်ားကို တာ၀န္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

အေဆာက္အဦးအတြင္းမွာ safe haven ေနရာ သတ္မွတ္ခ်က္ ရွိရပါမယ္။


အေဆာက္အဦးအား ရွာေဖြျခင္း

လံုျခံဳေရးအတြက္ အေဆာက္အဦးကို ရွာေဖြတဲ့အခါမွာ အျပင္မွ အတြင္းသို႕ ရွာေဖြျခင္း၊ ေအာက္မွ အထက္သို႔ ရွာေဖြျခင္း၊ ပုန္းေအာင္ႏိုင္ဖြယ္ရာ ေနရာမ်ားအား ရွာေဖြျခင္းဆိုျပီး နည္းလမ္း သံုးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ ဒီလိုရွာေဖြတဲ့အခါမွာ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ လူအင္အား ေလးပံုတပံုက ျပင္ပမွာ ရွာေဖြရပါမယ္၊ လူအင္အားေလးပံုတပံုက အမ်ားျပည္သူေတြ ၀င္ထြက္သြားလာေလ့ရွိတဲ့ ေနရာေတြကို ရွာေဖြျပီး၊ က်န္အင္အားတ၀က္က အေဆာက္အဦးမွာ ရွိတဲ့ အခန္းမ်ားကို ပတ္စိပ္တိုက္ရွာေဖြရပါမယ္။

ျပင္ပရွာေဖြျခင္း (external searching) ျပဳလုပ္တဲ့အခါ အေဆာက္အဦးရဲ႕ ၂၅ မီတာ၀န္းက်င္ကို ရွာေဖြရပါမယ္။ ဒီလိုရွာေဖြတဲ့အခါ ground level အေနနဲ႔ အမွိဳက္စြန္႔ပစ္ရာ ေနရာမ်ား၊ ပန္းအိုးမ်ား၊ ေရပန္းမ်ား၊ ရပိုက္မ်ားနဲ႔ အနီးမွာ ရပ္ထားတဲ့ ကားမ်ားကိုပါ ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။ ျပီးတဲ့အခါ ground to roof level အေနနဲ႔ ျပတင္းေပါက္ေဘာင္မ်ား၊ ေလေအးေပးစက္မ်ား၊ မီးၾကိဳးမ်ားနဲ႔ေခါင္းမိုးကို ရွာေဖြရပါမယ္။ ဒီလိုရွာေဖြျပီးတာနဲ႔ အေရးၾကီးေနရာမ်ားမွာ လူအ၀င္အထြက္ ထပ္မံျပဳလုပ္ျခင္းကို တားဆီးျခင္း၊ အေစာင့္ခ်ထားျခင္း ျပဳလုပ္ရပါမယ္။

အမ်ားျပည္သူ၀င္ထြက္သြားလာမယ့္ေနရာမ်ားအား ရွာေဖြျခင္း (searching for public places) ကို ျပဳလုပ္တဲ့အခါ ဧည့္ခန္းေဆာင္၊ လွ်ပ္စီးမီး၊ ပန္းအိုး၊ ကုလားထိုင္၊ စားပြဲ၊ မီးသတ္ဗူး၊ ဓာတ္ေလွကား၊ ေရအိမ္မ်ား၊ ဗီြဒိုမ်ား၊ စတိုခန္းနဲ႔ လွ်ပ္စစ္သံုးစက္ကိရိယာမ်ားကို ရွာေဖြရပါမယ္။

တခန္း၀င္တခန္းထြက္ ရွာေဖြျခင္း (room to room searching) ကို ျပဳလုပ္တဲ့အခါ ပထမဦးဆံုး အျမင္အာရံုကို အသံုးျပဳျပီး လွည့္ပတ္ၾကည့္ရပါမယ္။ ျပီးတဲ့အခါ အခန္းထဲမွာ ေလွ်ာက္ၾကည့္ျပီး ေခတၱခဏရပ္ျခင္းကို အခါခါျပဳလုပ္ရပါမယ္။ ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ မူမွန္မဟုတ္တဲ့ အသံေတြကို ၾကားရႏိုင္ပါတယ္။ အခန္းကို ရွာေဖြတဲ့အခါ searching level ေလးဆင့္ရွိပါတယ္။ ပထမတဆင့္က floor to hip level ပါ။ ဒီအဆင့္မွာ ေကာ္ေဇာ၊ ကုလားထိုင္၊ စားပြဲ၊ ဗီြဒိုအေသး၊ မီးခလုတ္ စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ေနာက္တဆင့္က hip to eye levelပါ။ ဒီအဆင့္မွာ ဗြီဒိုၾကီး၊ မီးခလုတ္၊ ေလေအးေပးစက္၊ မီးခလုတ္နဲ႕ စာအုပ္စင္စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ေနာက္တဆင့္ကေတာ့ eye level to the ceiling ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆင့္မွာ အျမင့္မွာတပ္ဆင္ထားတဲ့ ေလေအးေပးစက္၊ အသံခ်ဲ႕စက္၊ ပန္ကာ၊ မီးၾကိဳးမ်ား စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတဆင့္ကေတာ့ ceiling ျဖစ္ပါတယ္။ ceiling မွာ ေရးထားတဲ့ စာေတြအပါအ၀င္ ရွိသမွ်ကို ၾကည့္ရွဳစစ္ေဆးရပါမယ္။


ရုံးခန္းလံုျခံဳေရး

venues protection မွာ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ ရံုးထိုင္တဲ့ ရံုးခန္းဟာလဲ အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ ရံုးခန္းဟာ ေအာက္ဆံုးအထပ္မွာ မရွိသင့္ပါဘူး။ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ရံုးခန္းကို သြားမယ္ဆိုရင္ အျခားရံုးခန္းေတြေရွ႕က (သို႔မဟုတ္) ရံုးသူရံုးသားအမ်ားရွိေနေသာ စားပြဲမ်ားေရွ႕က ျဖတ္သြားမွသာ ေရာက္ႏိုင္ရပါမယ္။ ရံုးခန္းမွာ ျပတင္းေပါက္ေတြရွိရင္ ခန္းဆီးမ်ားတပ္ရပါမယ္။ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ ရံုးထိုင္ေနတာကို ျပင္ပကေန အလြယ္တကူ ျမင္ႏိုင္ျခင္း မရွိေစရပါဘူး။

ဧည့္သည္မ်ားနဲ႕ ေတြ႕ဆံုတဲ့အခါ ၾကိဳတင္ျပီး appointment ယူခိုင္းရပါမယ္။ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ ရံုးခန္းအတြင္းကို ၀င္ေရာက္ေစတာထက္ အမ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဆံုရမယ့္ outside office ဖန္တီးထားသင့္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ အေရးေပၚေခါင္းေလာင္း တပ္ဆင္ထားသင့္ပါတယ္။ ရံုးအ၀င္အထြက္ ေနရာမ်ားနဲ႔ ရံုးတြင္းက အေရးၾကီးတဲ့ ေနရာမ်ား၊ အခ်ိဳးအေကြ႔ေနရာမ်ားမွာ CCTV မ်ား တပ္ဆင္ထားသင့္ပါတယ္။ ရံုးခန္းတံခါးေတြမွာ အမည္မ်ား၊ ရာထူးမ်ား သတ္မွတ္ေရးသားထားတာရွိရင္ ဖယ္ရွားျပီး နံပါတ္မ်ားနဲ႔ အစားထိုးရပါမယ္။ စတိုခန္းနဲ႔ ေရအိမ္မ်ားမွာ လံုျခံဳေရး ခလုတ္မ်ားနဲ႔ ဖြင့္ရမယ့္ တံခါးမ်ား ရွိသင့္ပါတယ္။ ဧည့္သည္မ်ားနဲ႔ အမ်ားျပည္သူသံုး ေရအိမ္ကို သီးျခားထားသင့္ပါတယ္။ ရံုးအတြင္းမွာ အေရးေပၚအခ်ိန္မွာ ေနထိုင္ရမယ့္ safe room ထားရွိျပီး ဆက္သြယ္ေရးကိရိယာမ်ား၊ အစားအစာနဲ႔ ေဆး၀ါးမ်ားကို အဆင္သင့္ ထားရွိပါမယ္။


နိဂံုး

ကမၻာတ၀ွမ္းက အေရးပါပုဂၢိဳလ္ေတြကို လုပ္ၾကံခံရမွဳေတြမွာ ရံုးခန္း၊ ဟိုတယ္၊ စားေသာက္ဆိုင္၊ အစည္းအေ၀းခန္းမ၊ လူထုအစည္းအေ၀း ေတြရဲ႕ လံုျခံဳေရးအေျခအေန အားနည္းခ်က္ေတြက အဓိက ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ venues protection ဆိုင္ရာ အေျခခံအခ်က္အလက္မ်ားကို အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို တာ၀န္ယူရမယ့္သူမ်ားနဲ႔ အေျခအေနက ေတာင္းဆိုလို႔ အေရးေပၚတာ၀န္ ယူလိုက္ရမယ့္ သူမ်ားအေနနဲ႔ သိရွိနားလည္ထားဖို႔ လိုအပ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္။


ခင္မမမ်ိဳး (၈၊ ၁၂၊ ၂၀၁၀)

အျပည့္အစံုဖတ္ခ်င္ရင္..>>>

ျပန္ေခါက္ထားခဲ့ပါ..>>>

အဖြဲ႕တြင္း ပ႗ိပကၡမ်ားအား စီမံခန္႕ခြဲျခင္း

ႏိုင္ငံေရးမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘ၀အေရးမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အေျပာင္းအလဲ အေျခအေနေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြမွာ လူေတြရဲ႕ စိတ္ေတြ ေ၀၀ါးရွဳပ္ေထြးမွဳေတြ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ပ႗ိပကၡေတြ ျဖစ္လာတတ္ျပီး ကြဲျပားတဲ့ အေတြးအျမင္ေတြ၊ ျပိဳင္ဆိုင္မွဳေတြကေန အကြဲအျပဲေတြလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနေတြကို စနစ္တက် ကိုင္တြယ္စီမံႏိုင္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းေရးရာရွဳေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အဖြဲ႕တြင္း ေျပာင္းလဲမွဳေတြ၊ ကြဲျပဲမွဳေတြကို ဦးတည္ေစတဲ့ ပ႗ိပကၡအေျခအေနတခု ျဖစ္လာတတ္တာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလို dysfunctional conflict ထြက္ေပၚလာတဲ့အခါမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္မွဳ ခက္ခဲျခင္း၊ ခံစားခ်က္ႏွင့္ ေပါက္ကြဲျခင္း စတာေတြကေန ပ႗ိပကၡျဖစ္သူေတြအခ်င္းခ်င္း အျပိဳင္အဆိုင္ စစ္ကစားျခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြ ေပၚလာတတ္ပါတယ္။




အဖြဲ႕တြင္း ပ႗ိပကၡမ်ား ျဖစ္ထြန္းေစတတ္ေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးကို ေလ့လာသူပညာရွင္ေတြကေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းတခုအတြင္းမွာ ပ႗ိပကၡကို ျဖစ္ထြန္းေစတဲ့ conflict triggers ေတြကို ရွစ္မ်ိဳးခြဲျခားျပီး ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ပထမတမ်ိဳးကေတာ့ အလုပ္တာ၀န္သတ္မွတ္ခ်က္ ရွဳပ္ေထြးမွဳ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္း တခုမွာဆိုရင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဥကၠဌတာ၀န္၊ အတြင္းေရးမွဴးတာ၀န္၊ ဗဟိုအလုပ္မွဳေဆာင္ေကာ္မတီ၊ ဗဟိုေကာ္မတီတာ၀န္ ခြဲေ၀မွဳေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီတာ၀န္ေတြနဲ႕ တြဲျပီး တိက်တဲ့ အလုပ္သတ္မွတ္ခ်က္ရွိရပါမယ္။ ဒီလိုမရွိရင္ အဖြဲ႕တြင္းက အရင္းအျမစ္ႏွင့္ အဖြဲ႕ကို ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ ပါ၀ါအေပၚမွာ ျပိဳင္ဆိုင္မွဳေတြ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။

ဒုတိယ တမ်ိဳးကေတာ့ အရင္းအျမစ္နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ျပိဳင္ဆိုင္မွဳေတြပါ။ အရင္းအျမစ္ဆိုတာမွာ အဖြဲ႕ကိုခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ ပါ၀ါအျပင္ ေငြအင္အား၊ လူအင္အားနဲ႕ တန္ဖိုးၾကီးတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ ဆိုတာလဲ ပါပါတယ္။ လူ႕စိတ္ဆိုတာက ေမ်ာက္စိတ္လိုပဲ ေတာ္ေတာ္ေၾကာက္ဖို႕ ေကာင္းပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းတခုအတြင္းမွာ အဖြဲ႕ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္ဖို႕အတြက္ အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုစိတ္ေတြရွိမွ ပန္းတိုင္ကို ေရာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ အဖြဲ႕၀င္ေတြအၾကားမွာ ပါ၀ါအာဏာျပိဳင္မွဳေတြ ျဖစ္လာျပီဆိုရင္ အဖြဲ႕ျပိဳကြဲဖို႕ ဦးတည္ေနျပီဆိုတာ သိဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။

တတိယတမ်ိဳးကေတာ့ ဆက္ဆံေရးျပိဳလဲမွဳပါ။ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အလုပ္ၾကီးအကိုင္ၾကီးေတြကို လုပ္ကိုင္ျပီး ဟန္ေရးျပလိုတတ္ၾကေပမယ့္ ဒီအလုပ္နဲ႕ တန္တဲ့ စိတ္ဓာတ္ရင့္က်က္မွဳကို ျပင္ဆင္ထားေလ့ မရွိၾကပါဘူး။ စကားေျပာရင္ ငါ့စကားႏြားရ ေျပာတတ္သူေတြ၊ အစည္းအေ၀းခန္းေတြထဲမွာ သူမ်ားေတြ လုပ္သမွ် အဖ်က္သေဘာနဲ႕ လိုက္ေျပာေနတတ္သူေတြ၊ အျပန္အလွန္ ျငင္းခုန္ေဆြးေႏြးမွဳကေန ျပႆနာကို အေျဖရွာတဲ့ အဆင့္မေရာက္ေတာ့ပဲ မိတ္ေဆြပ်က္တဲ့အထိ ျဖစ္ေနတတ္သူေတြ၊ မူအရ ေပါင္းစပ္လို႕ မရတာေၾကာင့္ ကြဲျပဲတာမ်ိဳး မဟုတ္ပဲ တေယာက္နဲ႕ တေယာက္ ေ၀ဖန္ပုတ္ခတ္တာနဲ႕တင္ ထစ္ခနဲရွိ အဖြဲ႕သစ္ေထာင္ေနသူေတြ၊ သူေျပာတာမွ လက္မခံရင္ ကိုယ္ေျပာတာလဲ လက္မခံဆိုျပီး လုပ္တတ္သူေတြ၊ ကိုယ့္ကို ေပးအပ္ထားတဲ့ တာ၀န္ကို ေက်ပြန္ေအာင္ပင္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပဲ တျခားပိုၾကီးတဲ့ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြကို တစာစာ ေတာင္းေနတတ္သူေတြ၊ ေနရာယူ ငုပ္တုတ္ထိုင္၊ ေဘးထိုင္ဘုေျပာ လုပ္တတ္သူေတြ၊ အဖြဲ႕ထဲက လူေတြရဲ႕ စကားေတြကို ဟိုစကားဒီပို႕၊ ဒီစကားဟိုပို႕နဲ႕ စကားအေရာင္းအ၀ယ္ လုပ္ေနတတ္သူေတြဟာ လူ႕ေလာကၾကီး ထဲမွာ ရွိကိုရွိေနတတ္ ပါတယ္။ ဒီလို စိတ္ဓာတ္မရင့္က်က္သူေတြ အဖြဲ႕အစည္းေတြထဲမွာ မ်ားလာတဲ့အခါ အဖြဲ႕၀င္ေတြ အခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္ပါတယ္။ ၾကာရင္ ျပိဳလဲတတ္ပါတယ္။

ေနာက္တမ်ိဳးကေတာ့ အခ်ိန္အတိုင္းအတာတခုရဲ႕ ဖိအားပါ။ လူေတြမွာ ေရရွည္လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြမွာ ပိုမိုအားသာခ်က္ရွိျပီး ေရတိုအခ်ိန္သတ္မွတ္တာနဲ႕ စိတ္ဖိစီးမွဳျဖစ္ျပီး ကေသာင္းကနင္းလုပ္တတ္သူေတြ ရွိပါတယ္။ အခ်ိန္သတ္မွတ္ခ်က္ တခုအတြင္းမွာ လုပ္ငန္းေဆာင္တာတခုကို ျပီးေျမာက္ရေတာ့မယ္လို႕ ျပင္ပပတ္၀န္းက်င္အေျခအေနက ဖိအားေပးလာတဲ့အခါမွာ ဒါကို ေအးေအးေဆးေဆး စီမံခန္႕ခြဲႏိုင္သူေတြ ရွိသလို၊ ေတာင္ေျပးေျမာက္ေျပး ျဖစ္ေနတတ္သူေတြလဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ စာေမးပြဲတခုကို နက္ျဖန္စစ္ေတာ့မယ္လို႕ ေရွာင္တခင္ ေၾကညာလိုက္တဲ့အခါ ေရရွည္ျပင္ဆင္ထားသူေတြနဲ႕ ေရတိုျပင္ဆင္ထားသူေတြအၾကားမွာ ကြဲျပားတဲ့ တုန္႕ျပန္မွဳေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေရရွည္ျပင္ဆင္ ထားျပီးမွ ေသြးေအးေအးနဲ႕ အေရးၾကီးတဲ့ သင္ခန္းစာေတြကို ေရြးႏွဳတ္ေလ့လာသူ၊ ေရရွည္ျပင္ဆင္ထားေပမယ့္ ေၾကာက္စိတ္၀င္လာျပီး ဟိုစာအုပ္ကိုင္ရမလို၊ ဒီစာအုပ္ကိုင္ရမလို ျဖစ္တတ္သူ၊ ျပင္ဆင္ထားတာ မဟုတ္ေပမယ့္လဲ ေသြးေအးေအးနဲ႕ အေရးၾကီးမယ္ထင္တဲ့ စာကိုပဲ ေကာက္ဖတ္ေနသူနဲ႕ ျပင္ဆင္ထားတာလဲမရွိ၊ ေသြးေအးေအးနဲ႕ ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ရမွန္းလဲ မသိျဖစ္ျပီး ေတာင္ေျပး၊ ေျမာက္ေျပးျဖစ္ေနတတ္သူေတြ ေပၚထြက္လာစျမဲပါပဲ။ ေၾကာက္စရာအေကာင္းဆံုးက အဲဒီေတာင္ေျပး၊ ေျမာက္ေျပး လုပ္တတ္သူေတြပါ။ ပထမငါးမိနစ္မွာ စာေမးပြဲေျဖမယ္ေျပာလိုက္၊ ဒုတိယငါးမိနစ္ေရာက္ရင္ မေျဖေတာ့ဘူးေျပာလိုက္၊ စာအုပ္ေကာက္ကိုင္လိုက္၊ ျပန္ခ်လိုက္နဲ႕ စိတ္ဂနာမျငိမ္မွဳေတြျဖစ္ျပီး အနီးအနားမွာ ရွိေနသူေတြကို ေတာ္ေတာ္ဒုကၡေပးတတ္သူေတြပါ။ သူ႕ကိုသာ လိုက္ၾကည့္ေနရင္ ေဘးက လူေတြလဲ အရူးမလင္လုပ္ရသလို ျဖစ္လာမွာ အေသအခ်ာပါပဲ။

အဖြဲ႔အစည္းတြင္း ပ႗ိပကၡေတြ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ ေနာက္ထပ္ အေၾကာင္းတခုကေတာ့ အေျခအေနနဲ႕ သင့္ေလ်ာ္မွန္ကန္မွဳ မရွိတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြ၊ မူ၀ါဒေတြ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ခ်မွတ္တာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ဆိုတာ ကိုယ့္အဖြဲ႕ရဲ႕ အေျခအေနကို သိရပါတယ္။ ငါ့စကားႏြားရ၊ တေသြးတသံ တမိန္႕ေတြက ေနရာတိုင္းမွာ က်င့္သံုးလို႕ မရပါ။ ဦးေႏွာက္နဲ႕ ဆင္ျခင္တံုတရားကို အမိန္႕ဆိုတာနဲ႕ သင္းကြပ္ခံထားရတဲ့ စစ္တပ္လို အဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳးေတြမွာေတာင္ တခါတရံမွာ တပ္တြင္းပုန္ကန္မွဳဆိုတာ ျဖစ္လာတတ္ေသးရင္ တျခားအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာဆို ပိုဆိုးပါတယ္။

ေနာက္ထပ္တမ်ိဳးကေတာ့ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး ကြဲျပားမွဳပါ။ လူတဦးခ်င္းစီရဲ႕ ကိုယ္ရည္ ကိုယ္ေသြးေတြက ကြဲျပားျခားနားပါတယ္။ လူသ႑ာန္ကိုၾကည့္ျပီး အကဲခတ္ဖို႕ဆိုတာ အလြန္ခဲယဥ္း ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေပ်ာင္းေလးေပမယ့္ စိတ္ဓာတ္က်ေတာ့ အရမ္းၾကံ့ခိုင္ ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ဗလေတာင့္ေတာင့္ေပမယ့္လဲ တုတ္တခ်က္၀င့္တာနဲ႕ ေၾကာက္ဒူးတုန္ တတ္ပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကေလးဘ၀ အေတြ႕အၾကံဳ၊ ဘ၀ျဖတ္သန္းမွဳ၊ မိသားစုအေျခအေန၊ အေတြးအေခၚ၊ အယူ၀ါဒ၊ စိတ္ေနစိတ္ထား စတာေတြက လူတဦးခ်င္းစီရဲ႕ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးကို လႊမ္းမိုးမွဳရွိပါတယ္။ အေရးေပၚ အေျခအေနေတြမွာမွ ထြက္လာတတ္တဲ့ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး အရည္အခ်င္းေတြကလဲ ရွိပါေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕က မိုက္ရူးရဲလုပ္တတ္သလို တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့လဲ ေၾကာက္ျပိး အညံ့ခံတတ္ပါတယ္။ ကမၻာ့နာမည္ၾကီး ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ၾကီးေတြမွာ စပိုင္ေတြ ေရြးတဲ့အခါ ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပမ္းျပီးလဲ ေရြးခ်ယ္စစ္ေဆးေလ့ရွိတယ္လို႕ ၾကားဖူးပါတယ္။ ခံႏိုင္ရည္ကို ဆန္းစစ္တာပါ။ ခံႏိုင္ရည္ဆိုတာက အလြန္အေရးၾကီးတာပါ။ လူတိုင္းမွာ အားနည္းခ်က္ရွိေပမယ့္ ဒီလိုအားနည္းခ်က္ကို တဘက္ရန္သူက အသာစီးယူသြားႏိုင္ေစမယ့္ တာ၀န္မ်ိဳးကို အစကတည္းက မေပးပဲ ေရွာင္ၾကဥ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ သေဘာသဘာ၀အရ စစ္တိုက္ရမယ့္ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ တပ္မွဴးကို ေသနတ္သံၾကားတာနဲ႕ ၀ပ္က်င္းထဲ သြားပုန္းေနတတ္သူကို ေပးလို႕ မရပါဘူး။ သက္သတ္လြတ္စားေနသူကို မုဆိုးတာ၀န္သြားေပးလို႕ မရပါဘူး။ ေသြးဆာေနသူကို အက်ဥ္းသားထိန္းသိမ္းေရး တာ၀န္သြားေပးလို႕ မရပါဘူး။ အကုန္လံုး ေသကုန္ပါလိမ့္မယ္။ ျပတ္ျပတ္သားသား ေျပာဆိုလုပ္ကိုင္ရမယ့္ တာ၀န္ကို မဆြတ္ခင္က ညြတ္ျပီး အေပးအယူပဲ လုပ္ခ်င္ေနတဲ့ လူမ်ိဳးကို သြားေပးလို႕ မရပါဘူး။ မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရး တာ၀န္မ်ိဳးကို ထစ္ခနဲရွိ ရန္ျဖစ္ခ်င္သူကို သြားေပးလို႕ မရပါဘူး။ အလုပ္တာ၀န္နဲ႕ လူရဲ႕ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး ကိုက္ညီဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းေတြထဲမွာ အဲဒီလို မကိုက္ညီမွုေတြ ျဖစ္လာရင္ တစတစ ပ်က္သုဥ္းေတာ့တာပါပဲ။

ေနာက္ထပ္တမ်ိဳးကေတာ့ အဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ ရာထူးအဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ပါ။ အဖြဲ႕ဆိုတာရွိရင္ hierarchy ဆိုတာရွိပါတယ္။ တာ၀န္ယူမွဳဆိုတာရွိရပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သားအဖပဲျဖစ္ျဖစ္ အဖြဲ႕ရဲ႕ ရာထူးသတ္မွတ္ခ်က္အရ အဆင့္ဆင့္ေပးအပ္လာတဲ့ တာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ တာ၀န္ေပးအပ္သူကလဲ မွန္ကန္ေျဖာင့္မတ္တဲ့ တာ၀န္ေတြကို ေပးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလို တာ၀န္ေပးအပ္သူေတြကိုလဲ တာ၀န္ခံမွဳနဲ႕ ေျဖာင့္မတ္မွဳအတြက္ ထိန္းခ်ဳပ္မွဳယႏၱရား လဲ ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ငါေခါင္းေဆာင္ဆိုျပီး ေျပာခ်င္ရာေျပာ၊ လုပ္ခ်င္ရာလုပ္တတ္သူေတြလဲ ေလာကမွာ ရွိတတ္စျမဲပါပဲ။ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ဆိုတာ အဖြဲ႕တာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ဖို႕ ေခါင္းေဆာင္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ဆိုျပီး ဟန္ေရးတျပျပလုပ္ေနဖို႕၊ အဖြဲ႕၀င္ေတြကို အဖြဲ႕နဲ႕ မဆိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြ သြားေပးျပီး ခိုင္းေစဖို႕၊ ငါေျပာရင္ မွန္တယ္၊ ငါလုပ္ရင္ မွန္တယ္ဆိုျပီး လုပ္ဖို႕ မဟုတ္ပါဘူး။

ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းတခုသာ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ အဖြဲ႕တခုရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ျပီးစီး တာေတြကိုလဲ ေကာ္မတီေတြအလိုက္ အစီရင္ခံရပါမယ္။ ဗဟိုနဲ႕ ေအာက္ေျခ တသားတည္း ရွိေနရပါမယ္။ သာမန္အဖြဲ႕၀င္တေယာက္ပင္ျဖစ္ေစကာမူ အေတြးအေခၚေတြ၊ ခံစားခ်က္ေတြကို တေလးတစား နားေထာင္ေပးရပါမယ္။ အဖြဲ႕၀င္တေယာက္ခ်င္းစီကို တန္ဖိုးထားတတ္ရပါမယ္။

အဲဒီလို မဟုတ္ပဲ အဖြဲ႕၀င္ေတြကို ဟိုခိုင္း၊ ဒီခိုင္း၊ ဟိုညႊန္၊ ဒီညြန္လုပ္ဖို႕ ေလာက္ပဲ သတိရျပီး ဆက္ဆံေရး အဆက္ျပတ္မွဳ (ဆက္ဆံေရးဆိုတာမွာ လူခ်င္းေတြ႕ျပီး ထမင္းအတူစားေနတာကို ဆိုလိုျခင္း မဟုတ္ပါ) ရွိေနမယ္ဆိုရင္၊ အျပန္အလွန္ေလးစားတန္ဖိုးထားမွဳ ေလ်ာ့နည္းလာမယ္ဆိုရင္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ ေနာက္ပါအင္အားေတြ ေလ်ာ့လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မျဖစ္သာလို႕ လက္တြဲေနရရင္ေတာင္ ဒီလိုေခါင္းေဆာင္မွဳေအာက္မွာ ေရရွည္ေနလိုစိတ္ ရွိၾကမည္ မဟုတ္ပါ။

ေနာက္ထပ္ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ျပိဳကြဲတတ္တဲ့ အခ်က္တခုကေတာ့ ၾကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္ပါတယ္။ လူေတြဆိုတာက လူအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ စိတ္အေထြေထြပါ။ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းတခုကို အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ၀င္လာသူေတြမွာ ၾကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြ ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေနရာယူလိုလို႕ပါ။ တခ်ိဳ႕က ဘယ္လို အခြင့္အေရးမ်ားရမလဲဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္နဲ႕ပါ။ တခ်ိဳ႕က ကိုယ့္ယံုၾကည္ခ်က္နဲ႕ အဖြဲ႕ရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ေတြ ကိုက္ညီတယ္လို႕ ယူဆမွဳေၾကာင့္ပါ။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ အေျခအေနအရ ပူးေပါင္းပါ၀င္၀န္းရံေပးဖို႕ သက္ဆိုင္ရာ မိခင္အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္ ေၾကာင့္ပါ။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ အမ်ားစု ပါတာမို႕ လိုက္ပါတာပါ။

ႏိုင္ငံေရး ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းတခုကို အဖြဲ႕၀င္လာတဲ့ အဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ ရွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏွဳန္းဟာ ဥစၥာ၊ ရာထူးအဆင့္အတန္း၊ ယံုၾကည္ခ်က္တူညီမွဳ၊ အစုအဖြဲ႕နဲ႕ ရပ္တည္လိုမွဳစတဲ့ ၾကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္နဲ႕ ၀င္လာသူေတြသာ ျဖစ္တယ္လို႕ ခန္႕မွန္းၾကပါတယ္။ ဒီလိုၾကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႕ ၀င္လာျပီးမွ ထင္သလို မျဖစ္တဲ့အခါ အဖြဲ႕အေပၚမွာ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳေတြ ပ်က္လာတတ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ အဖြဲ႕ျပိဳကြဲတတ္ပါတယ္။

အဖြဲ႕အစည္းတခုအတြင္းမွာ အဖြဲ႕ျပိဳကြဲေရးအထိ ဦးတည္တဲ့ ဒီလိုပ႗ိပကၡေတြ ထြက္ေပၚလာတဲ့အခါ စနစ္တက် ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႕ အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေရးကို ေလ့လာတဲ့ ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ဒီလိုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းပံု နည္းလမ္းေတြကို ေဖာ္ထုတ္ေပးထား ၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြဆိုတာက စာအုပ္ထဲက စာေတြ ေျပာၾက၊ သီအိုရီေတြ ေဖာ္ထုတ္ၾက၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ ကိုယ့္သမိုင္းနဲ႕ မကိုက္ညီႏိုင္မယ့္ နည္းစနစ္ေတြကို ေျပာၾကနဲ႕မို႕ သူတို႕ ေျပာစကားေတြကို ဂရုစိုက္ဖို႕ မလိုဘူးလို႕ ဆိုေလ့ရွိၾကပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ငါ့စကားႏြားရ ေျပာတတ္တဲ့ စိတ္ေဖာက္ျပန္ေနတဲ့ ပညာရွင္ မဟုတ္ရင္ ဘယ္ပညာရွင္ကမွ သူေျပာတာေတြကို လိုက္လုပ္ၾကဖို႕၊ ဂရုစိုက္ၾကဖို႕ မရည္ရြယ္ၾကပါဘူး။ လိုအပ္မယ္ထင္တာကို သူပညာကို အသံုးျပဳျပီး ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားတာ၊ အၾကံေပးတာေတြပဲ လုပ္ၾကပါတယ္။ ကိုက္ညီတာလဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္၊ မကိုက္ညီတာလဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဘာသာတရား ကိုးကြယ္ ယံုၾကည္မွဳမွာေတာင္မွ ဘုရားေဟာဆိုတိုင္း အားလံုးက လက္ခံၾကတာ မဟုတ္လို႕ ဘာသာတရားေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ယံုၾကည္ရာ ကိုယ္ကိုးကြယ္ၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ပညာရွင္ေတြဆိုတာကလဲ တန္ခိုးရွင္ေတြမဟုတ္။ သူတို႕တတ္သိထားတဲ့ အသိပညာ၊ အတတ္ပညာ ေလးေတြကို အသံုးခ်ျပီး လူ႕ေလာကၾကီးအတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးရွိမယ္ထင္တဲ့ စာတမ္းေလးေတြကို ေရးၾက၊ သုေတသနေလးေတြကို လုပ္ၾကရင္း ေပ်ာ္ေမြ႕ေနသူေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ လိုတာကိုယူျပီး၊ မလိုတာကို ပယ္ရံုပဲ ရွိပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းတြင္း ပ႗ိပကၡနဲ႕ ပတ္သက္ျပီးေတာ့လဲ ေျဖရွင္းႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းငါးသြယ္ကို ပညာရွင္ေတြက ေဖာ္ထုတ္ေရးသားခဲ့ၾကပါတယ္။

အဖြဲ႕တြင္း ပ႗ိပကၡေျဖရွင္းေရး နည္းလမ္းငါးသြယ္

အဖြဲ႕အစည္းတခုအတြင္းမွာ ပ႗ိပကၡေတြ ေပၚထြက္လာတဲ့အခါ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႕ နည္းလမ္းငါးသြယ္ သံုးျပီး ေျဖရွင္းႏိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ပထမနည္းလမ္းကေတာ့ ျပႆနာေျဖရွင္းျခင္း (Problem solving) နည္းလမ္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ျပႆနာကို စတင္ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြ၊ မီးပြားကို မီးေတာက္ျဖစ္ေအာင္ တြန္းတင္ေနတဲ့ လူေတြနဲ႕ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ ျပင္ပ တြန္းအားနဲ႕ ဖိအားေတြကို အရင္ေလ့လာျပီးေတာ့မွ ဒါေတြကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမလဲဆိုတာကို စဥ္းစားဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းဟာ ေကာင္းမြန္ေပမယ့္ အခ်ိန္အလြန္ၾကာတာေၾကာင့္ အေရးေပၚ အေျခအေနေတြမွာ ဒီနည္းလမ္းကို စနစ္တက် အသံုးျပဳႏိုင္ဖို႕ အခ်ိန္ နည္းပါးတတ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္နည္းလမ္းတခုကေတာ့ Superordinate Goals မ်ား ခ်မွတ္မွဳပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အရမ္းတန္ဖိုးရွိျပီး လူတဦးတေယာက္တည္း၊ တစုတည္းက မေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ပဲ အမ်ားက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမယ့္ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ဖို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ျပီးတဲ့ အခါက်မွ “တို႕အားလံုးဟာ ဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြကို အတူတူ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမယ့္ သူေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြဲျပားျခားနားမွဳေတြကို ေမ့လိုက္ျပီး ဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႕ တိုက္တြန္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းက ေကာင္းမြန္ေပမယ့္ ျပႆနာအရင္းခံကို ေျဖရွင္းထားတာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ ပ႗ိပကၡေတြက အခ်ိန္မေရြး ျပန္ျပီး ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လဲ ေရတိုျပႆနာ ေျဖရွင္းနည္း အတြက္ေတာ့ အလြန္ပဲ အသံုး၀င္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္နည္းလမ္းတခုကေတာ့ အေပးအယူျပဳလုပ္ျခင္း (compromise) လုပ္တဲ့ နည္းလမ္းပါ။ ဒီနည္းလမ္းမ်ိဳးက ပ႗ိပကၡျဖစ္တဲ့ ႏွစ္ဘက္စလံုးက ႏိုင္သလို၊ ႏွစ္ဘက္စလံုးလဲ ရွံဳးပါတယ္။ ညွိႏွိဳင္းမွဳနဲ႕ အေပးအယူျပဳမွဳေပၚမွာ အေျခခံထားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လဲ တကယ္ မွန္ကန္ေလ်ာ္ညီတဲ့ အေပးအယူ ျဖစ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အေပးအယူဆိုတာမွာကလဲ လုပ္လို႕ရတာ ရွိပါတယ္။ လုပ္လို႕ မရတာလဲ ရွိပါတယ္။ အေပးအယူဆိုတဲ့ စကားလံုးကို သံုးျပီး တဘက္ေစာင္းနင္း အႏိုင္ယူတာ မခံရေအာင္ကလဲ သတိရွိဖို႕ လိုအပ္ပါေသးတယ္။ ဒီနည္းလမ္းဟာ ေရရွည္မွာ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မွဳ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အသံုး၀င္တာမွန္ေပမယ့္ ေရတိုအေရးေပၚ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ရတဲ့အခါမွာေတာ့ မေလ်ာ္ကန္လွပါဘူး။

ေနာက္ထပ္နည္းလမ္းတခုကေတာ့ ေျပလည္ေခ်ာေမြ႕ေစျခင္း (smoothing) နည္းလမ္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႕ “အားလံုး စိတ္ခံစားမွုေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ၾကဖို႕၊ မုန္တိုင္းထန္ေနတုန္းမွာ ေလွကို မလွဳပ္ခါၾကဖို႕” ေျပာၾကားျပီး ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း လုပ္တဲ့ နည္းလမ္းပါ။ ဒီနည္းလမ္းက ပ႗ိပကၡအျပင္းထန္ဆံုး ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနမွာ ယာယီ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ေပမယ့္ အခ်ိန္အကန္႕အသတ္နဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ရမွဳေတြ၊ ေရရွည္စီမံခ်က္ခ်မွတ္ရမွဳေတြမွာေတာ့ အသံုးသိပ္မ၀င္ပါဘူး။

ေနာက္ထပ္နည္းလမ္းတခုကေတာ့ အင္အားသံုးေျဖရွင္းျခင္း (Forcing) နည္းလမ္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္အကန္႕အသတ္အေပၚမွာ မူတည္ျပီး ျဖစ္လာတဲ့ ပ႗ိပကၡေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါ အျခားလူေတြက အၾကံေပးနည္း၊ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္နည္း၊ တြန္းအားေပးနည္းေတြကို အသံုးျပဳျပီး ပ႗ိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ ႏွစ္ဘက္စလံုးကို မွန္ကန္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းနဲ႕ အေတြးအေခၚေတြဆီကို တြန္းတင္ေပးမွဳပါ။ ဒါကို လုပ္တဲ့အခါ ၾကား၀င္ေပးသူေတြရဲ႕ ကိုယ္က်င့္တရား၊ ဂုဏ္သိကၡာ၊ အင္အားေတာင့္တင္းမွဳ၊ ရပ္တည္ခ်က္ဆိုတာေတြက အေရးပါပါတယ္။ သူမ်ား ျပႆနာျဖစ္တာမွာ ၾကား၀င္တိုင္းလဲ ေကာင္းတာ မဟုတ္ပါ။ ရပ္ကြက္အဆင့္မွာ ရန္ျဖစ္တာကို ၾကား၀င္မိျပီး ဓားထိုးခံရလို႕ အသက္ဆံုးရွံဳးသူေတြ ဒုနဲ႕ ေဒးပါပဲ။ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မွာလဲ သူမ်ားေတြ ျဖစ္သမွ် ၀င္ေျပာေနလို႕ ငပြၾကီး ျဖစ္ေနတဲ့ နိုင္ငံေတြလဲ ရွိတာပါပဲ။ မလိုအပ္ပဲ ဒီနည္းလမ္းကို သံုးလြန္းတာမ်ားရင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြ အၾကားမွာလဲ ငပြၾကီးအမည္တြင္က်န္တာေလာက္ပဲ ျဖစ္မွာပဲ။ ျပႆနာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး အက်ိဳးရွိေစႏိုင္မယ့္ အဆင့္ရွိမွ သူမ်ားကိစၥမွာ ၾကား၀င္ပါျပီး တြန္းအားေပးတဲ့ နည္းလမ္းေတြ သံုးလို႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို နည္းလမ္းငါးသြယ္ထဲက ဘယ္လို နည္းလမ္းေတြကို အသံုးျပဳရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ organization iceberg ဆိုတာကိုလဲ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ ျမင္သာထင္ရွားတဲ့ သြင္ျပင္လကၡဏာ (Visible Features) ေတြျဖစ္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္၊ မူ၀ါဒ၊ စီမံခ်က္၊ နည္းလမ္း၊ အလုပ္တာ၀န္ခြဲေ၀မွဳ၊ နည္းပညာ၊ အဖြဲ႕တြင္းအာဏာနဲ႕ ဆံုးျဖတ္လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ဆက္ဆံေရး လမ္းေၾကာင္း၊ လုပ္ေဆာင္မွဳ စတာေတြ ရွိသလို၊ အတြင္းမွာပဲ ပုန္းကြယ္ေနတဲ့ သြင္ျပင္လကၡဏာ (Hidden Features) ေတြျဖစ္တဲ့ အဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚ၊ အယူအဆ၊ ခံစားခ်က္၊ တန္ဖိုးထားမွဳ၊ အဖြဲ႕တြင္းႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္စုဖြဲ႕မွဳ၊ အုပ္စုခ်င္း ပ႗ိပကၡ၊ ေခါင္းေဆာင္ခ်င္း ပ႗ိပကၡ၊ ဆက္ဆံေရး ပြင့္လင္းမွဳ မရွိျခင္း၊ အခ်င္းခ်င္း ျပိဳင္ဆိုင္ဆြဲခ်ျခင္း၊ ျပဳမူေဆာင္ရြက္မွဳဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား၊ စာရိတၱေရခ်ိန္ နိမ့္ပါးမွဳ၊ ကိုယ္က်င့္တရားပ်က္ယြင္းမွဳ စတာေတြ လဲ ရွိပါတယ္။ ဒါေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႕ အလြန္ပဲ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒါေတြကို မသိပဲ ဘယ္လိုအဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳးရဲ႕ ပ႗ိပကၡကိုမွ ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။

အဖြဲ႕တြင္း ပ႗ိပကၡေတြကို ဒီနည္းလမ္းေတြနဲ႕ ေျဖရွင္းျပီး အဖြဲ႕အစည္းတရပ္ မျပိဳကြဲေရးကို ၾကိဳးပမ္းေဖာ္ေဆာင္ၾကတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လဲ တခါတရံမွာ အဖြဲ႕အစည္းတရပ္ဟာ ဘယ္လိုမွ ထိန္းေက်ာင္းလို႕ မရေတာ့ပဲ ျပိဳကို ျပိဳကြဲတတ္တာေတြလဲ ရွိပါတယ္။

အဖြဲ႕ျပိဳကြဲမွဳအား ထိန္းေက်ာင္းျခင္း

ေလာကမွာ အရာအားလံုးဟာ အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တခုအထိပဲ တည္ျမဲခိုင္ခံ့ပါတယ္။ ျဖစ္ျခင္း၊ ပ်က္ျခင္းဆိုတဲ့ သေဘာတရားဟာ အရာအားလံုးအတြက္ မွန္ကန္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး အဖြဲ႕အစည္းဆိုတာကလဲ သတၱ၀ါေတြ စုစည္းထားတာပဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ တခ်ိန္မွာ ပ်က္စီးမွာ ပါပဲ။ ျဖစ္လိုက္ပ်က္လိုက္၊ ေအာင္ျမင္လိုက္၊ ဆံုးရွံဳးလိုက္ႏွင့္ ေလာကနိယာမကို ဘယ္သူမွ မတားဆီးႏိုင္ပါ။ ရွိေနတုန္းသာ အတတ္ႏိုင္ဆံုးေကာင္းေအာင္ ၾကိဳးပမ္းလုပ္ၾကရမွာပါ။ ဘယ္လိုမွ မတားဆီးႏိုင္ေတာ့တဲ့ အဖြဲ႕ျပိဳကြဲမွဳေတြကလဲ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။

အဖြဲ႕အစည္းတိုင္းမွာ ရပ္တည္ခ်က္၊ လမ္းစဥ္ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ဆိုတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေတြနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး အဖြဲ႕တြင္းမွာ ကြဲလြဲမွဳ ျဖစ္လာျပီဆိုရင္ေတာ့ အမ်ားသေဘာဆႏၵနဲ႕အညီ မွ်မွ်တတ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ရင္ခ်၊ မခ်ႏိုင္ရင္ေတာ့ ရပ္တည္ခ်က္ မတူသူေတြ လမ္းခြဲဖို႕ပဲ ရွိပါတယ္။ ေလာကမွာ အေပးအယူနဲ႕ ညွိႏွိဳင္းမွဳေတြ ရွိရတယ္ဆိုတာမွန္ေပမယ့္ ဘယ္လိုမွ ညွိႏွိဳင္းလို႕၊ ေလွ်ာ့ေပးလို႕ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အရာေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ- မူးယစ္ေဆး၀ါး ကုန္ကူးမယ္ဆိုတဲ့ လင္ေယာက်္ားနဲ႕ မူးယစ္ေဆး၀ါးအႏၱရာယ္ကို သိျမင္တဲ့ ဇနီးမယားႏွစ္ေယာက္ ဘ၀ခရီးကို အတူဆက္ေလွ်ာက္လို႕ မရပါ။ ဇနီးသည္က လင္ေယာက်္ားကို မူးယစ္ေဆး၀ါး ကုန္မကူးေအာင္ တားႏိုင္ရင္တား၊ လင္ေယာက်္ားက ဇနီးသည္ကို မူးယစ္ေဆး၀ါးကုန္ကူးမွဳေၾကာင့္ ရႏိုင္မယ့္ အက်ိဳးအျမတ္ေတြနဲက မက္လံုးေပးျပီး ဆြယ္ႏိုင္ရင္ဆြယ္ျပီး ညွိႏွိဳင္းၾကဖို႕ကေတာ့ ပထမအဆင့္ပါ။ ဒါမွ မရရင္ေတာ့ လင္ေယာက်္ားျဖစ္သူကလဲ သူ႕ကိုယ္က်ိဳးအတြက္ သူလုပ္ခ်င္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို ဆက္လုပ္ဖို႕နဲ႕ ဇနီးသည္ကလဲ တမ်ိဳးသားလံုး အေရးအတြက္ သူေရွာင္ရမယ့္ အႏၱရာယ္ကို ေရွာင္ဖို႕ လမ္းခြဲၾကရံုပဲ ရွိပါတယ္။ တေယာက္က ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား၊ တေယာက္က အမ်ိဳးသားေရး ကို စဥ္းစားတဲ့ လူႏွစ္ေယာက္မွာ ဘံုရည္မွန္းခ်က္ဆိုတာ မရွိလာေတာ့တဲ့အတြက္ မိသားစု မျပိဳကြဲေအာင္ ထိန္းသိမ္းေရးဆိုတာကလဲ လုပ္လို႕ မရေတာ့ပါ။ ဒါေပမယ့္ မိသားစု တခုလံုး အစိတ္စိတ္၊ အျမြာျမြာ မျပိဳကြဲေအာင္ေတာ့ ထိန္းေက်ာင္းၾကရပါမယ္။ အဖေျခရာကို ဆက္နင္းမယ့္ သားသမီးနဲ႕ အမိေျခရာကို ဆက္နင္းမယ့္ သားသမီးေတြကို မိဘနဲ႕ အတူရွိေနဖို႕ေတာ့ ၾကိဳးပမ္းမွဳေတြ လုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုပါပဲ။ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ျပိဳကြဲတဲ့အခါမွာလဲ အစိတ္စိတ္အျမြာျမြာနဲ႕ သူတလူငါတမင္း မျဖစ္ရေလေအာင္ ျပိဳကြဲမွဳကို စနစ္တက် ထိန္းေက်ာင္းေပးဖို႕ လိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးရာမွာ အာရွ၊ အာဖရိကနဲ႕ လက္တင္အေမရိကက ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ဥေရာပ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ထက္စာရင္ ပိုျပီး fragile ျဖစ္ပါတယ္။ ကြဲအက္လြယ္ပါတယ္။ ကိုလိုနီကၽြန္စနစ္နဲ႕ အာဏာရွင္ ကၽြန္စနစ္ေအာက္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနလာၾကရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ကၽြန္စိတ္က မ်ိဳးဆက္ေတြအလိုက္ အေသြးထဲ အသားထဲမွာ နစ္၀င္ပုန္းလွ်ိဳးေနတတ္ပါတယ္။ ဒီကၽြန္စိတ္က ေတာ္ရံုတန္ရံု အခ်ိန္ေတြမွာဆို မထြက္လာပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံအေရးအေျခအေန အေျပာင္းအလဲကာလေတြ၊ စစ္မက္သင့္တဲ့ ကာလေတြမွာဆို ထြက္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

ကၽြန္မတို႕ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး သမိုင္းမွာလဲ ဒီလိုကၽြန္စိတ္ေတြ ေပၚထြက္လာတတ္တဲ့ အေျခအေနေလးေတြ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ ကိုလိုနီလက္ေအာက္ခံ ကၽြန္သေဘာက္ ဘ၀ မေရာက္ခင္တုန္းက သက္ဦးဆံပိုင္ဘုရင္ေတြရဲ႕ တေသြးတသံ တမိန္႕ေအာက္မွာ ေနခဲ့ရပါတယ္။ လူမွဳေရးက်င့္၀တ္ေတြအရ မိသားစုတြင္းမွာလဲ အာဏာရွင္စနစ္က အျမစ္တြယ္ေနပါတယ္။ အိမ္တအိမ္မွာ ဖခင္ရဲ႕ ၾသဇာနဲ႕ သားသမီးရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အေတြးအေခၚ ထိပ္တိုက္ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ဖခင္ရဲ႕ အာဏာကို မလြန္ဆန္ရဲေတာ့ပါဘူး။ ရြာတရြာမွာ သူၾကီးရဲ႕ ၾသဇာအာဏာကို မလြန္ဆန္ရဲၾကပါဘူး။ မွန္သည္ျဖစ္ေစ၊ မွားသည္ျဖစ္ေစ ငံု႕ခံၾကပါတယ္။ မတရားလုပ္ခံရရင္ေတာင္ ဘ၀ကံအေၾကာင္းတရားပါလာလို႕ ဆိုျပီးေတာ့ပဲ ေျဖသိမ့္ေတြးတတ္ၾကပါတယ္။

မခံႏိုင္လြန္းမွသာ ယမ္းပံုမီးက် ေဒါသအိုး ေပါက္ကြဲတတ္ၾကတာပါ။ ဒါကလဲ ေကာက္ရိုးမီးလို တခဏပဲ ေတာက္ပါတယ္။ အဲဒီလို လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ အမ်ိဳးထိရင္ မခ်ိေအာင္နာတဲ့ စိတ္ရင္းခံေလး တခုကေတာ့လဲ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ေတြ က်ဴးေက်ာ္လာေတာ့ ဒီစိတ္ရင္းခံနဲ႕ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ဆန္႕က်င္ေတာ္လွန္ၾကတာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ သူတို႕ရဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးစိတ္မွာ သက္ဦးဆံပိုင္ဘုရင္စနစ္က သြတ္သြင္းေပးထားတဲ့ ကၽြန္စိတ္ကလဲ တြဲပါေနပါတယ္။ မင္းေနျပည္ေတာ္က အမိန္႕ေပးမွ၊ စစ္သူၾကီးေတြက ဦးေဆာင္မွဆိုတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ မွီခိုအားကိုးမွဳက ရွိေနျပန္ပါတယ္။ ဒီကၽြန္စိတ္ေတြက ဘယ္ေလာက္ေတာင္ လႊမ္းမိုးသြားလဲဆိုရင္ မႏၱေလး ေနျပည္ေတာ္ကို ေသနတ္တခ်က္ေတာင္မေဖာက္ရပဲ ဘုရင္ကို ၾကက္ေလး၊ ငွက္ေလးလို နယ္ခ်ဲ့က်ဴးေက်ာ္သူေတြက ဖမ္းႏိုင္သြားတဲ့ အဆင့္အထိပါပဲ။

နယ္ခ်ဲ့ကို ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္လိုက္ရင္ မိမိတို႕ရဲ႕ ရပ္တည္ရွင္သန္ခြင့္ေတြ၊ ရာထူးေတြ ဆံုးရွံဳးမွာ ေၾကာက္ၾကတဲ့ ေနျပည္ေတာ္က သက္ၾကီးရြယ္အို အဖိုးအိုမ်ားရဲ႕ စကားကို ကာယ၊ ဥာဏ ျပည့္စံုတဲ့ တပ္မွဴးဗိုလ္ပါ အေပါင္းက ကၽြန္စိတ္နဲ႕ နာခံခဲ့ၾကပါတယ္။ စုဖုရားလတ္က “ဘိုးဘိုးတို႕ ေၾကာက္ရင္ ထမီ၀တ္ထားၾကပါလား။ စုဖုရား ကိုယ္တိုင္ နန္းတြင္းသူေတြနဲ႕ ထြက္ျပီး ခုခံမယ္” လို႕ ေျပာခဲ့ရတဲ့ အထိ ျမန္မာ့သမိုင္းဟာ အက်ည္းတန္ခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္စိတ္မရွိလို႕ သခင္စိတ္နဲ႕ နယ္ခ်ဲ့ကို တြန္းလွန္ခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာတပ္မွဴးအေပါင္းမွာလဲ ျမန္မာမင္းေနျပည္ေတာ္က အလိုေတာ္ရိ လက္ပါးေစေတြနဲ႕ ကုလားျဖဴ စစ္တပ္ေတြေၾကာင့္ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ေတြ ဆံုးရွံဳးခဲ့ၾကရပါတယ္။ သခင္စိတ္ေတြ အညြန္႕ခ်ိဳးခံခဲ့ရပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႕ နယ္ခ်ဲ႕ကၽြန္ဘ၀မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေနခဲ့ရျပီး၊ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ေတြ ျပန္ျပီး ႏိုးၾကားလာခ်ိန္ၾကေတာ့လဲ ျမန္မာတမ်ိဳးသားလံုးကို ကိုယ္စားျပဳေနတဲ့ ဂ်ီစီဘီေအ အသင္းၾကီးဟာ နယ္ခ်ဲ႕ရဲ႕ ရာထူး၊ အာဏာ မ်က္စပစ္မွဳဒဏ္ကို မခံႏိုင္ပဲ အစိတ္စိတ္အျမြာျမြာ ကြဲခဲ့ရျပန္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးေတြဆီမွာ ကၽြန္စိတ္ေတြ ေပၚလာျပန္ျပီး၊ နယ္ခ်ဲ႕ လက္ေအာက္ခံ အစိုးရရဲ႕ အမတ္မင္းမ်ား ျဖစ္ဖို႕အေရး ၾကိဳးပမ္းျပီး လူထုကို မ်က္စိလည္လာေစျပန္ပါတယ္။ “လူၾကီးေတြ လုပ္တာဆိုရင္ မွန္တယ္။ လူၾကီးေတြကို ျပန္အာမခံနဲ႕” ဆိုတဲ့ ထံုးတမ္းစဥ္လာေတြအၾကားမွာ ကိုယ္ပိုင္အေတြးအေခၚ၊ အယူအဆ၊ ဦးေဆာင္ႏိုင္မွဳ အရည္အခ်င္းေတြကို သင္းကြပ္ခံထားရ သူေတြကလဲ “ေတာင္က်ေရ၊ ႏြားႏွစ္ေကာင္မ၀သလိုပ၊ ေမာင္ဘေဘ ငါးေထာင္မရေသာ္ေၾကာင့္” ဆိုတဲ့ ဆရာၾကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မွိဳင္း စာထဲကလို ကၽြန္စိတ္နဲ႕ အမတ္ရူးရူးေနၾကတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ားကို ေထာက္ခံၾကျပန္ပါေတာ့တယ္။

အမ်ိဳးသားေရးစိတ္၊ သခင္စိတ္ရွိတဲ့ သခင္ဘေသာင္း၊ သခင္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္သန္းထြန္းတို႕လို လူငယ္ေတြသာ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက မေပၚထြက္ခဲ႕လွ်င္ ျမန္မာျပည္ၾကီးလဲ အိႏၵိယအုပ္ခ်ဳပ္ခံ ျပည္နယ္တခုအေနနဲ႕ ျဖစ္က်န္ခဲ့မည္လားပင္ မသိပါ။ ဒီလိုနဲ႕ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး သမိုင္းဆိုတာကလဲ မင္းေလာင္းေတြ ေမွ်ာ္လိုက္၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အားကိုးလိုက္၊ ေဖာက္ျပန္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ႏိုင္ငံေရးလွိဳင္းလံုးေတြကို ျပန္ပုတ္ခ်လိုက္၊ ျပိဳလိုက္ပ်က္လိုက္၊ ကြဲလိုက္ျပဲလိုက္၊ အခ်င္းခ်င္းခ်လိုက္၊ မရွိတဲ့ အာဏာကို စိတ္ကူးနဲ႕ ရူးျပီး လုလိုက္၊ အာဏာရွင္ေတြဆီကို ကၽြန္သြားခံလိုက္ျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကၽြန္စိတ္မ်ား စိမ့္၀င္ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနခဲ့ေသာ ကၽြန္ႏိုင္ငံေရး သမိုင္းၾကီးအျဖစ္သာ အဖတ္တင္ က်န္ရစ္ခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့ ျမန္မာအခ်င္းခ်င္း ကၽြန္ျပန္ျပဳတဲ့ စစ္ကၽြန္ဘ၀ကို ေရာက္ရွိသြားပါတယ္။

ျမန္မာတင္မဟုတ္ပါ။ စိတ္ဓာတ္နဲ႕ အေတြးအေခၚမ်ားကို မျပင္ဆင္ႏိုင္ေသးတဲ့ အာဖရိကနဲ႕ လက္တင္အေမရိက ႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕ေတြမွာလဲ ဒီလို ကၽြန္ႏိုင္ငံေရး ခရီးၾကမ္းၾကီး ဆက္လွမ္းေနၾကရဆဲပါ။ ကၽြန္သံသရာကေန ေဖာက္ထြက္ဖို႕ ၾကိဳးစားခဲ့ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြထဲက အဖြဲ႕၀င္ေတြဟာ သခင္စိတ္ကို ေမြးထားခဲ့ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအကူးအေျပာင္းကာလေတြမွာ ကၽြန္စိတ္၀င္ေနသူေတြရဲ႕ ၾကိဳးကိုင္ျခယ္လွယ္မွဳကို လက္ခံေလ့မရွိၾကပါဘူး။ အဖြဲ႕အစည္းက တရား၀င္ ေျမေပၚ အဖြဲ႕ ျဖစ္ေနတဲ့အခါ ကၽြန္ခံမယ့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႕ ကၽြန္ျပဳမယ့္သူေတြက တသားတည္း ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ ကၽြန္ခံမယ့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အာဏာကို ဖီဆန္တဲ့ သခင္စိတ္ရွိတဲ့ အဖြဲ႕၀င္ေတြကို ကၽြန္ျပဳမယ့္လူေတြက ၀င္ျပီး ႏိွပ္ကြပ္ဖမ္းဆီးေလ့ရွိၾကပါတယ္။ အဲဒီလိုအခါမ်ိဳးမွာ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းဟာ ကၽြန္ခံမယ့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြလက္ထဲကို လံုးလံုးလ်ားလ်ား က်သြားျပီး၊ ေနာက္ထပ္ အဖြဲ႕အစည္းတရပ္ ထပ္မထြက္လာမခ်င္း ႏိုင္ငံေရး ေသတတ္ပါတယ္။

ဒီလိုေတြျဖစ္လာရင္ ေတာ္လွန္ေရး ၾကာရွည္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သခင္စိတ္နဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ သခင္စိတ္ရွိတဲ့ အဖြဲ႕၀င္ေတြဟာ အဖြဲ႕တြင္း ပ႗ိပကၡေျပလည္ေရးကို ဘယ္လိုမွ လုပ္လို႕ မျဖစ္ေတာ့ တဲ့အခါ အဖြဲ႕ျပိဳကြဲမွဳကို စနစ္တက် ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ေရးအတြက္ ၾကိဳးပမ္းၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေျမေပၚအဖြဲ႕ျဖစ္ရင္ ေျမေအာက္ဆင္းရပါမယ္။ ေျမေအာက္ဆင္းတဲ့အခါ စီအိုစီ ဖြဲ႕စည္းရပါမယ္။ ဒီစီအိုစီရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေရြးထားရပါမယ္။ လူထုထဲကို ေလွကားခ်ျပီး လွ်ိဳ႕၀ွက္စည္းရံုးမွဳေတြ လုပ္ရပါမယ္။

ဒီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ရွိသူဟာ ကၽြန္စိတ္ရွိသူေတြက အဖြဲ႕အစည္းအမည္ကို အလြဲသံုးစားလုပ္ျပီး ကၽြန္သက္တမ္းရွည္ဖို႕ ၾကိဳးပမ္းမွဳေတြ၊ ကၽြန္ျပဳမယ့္သူေတြက ဒါကို အသံုးခ်ျပီး လူထုၾကီးရဲ႕ သခင္စိတ္ကို ခ်ိဳးႏွိမ္ဖို႕ ၾကိဳးစားမွဳေတြကို ကန္႕ကြက္ဆန္႕က်င္ရပါမယ္။ ေနရာေဒသအသီးသီးမွာ လူထုစည္းရံုးေရး အစုအဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕ထားျပီး မိမိတို႕ရဲ႕ ေျမေအာက္အဖြဲ႕အစည္းနဲ႕ ျပည္သူလူထုအၾကား ကြင္းဆက္မျပတ္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းရပါမယ္။ အဖြဲ႕ကို တိုက္ပြဲ၀င္အဖြဲ႕အစည္း တရပ္အေနနဲ႕ စနစ္တက် ျပန္လည္ျပင္ဆင္ တည္ေဆာက္ျပီး ကၽြန္စနစ္ ဆန္႕က်င္ေရးတိုက္ပြဲကို လူထုၾကီးနဲ႕အတူ ပူးေပါင္းဆင္ႏႊဲရပါမယ္။ ကၽြန္ျပဳသူေတြရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရား ျပိဳက်တာနဲ႕ ခ်က္ခ်င္းအစားထိုးႏိုင္မယ့္ ယာယီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားကို ျပင္ဆင္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

နိဂံုး

တဦးတေယာက္တဲ့ ပိုတဲ့အခါ အစုအဖြဲ႕ဆိုတာရွိလာပါတယ္။ အစုအဖြဲ႕ဆိုတာရွိလာရင္ ပ႗ိပကၡဆိုတာ ရွိလာျပန္ပါတယ္။ ပ႗ိပကၡဆိုတာရွိလာရင္ ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းဖို႕ စနစ္တက် ၾကိဳးစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကိဳးစားေနရင္း မတူညီႏိုင္တဲ့ ရပ္တည္ခ်က္၊ ယံုၾကည္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ရွိျပီးသား အစုအဖြဲ႕ေတြ ျပန္ျပီး ျပိဳကြဲတယ္ဆိုတာလဲ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာလဲ အစိတ္စိတ္၊ အျမြာျမြာ မျဖစ္ရေလေအာင္၊ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ကို ျပန္ျပီး အာရံုစိုက္ႏိုင္ေအာင္ စနစ္တက် ထိန္းေက်ာင္းမွဳဆိုတာ ရွိလာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေတြေ၀မွဳဟာ လူေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕ ဘ၀ေတြကို ရွင္ရက္နဲ႕ ေသေစႏိုင္ပါတယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ကၽြန္၊ ဖက္ဆစ္ကၽြန္၊ စစ္ကၽြန္ စတဲ့ ဘယ္လိုကၽြန္စနစ္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လူေတြရဲ႕ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္စီမံ ဖန္တီးခြင့္ေတြ ေပ်ာက္ဆံုးေနမွာပါပဲ။ လူေတြရဲ႕ အနာဂတ္ေတြ ေ၀၀ါးေနေစမွာပါပဲ။ မိမိထက္ ဂုဏ္ၾကီး၀ါၾကိး၊ အေတြ႕အၾကံဳ ပိုမ်ားသူေတြရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တိုင္း မွန္ပါတယ္လို႕ ဘယ္သူမွ မဆိုႏိုင္ပါ။ ေရျမင့္မွသာ ၾကာတင့္ပါတယ္။ တမ်ိဳးသားလံုး စစ္ကၽြန္ဘ၀က လြတ္ေျမာက္မွသာ လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ၾကိဳးပမ္းတဲ့ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာေတြ တက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ကၽြန္ဘ၀ သက္ဆိုးရွည္ေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြကို မလြဲသာလို႕ ပုလႅင္ေပၚ တင္ေပးထားရရင္ေတာင္ လူထုရဲ႕ မ်က္လံုးထဲမွာေတာ့ ပလႅင္ေပၚက ေမ်ာက္ေတြအျဖစ္သာ ျမင္ေယာင္ေနမွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္ရွင္။

ခင္မမမ်ိဳး (၂၄၊ ၃၊ ၂၀၁၀)

အျပည့္အစံုဖတ္ခ်င္ရင္..>>>

ျပန္ေခါက္ထားခဲ့ပါ..>>>

ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးကြက္လပ္မ်ား

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာျဖစ္ျဖစ္၊ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာျဖစ္ျဖစ္၊ လူမွဳေရးလုပ္ငန္းေတြမွာျဖစ္ျဖစ္၊ ဘာသာေရးအဖြဲ႕ေတြမွာျဖစ္ျဖစ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိပါတယ္။ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြထဲမွာ တခ်ိဳ႕က လူအမ်ားၾကားမွာ ေရပန္းစားတာ၊ တခ်ိဳ႕က ေနာက္ကြယ္က ၾကိဳးကိုင္ေခါင္းေဆာင္မွဳေပးတာ၊ တခ်ိဳ႕က လုပ္နည္းလုပ္ဟန္အရ ေခါင္းေဆာင္တာ၊ တခ်ိဳ႕က အေတြးအေခၚအရ ေခါင္းေဆာင္တာ ဆိုျပီး ပံုသ႑ာန္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ေခါင္းေဆာင္သူေတြရွိပါတယ္။ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြထဲမွာမွ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြအတြက္ ေခါင္းေဆာင္မွဳအရည္အခ်င္းေတြ၊ ဆက္ဆံေရး အရည္အခ်င္းေတြ ျပည့္၀ေနဖို႕ အလြန္ပဲ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒီအရည္အခ်င္းေတြမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းအားနည္းခ်က္ေတြရွိေနရင္ မလိုလားအပ္တဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ျပိဳကြဲတာ၊ လုပ္ငန္းေတြ ျပိဳလဲတာ၊ ရည္မွန္းခ်က္ မျပည့္မီွတာေတြ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိပါတယ္။



ဆက္ဆံေရးဆိုတာမွာ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ အသြင္သ႑ာန္ေပၚမွာ မူတည္ျပီး ဆက္ဆံရမယ့္ အုပ္စုေတြရွိပါတယ္။ ဥပမာ- စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတခုရဲ႕ ဦးေဆာင္ဒါရိုက္တာတေယာက္ဟာ ကုမၸဏီရဲ႕ ဒါရိုက္တာ ဘုတ္အဖြဲ႕နဲ႕ ဆက္ဆံရပါတယ္။ ဒီလိုဆက္ဆံတဲ့အခါမွာ အျပန္အလွန္ယံုၾကည္မွဳကို တည္ေဆာက္ယူရပါတယ္။ စနစ္တက် စီမံခန္႕ခြဲမွဳ၊ လုပ္ငန္းအျမတ္အစြန္းရရွိမွဳ၊ ျပိဳင္ဘက္လုပ္ငန္းေတြကို အႏိုင္ယူႏိုင္မွဳ၊ ေစ်းကြက္အေျခအေနကို မ်က္ေျခမျပတ္သံုးသပ္ေလ့လာတတ္မွဳ၊ ေဖာက္သည္ေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရး စတာေတြက ဒါရိုက္တာဘုတ္အဖြဲ႕က လိုလားတဲ့ အရည္အခ်င္းေတြျဖစ္ပါတယ္္။ ဒီအရည္အခ်င္းေတြကို ေဖာ္ထုတ္အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့အခါ ဘုတ္အဖြဲ႕က ေလးစားယံုၾကည္မွဳတိုးလာပါတယ္။ ဒါက Private company ေတြမွာပါ။ Public company ဆိုရင္ေတာ့ ရွယ္ယာထည့္၀င္ထားသူေတြက အက်ိဳးအျမတ္ရရွိမွု၊ ေစ်းကြက္ထိုးေဖာက္ႏိုင္တဲ့အင္အား၊ လုပ္ငန္းအမည္ေကာင္း စတာေတြကို လိုလားၾကပါတယ္။ လုပ္ငန္းၾကီးေတြမွာ shareholder အစည္းအေ၀းေတြလုပ္ၾကတာက လုပ္ငန္းကိုဦးေဆာင္လုပ္ေနသူေတြနဲ႕ ရွယ္ယာပိုင္ဆိုင္သူေတြအၾကား ေကာင္းမြန္တဲ့ ဆက္ဆံေရးတခုကို တည္ေဆာက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေခါင္းေဆာင္တေယာက္ဟာ ရွယ္ယာပိုင္ဆိုင္သူေတြ၊ ဒါရိုက္တာ ဘုတ္အဖြဲ႕ေတြနဲ႕ပဲ ယံုၾကည္မွဳဆက္ဆံေရးတည္ေဆာက္ရံုနဲ႕ ျပီးမလားလို႕ ေမးစရာရွိပါတယ္။ မျပီးေသးပါဘူး။ အက်ိဳးတူပူးေပါင္းထားတဲ့ လုပ္ငန္းေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရး၊ ျပိဳင္ဘက္ေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရး၊ ေဖာက္သည္ေတြနဲ႕ လုပ္ငန္းအၾကား ဆက္ဆံေရး၊ suppliers ေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရးေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္။ ဒါေတြအားလံုးထက္ ပိုျပီး အေရးၾကီးတဲ့ ဆက္ဆံေရးတခုကေတာ့ မိမိလုပ္ငန္းထဲက ၀န္ထမ္းေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရးပါပဲ။ ျပင္ပလုပ္ငန္းေဆာင္တာမွာ သိပ္အလုပ္မ်ားသူေတြဟာ ကိုယ္ဦးေဆာင္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းတခုရဲ႕ ယႏၱရားကို လည္ပတ္ေနသူေတြကို ေမ့တတ္ၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလဲ လက္ေထာက္ဒါရိုက္တာေတြ၊ မန္ေနဂ်ာေတြကို ယံုၾကည္မွုအရွိလြန္ျပီး လူရင္းေတြအေနနဲ႕ လႊတ္ထားလိုက္တာ၊ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့လဲ အလုပ္မ်ားလြန္းလို႕ ဂရုမစိုက္ျဖစ္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ကြက္လပ္ေတြ ထြက္လာပါတယ္။ လူေတြရဲ႕ စိတ္မွာ အလုပ္နဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ေဖာက္လြဲမွဳႏွစ္မ်ိဳးရွိတတ္ပါတယ္။ တခုက အလုပ္ကို ၾကိဳးၾကိဳးစားစားနဲ႕ သစၥာရွိရွိလုပ္ေပမယ့္ အသိအမွတ္ျပဳခံလိုတာနဲ႕ ေနာက္တခုကက်ေတာ့ အေၾကာင္း၊ အက်ိဳး တိုက္ဆိုင္မွုအေျခအေနတခုမွာ သစၥာေဖာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီက႑မွာ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ စည္းရံုးေရးကြက္လပ္ျဖစ္ေနရင္ အလုပ္ခြင္ရဲ႕ motivation ကေတာ့ က်စျမဲပါပဲ။

အခုေပးထားတဲ့ ဥပမာက လုပ္ခ၊ လစာ အေပၚတည္မွီမွဳ ပါ၀င္ေနတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ျဖစ္တတ္တာေလးေတြပါ။ ဒီလိုလုပ္ငန္းေတြမွာေတာင္ ဒီအေျခအေနေတြ ျဖစ္တတ္ေသးတယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္း ေတြမွာကေတာ့ ဒီထက္ ပိုၾကီးမားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္မွဳကြက္လပ္ေတြျဖစ္လာ တတ္တယ္လို႕ ဆိုရပါမယ္။ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းဆိုတာမွာ အစိုးရအဖြဲ႕၊ ပါတီ၊ တျခားအဖြဲ႕အစည္း အသြင္အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ (၀န္ၾကီးခ်ဳပ္၊ သမၼတ) ျဖစ္သူဟာ သူ႕ရဲ႕ ကက္ဘိနက္နဲ႕ ဆက္ဆံေရး၊ ပါတီတူ အမတ္ေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရး၊ အတိုက္အခံပါတီ အမတ္ေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရး၊ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရး၊ ျပည္သူလူထုနဲ႕ ဆက္ဆံေရး၊ think-tank ေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရးဆိုျပီး ဆက္ဆံေရးအမ်ိဳးအစားမ်ားစြာ ရွိပါလိမ့္မယ္။ ဒီဆက္ဆံေရးေတြမွာ စနစ္တက်ျဖစ္ဖို႕ အလြန္ပဲ အေရးၾကီးပါတယ္။ ျပည္သူလူထုနဲ႕ ဆက္ဆံေရး၊ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေတြ ေကာင္းမြန္ေနေပမယ့္ ကိုယ့္ပါတီ၊ ကိုယ့္အဖြဲ႕နဲ႕ ဆက္ဆံေရးမွာ သတိမမူမိတာေလးေတြေၾကာင့္ ပါတီရဲ႕ motivation က်သြားတာေတြလဲ အမ်ားၾကီးပဲရွိခဲ့တယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕မဟုတ္ပဲ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြမွာလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ဘက္ေပါင္းစံု ဆက္ဆံေရး မတည္ေဆာက္ႏိုင္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ကြက္လပ္ေတြေၾကာင့္ ျပိဳလဲခ်ိနဲ႕သြားတဲ့ ပါတီေတြအမ်ားၾကီးပဲ။ ဒါက တကမၻာလံုးမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္အေနနဲ႕ဆိုရင္လဲ ဒီေခါင္းေဆာင္မွဳကြက္လပ္ေတြကို အမ်ားအျပားေတြ႕ျမင္ေနရတယ္။ အာဏာရွင္က ႏိုင္ငံတႏိုင္လံုးရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အာဏာနဲ႕ စီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္ခံစားရယူခြင့္အာဏာေတြကို ရယူထားတာျဖစ္တယ္။ ဒီအတြက္ သူ႕ဘက္မွာ အာဏာရွင္ေဒါက္တိုင္ေတြ အမ်ားအျပား တည္ေဆာက္ယူထားတယ္။ စစ္တပ္ကို အမိန္႕နာခံမွဳနဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္။ ၾကံ့ဖြတ္၊ စြမ္းအားရွင္၊ အရံမီးသတ္ေတြကို စီးပြားေရး မက္လံုးနဲ႕ မွ်ားေခၚထားတယ္။ ေန႕စားေပးျပီး ရမ္းကားခိုင္းလို႕ရမယ့္ လူမိုက္ေတြေမြးထားတယ္။ ရပ္ကြက္ထဲအထိ အာဏာရွင္စနစ္ေရာက္ေအာင္ လုပ္ထားတယ္။ ဒါက ပကတိ အေျခအေနမွန္တရပ္ျဖစ္တယ္။ တျပိဳင္နက္တည္းမွာပဲ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူလူထုကေန ေတာ္လွန္ေရး သမားေတြ ထြက္လာတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ အမ်ားအျပား ထြက္လာတယ္။ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ထြက္လာတယ္။ ဘယ္ကဘယ္လို အယူအဆေတြနဲ႕ အေျခခံမွန္း မသိတဲ့ “ေတာ္လွန္ေရးၾကီးအဓြန္႕ရွည္ပါေစ“ ဆိုတဲ့ ေၾကြးေၾကာ္သံေတြကလဲ ထြက္လာေသးတယ္။ စနစ္တခုကို ေတာ္လွန္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးတိုင္းရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ စနစ္သစ္တခု တည္ေဆာက္ေရးဆိုတာ ဒြန္တြဲပါေနတာ။ ေတာ္လွန္ေရးကပဲ အဓြန္႕ရွည္ေနလို႕ ဘယ္အခ်ိန္မွာ စနစ္သစ္ကို တည္ေဆာက္ၾကမွာလဲ လို႕ ေမးစရာပဲ။

ဒီေတာ္လွန္ေရးမွာ ေရခ်ိန္အတက္အက်ေတြ ျဖစ္တယ္။ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္တယ္။ မေျပာင္းလဲတာ နည္းနည္းပဲရွိတယ္။ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းအျပိဳင္အဆိုင္စိတ္ေတြ၊ ပုဂၢိဳလ္ေရးေရွ႕ တန္းတင္တာေတြ၊ ျပီးေတာ့ ေခါင္းေဆာင္မွဳကြက္လပ္ေတြ။ ဒါေတြမွာေတာ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေပမယ့္ ေျပာင္းလဲျခင္းမရွိဘူး။ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေျပာင္းလဲမွဳဆိုတဲ့အခါ ရပ္တည္ခ်က္၊ ရည္မွန္းခ်က္ ေျပာင္းလဲမွဳေတြနဲ႕ ေရာေႏွာေျပာတတ္ၾကျပန္တယ္။ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္နဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ဆိုတာက မတူညီဘူး။ ဆယ္တန္းကိုသံုးခါက်ေနတဲ့ ေက်ာင္းသားတေယာက္က အရင္တုန္းက စာဖတ္တဲ့ပံုစံ၊ စာေမးပြဲအတြက္ ျပင္ဆင္တဲ့ ပံုစံေတြကို ေျပာင္းလဲတာဟာ ဆယ္တန္းေအာင္ရမယ္ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ ေျပာင္းလဲတာ မဟုတ္ဘူး။ တခါ ျဖတ္သန္းမွဳဆိုတာကို ေရွ႕တန္းတင္တာေတြလဲ ရွိတယ္။ အေတြ႕အၾကံဳဆိုတာ ဆရာတဆူပဲ။ ဒါဟာအမွန္တရားပဲ။ ဒါေပမယ့္ အေတြ႕အၾကံဳနဲ႕ အသိဥာဏ္ကို ေပါင္းစပ္ျပီး မွ ဆရာတင္ရတဲ့ အခါေတြလဲရွိတယ္။ အသိဥာဏ္ကိုပဲ ဆရာတင္ရတဲ့ အခါေတြလဲ ရွိတယ္။ အေတြ႕အၾကံဳ၊ အသိဥာဏ္၊ စဥ္းစားေတြးေခၚမွဳ၊ လက္ရွိအေျခအေနနဲ႕ လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိမွဳစတာေတြ ေပါင္းစပ္မိဖို႕ အေရးၾကီးဆံုးပဲ။ ဆယ္တန္းသံုးခါက် ေက်ာင္းသားက ဆယ္တန္းတက္စေက်ာင္းသားကို စာဘယ္လိုက်က္လို႕ သြားေျပာခဲ့ရင္ အသိဥာဏ္ရွိတဲ့ ဘယ္ေက်ာင္းသားမ်ိဳးက လက္ခံမွာတဲ့လဲ။ ဒီမိုကေရစီေတာ္လွန္ေရးမွာ ကိုယ္က တိုင္မင္ေခၚတဲ့အခ်ိန္ လူထုမလိုက္လာလို႕ မဆီမဆိုင္ လူထုၾကီးေၾကာက္ေနျပီလို႕ မွတ္ခ်က္ေပးတတ္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဒီအခ်က္ကို သတိျပန္ျပဳဖို႕ လိုလိမ့္မယ္။ လူထုနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ မွတ္ခ်က္မေပးခင္ လူထုၾကီးနဲ႕ ကိုယ္နဲ႕ ဘယ္ေလာက္အထိ ဆက္ဆံေရးရွိေနလဲ။ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မွဳဘယ္ေလာက္အထိ တည္ေဆာက္ျပီးျပီလဲ။ ကိုယ့္အေပၚရွိခဲ့ဖူးတဲ့ လူထုသေဘာထားဟာ လက္ရွိအေျခအေနမွာအထိ ရွိေသးလား ဆိုတာေတြ အရင္သံုးသပ္ဖို႕ လိုလိမ့္မယ္။

အဓိကကေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဆက္ဆံေရးကြက္လပ္ေတြကို စနစ္တက်ျပန္ျဖည့္ဆည္းဖို႕ လိုအပ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေတာ္လွန္ေရးမေအာင္ျမင္ေသးတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ ဒီအခ်က္ ပါ၀င္ေနလို႕ပါ။ ဘယ္လိုကြက္လပ္ေတြရွိေနသလဲ။


(၁) ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္အဖြဲ႕အစည္းၾကားက ဆက္ဆံေရးကြက္လပ္

ဒီကြက္လပ္မွာ လစ္ဟာရင္ အဖြဲ႕အစည္းအကြဲအျပဲေတြ၊ အမည္ခံျပီး အလုပ္မလုပ္တဲ့ အဖြဲ႕၀င္ေတြ၊ စိတ္ပ်က္ေဘးထြက္ထိုင္သူေတြ မ်ားလာတတ္တယ္။ ကမၻာအရပ္ရပ္က အင္အားၾကီးမားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းၾကီးေတြမွာ ဗဟိုအလုပ္မွဳေဆာင္ေကာ္မတီ၀င္အစည္းအေ၀းကို အနည္းဆံုး တလတခါ၊ ေဒသဆိုင္ရာေကာ္မတီ၀င္ေတြနဲ႕ အစည္းအေ၀းေတြကို အနည္းဆံုးေလးလတခါ၊ ႏွစ္ပတ္လည္ညီလာခံ စတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေနတာ အခ်ိန္ေတြ၊ ေငြေတြကို အားအားယားယား သံုးေနၾကတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီဆက္ဆံေရး ကြက္လပ္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေနတာ ျဖစ္တယ္။ ဥကၠဌေတြ၊ အတြင္းေရးမွဴးေတြကလဲ သူတို႕လုပ္ခ်င္တာ လုပ္ေနလို႕ မရဘူး။ ဗဟိုေကာ္မတီကို တင္ျပၾကရတယ္။ အစည္းအေ၀း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ေလးစားလိုက္နာၾကရတယ္။ အဖြဲ႕တြင္းဆက္ဆံေရးကို စနစ္တက် တည္ေဆာက္ၾကရတယ္။ အေတြးအေခၚ၊ အယူအဆ မေၾကလည္မွဳေတြကို အျပန္အလွန္ေလးစားမွဳေပၚ အေျခတည္ျပီး ေဆြးေႏြးၾကရတယ္။ မေျပလည္မွဳေတြမွာလဲ အမ်ားဆႏၵနဲ႕အညီ မဲခြဲဆံုးျဖတ္မွဳ လုပ္ၾကရတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာမွာလဲ မဲရွံဳးတဲ့သူေတြက မဲႏွိဳင္သူေတြကို ရန္ညွိဳးမထားရဘူး။

ေခါင္းေဆာင္ဟာ ကိုယ့္အဖြဲ႕ထဲမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနသလဲ၊ ျပင္ပက ဘာေတြ ေ၀ဖန္ေနသလဲ စတာေတြ မ်က္စိ၊ နားစြင့္ထားရတယ္။ အစုအဖြဲ႕ေလးေတြဆီက အစီရင္ခံစာေတြကို သံုးသပ္ရတယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးသင့္တာေတြကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးရတယ္။ အဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕အလားအလာ၊ အရည္အေသြး ေတြကို အကဲျဖတ္ရတယ္။ ထိေရာက္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို အသိအမွတ္ျပဳရတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းေတြအတြင္းမွာ ရွိရမယ့္ ေခါင္းေဆာင္နဲ႕ ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္ေတြအၾကား၊ ဗဟိုနဲ႕ အဖြဲ႕၀င္ေတြအၾကား ဆက္ဆံေရးေတြမွာ ကြင္းဆက္ျပတ္လာတဲ့အခါ ဂိုဏ္းခြဲေထာင္တာေတြ၊ မလုပ္မရွဳပ္ ထိုင္ေနၾကတာေတြ၊ ဗဟိုအစည္းအေ၀းကို ေကာ္မတီ၀င္ေတြက အေလးမထားေတြ၊ ပြင့္လင္းတဲ့ ဆက္ဆံေရး ပ်က္ျပယ္ျပီး ေရွ႕မွာ ေခါင္းညိတ္၊ ေနာက္မွာ လုပ္ခ်င္ရာလုပ္၊ အတင္းတုပ္၊ အပုပ္ခ် တာေတြ ျဖစ္လာေတာ့တာပဲ။ ပိုဆိုးရင္ေတာ့ ကိုယ့္လူသူ႕လူေတြေမြးျပီး အဖြဲ႕အစည္းေတြ ႏွစ္ျခမ္း၊ သံုးျခမ္းေတြကြဲၾက၊ တဖြဲ႕နဲ႕တဖြဲ႕ ျပိဳင္ၾကတာေတြ ျဖစ္ကုန္ပါေလေရာ။ အဖြဲ႕၀င္ေတြမွာလဲ ဘယ္ေခါင္းေဆာင္ေနာက္ လိုက္လို႕လိုက္ရမသိပဲ အကြဲကြဲ၊ အျပဲျပဲနဲ႕ ေနာက္ဆံုး အဖြဲ႕လဲ အစိတ္စိတ္ျဖစ္ျပီး ခ်ိနဲ႕သြားတာပဲ။ ဒါက ေခါင္းေဆာင္နဲ႕ အဖြဲ႕ၾကား ဆက္ဆံေရးကြက္လပ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေလ့ရွိတာေတြပါ။

ေနာက္တခ်က္က ေခါင္းေဆာင္နဲ႕အဖြဲ႕ၾကားမွာ ဆက္ဆံေရးကြက္လပ္ၾကီးရင္ ေဘးက သပ္လွ်ိဳ၀င္လို႕ လြယ္ပါတယ္။ ဆက္ဆံေရးကြက္လပ္ေၾကာင့္ ေခါင္းေဆာင္နဲ႕အဖြဲ႕၀င္ၾကားမွာ နားလည္မွဳလြဲေစႏိုင္တာေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဒါေတြကို ျပိဳင္ဘက္အဖြဲ႕ကျဖစ္ေစ၊ ရန္သူကျဖစ္ေစ အသံုးခ်သြားတတ္တာမ်ိဳးေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ျပင္ပမွာ မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရးတာ၀န္ေတြ၊ လူထုဆက္ဆံေရးတာ၀န္ေတြ သိပ္မ်ားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႕ အဖြဲ႕၀င္ေတြအၾကားမွာ ဒီဆက္ဆံေရးကြက္လပ္ေတြ ပိုၾကီးတတ္ပါတယ္။ စနစ္တက်နဲ႕ မွ်မွ်တတ ျပန္ခ်ိန္ညွိယူဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ မိသားစုမွာေတာင္ ဖခင္ျဖစ္ေစ၊ မိခင္ျဖစ္ေစ ဦးေဆာင္ေနသူတေယာက္ဟာ ျပင္ပအလုပ္တာ၀န္ေတြမ်ားျပီး၊ ျပင္ပမွာပဲ အခ်ိန္ေတြ ေပးေနရလဲ အခ်ိန္ၾကာလာတဲ့အခါ မိသားစုထဲမွာ ဖရိုဖရဲျဖစ္တာေလးေတြ ရွိပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာလဲ အဲဒီအတိုင္းပါပဲ။ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဒီကြက္လပ္ကို ျဖည့္ႏိုင္ဖို႕ ၾကိဳးစားၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။

(၂) ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရးကြက္လပ္

ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ မဟာမိတ္အဖြဲ႕အစည္းေတြအၾကားမွာလဲ ေရပန္းစားပါတယ္။ ဒါကို အသံုးျပဳျပီး မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရးကို စနစ္တက် ထူေထာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရးဆိုတာ အဖြဲ႕ေတြေပါင္းျပီး တပ္ေပါင္းစုေတြဖြဲ႕လိုက္၊ နားလည္မွဳစာခ်ြန္လႊာေတြ လက္မွတ္ထိုးလိုက္၊ ဟိုကေနဒီ ကူးလူးသြားလာလိုက္ လုပ္ေနတာနဲ႕တင္ ျပီးတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တဖြဲ႕နဲ႕ တဖြဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အက်ိဳးစီးပြားေတြကို မထိခိုက္သေရြ႕ အျပန္အလွန္နားလည္မွဳနဲ႕ တဖြဲ႕ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို တဖြဲ႕က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တာ၊ လိုအပ္တဲ့အကူအညီေတြ အျပန္အလွန္ေပးတာ၊ တူညီတဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အဖြဲ႕အစည္းေတြအၾကား မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရးတည္ေဆာက္မွဳကို ဧည့္သည္အေနနဲ႕ တျခား ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အဖြဲ႕၀င္ေတြနဲ႕ သြားေရာက္ေတြ႕ဆံုမွုေတြနဲ႕ မကြဲမျပား ျဖစ္တတ္တာေတြ ရွိပါတယ္။

နာမည္ရွိေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ကို တျခားအဖြဲ႕အစည္း ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဖိတ္ေခၚခ်က္ေတြရွိပါတယ္။ ဒါေတြဟာ မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရးရဲဲ႕ ကနဦးမို႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္ကို လက္ခံရပါမယ္။ ဒီလိုနဲ႕ သြားေတြ႕တဲ့အခါ အဲဒီေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အဖြဲ႕အစည္းေတြက အဖြဲ႕၀င္ေတြနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ အိမ္ရွင္ေတြက ဧည့္သည္ကို ဧည့္၀တ္ေက်တာဟာ သဘာ၀ပါပဲ။ ဒါကို လြန္ကဲစြာ မသာယာမိဖို႕ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနကိုၾကည့္ျပီး ကိုယ့္ကိုေတာ့ ေထာက္ခံေနသူေတြမ်ားလွခ်ည္ရဲ႕လို႕ ထင္သြားရင္ ျပႆနာစတက္ ပါေတာ့တယ္။ တပ္ေပါင္းစု မဟုတ္ပဲ ဘယ္ေခါင္းေဆာင္ကမွ ကိုယ့္အဖြဲ႕၀င္ေတြကို ဦးေဆာင္ပါေတာ့လို႕ဆိုျပီး ထိုးအပ္မွာ မဟုတ္ပါ။ တပ္ေပါင္းစုအဆင့္ေရာက္ဖို႕ဆိုတာကလဲ အဆင့္ဆင့္အမ်ားၾကီး လိုအပ္ေသးတာပါ။ ဒီအခ်က္ကို မျမင္ပဲ သူတပါးအဖြဲ႕က လူေတြကို ကိုယ့္လူေတြလို႕ ျမင္မိရင္ ေရွာ့ခ္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕တခုနဲ႕ တခုအၾကား မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရး ထူေထာင္ႏိုင္မွဳ ေျခလွမ္းအထိ မတက္လွမ္းႏိုင္ပဲ ကိုယ္နဲ႕ တျခားအဖြဲ႕ၾကားက ဆက္ဆံေရးပဲ ျဖစ္သြားပါတယ္။ တကယ္တမ္း ဒီလူေတြက ကိုယ့္အင္အားစုေတြျဖစ္လာလားဆိုေတာ့လဲ မျဖစ္လာပါ။ မဟာမိတ္လဲမျဖစ္၊ တပ္ေပါင္းစုလဲ ျဖစ္မလာနဲ႕ synergy လဲ မတက္ပဲ ဟိုသြား၊ ဒီသြား ရုပ္ျပပဲ ျဖစ္ေနပါေတာ့တယ္။ ဒီရုပ္ျပအေပၚမွာ အခ်ိန္ေပးတာေတြ သိပ္မ်ားလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ကိုယ့္အဖြဲ႕နဲ႕ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳကလဲ ပိုမ်ားလာပါတယ္။ ေနာက္ျပန္လွည့္ၾကည့္ေတာ့ ဘယ္သူမွ မရွိေတာ့တာလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ရုပ္ျပမဟုတ္ပဲ မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရးထူေထာင္ဖို႕၊ အဲဒီကေနမွ တပ္ေပါင္းစုအဆင့္ေတြအထိ တက္လွမ္းဖို႕ ၾကိဳးစားသင့္ၾကပါတယ္။

အဖြဲ႕အစည္းတခုတည္းတင္မကပဲ လွဳပ္ရွားမွဳတခုရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးမွာလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ႏိုင္ငံတကာကင္ပိန္းဆိုျပီး ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမွဳ၊ ဧည့္၀တ္ေက်မွုေတြေနာက္ တေကာက္ေကာက္လိုက္ သာယာရင္း၊ ကိုယ့္လူမ်ိဳးေတြနဲ႕ ကြင္းဆက္ေတြျပတ္၊ တည္ေဆာက္မွဳနဲ႕ ဆက္ဆံေရး ကြက္လပ္ေတြၾကီးလာရာက ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရး အေျခအေနေျပာင္းသြားလို႕ ေနာက္လွည့္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေက်ာပဲရွိတဲ့ လွဳပ္ရွားမွဳေတြလဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒါေတြကို အထူးဂရုစိုက္ဖို႕ လိုပါတယ္။ ကိုယ္ဘာလဲ၊ ဘာလုပ္မွာလဲ ဆိုတာ သိဖို႕က အေရးၾကီးဆံုးပါ။

(၃) ေခါင္းေဆာင္နဲ႕ လူထုဆက္ဆံေရးကြက္လပ္

လူထုစည္းရံုးေရးခရီးစဥ္နဲ႕ မဟာမိတ္တည္ေဆာက္ေရး ခရီးစဥ္ေတြကို တခ်ိဳ႕က ကြဲကြဲျပားျပား မျမင္ပါဘူး။ မဟာမိတ္အဖြဲ႕ေတြနဲ႕သြားေတြ႕တာ၊ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြနဲ႕ ေတြ႕တာဟာ လူထုစည္းရံုးေရးခရီးစဥ္လို႕ မေခၚဆိုႏိုင္ပါဘူး။ ျမန္မာလူထုဟာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ရြံ႕မုန္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္အာဏာရွင္ကို မေက်နပ္တာနဲ႕ပဲ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုျဖစ္ေနျပီလို႕ တြက္ဆလို႕မရပါဘူး။ ေတာ္လွန္ေရးကို ေထာက္ခံသူေတြျဖစ္ေနျပီလို႕ သတ္မွတ္လို႕မရပါဘူး။ လူထုအၾကားမွာ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚ၊ ေတာ္လွန္ေရးစိတ္ဓာတ္ေတြ ရွင္သန္ႏိုးၾကားလာေအာင္ တည္ေဆာက္ယူရပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရး တိုက္ပြဲျပင္းထန္ေနခ်ိန္မွာ figure ေတြ ထြက္ကိုထြက္လာရမယ္၊ ေပၚထြက္လာတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို စင္တင္ေပးရမယ္ ဆိုတာေတြက အမွန္ေတြပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ figure သံုးျပီး၊ ေတာ္လွန္ေရးလွဳပ္ရွားမွုစေတာ့လို႕ လူထုကို တိုင္မင္ေပးလို႕ေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ ရမွာ မဟုတ္ပါ။ လူထုထဲမွာ တည္ေဆာက္ထားတာ မဟုတ္ပဲ တိုင္မင္ေခၚတဲ့ ေတာ္လွန္ေရး လွဳပ္ရွားမွု ဘယ္ေတာ့မွ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ေတာင့္မခံႏိုင္ပါ။ တည္ေဆာက္မွဳဟာ အလြန္ပဲ အေရးၾကီးပါတယ္။

အခုျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွုမွာကေတာ့ ႏွစ္ေနရာမွာ တည္ေဆာက္မွဳလိုပါတယ္။ ျပည္တြင္းနဲ႕ ျပည္ပပါ။ ျပည္ပမွာ ျမန္မာေတြ သန္းနဲ႕ခ်ီရွိေနပါတယ္။ သူတို႕ေတြဟာ ေန႕စဥ္နဲ႕အမွ် ျပည္တြင္းနဲ႕ အသြင္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ဆက္ဆံေနသူေတြပါ။ ႏွစ္စဥ္ သြားလိုက္ျပန္လိုက္ လုပ္ေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ၊ ျပည္တြင္းနဲ႕ ျပည္ပ လွည့္ေနတဲ့ အလုပ္သမားလူတန္းစားေတြ သိန္းသန္းနဲ႕ခ်ီျပီး ရွိေနတာပါ။ ျမန္မာတေထာင္မွာ လုပ္ငန္းရွင္ တေယာက္ပဲရွိပါတယ္။ အားလံုးဟာ ျပည္တြင္းအေျခအေနအရ ျပည္ပႏိုင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကရတဲ့ အလုပ္သမားေတြပါ။ ျပည္တြင္းတည္ေဆာက္မွဳမွာ အခက္အခဲအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္ထား၊ ျပည္ပမွာေကာ လူထုထဲမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ တည္ေဆာက္ထားသလဲ။ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ လူေဟာင္းေတြနဲ႕လည္ေနသလား၊ လူသစ္ေတြ ပါလာသလား။ အနည္းဆံုးအဖြဲ႕၀င္မဟုတ္ရင္ေတာင္ ေဒသဆိုင္ရာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြအေပၚမွာေကာ သူတို႕ေတြက ေထာက္ခံၾကသလား။ ဘယ္လို ထင္ျမင္ခ်က္ရွိၾကသလဲ။ စည္းရံုးေရးခရီးစဥ္အမည္တပ္ျပီး ခရီးထြက္ေနၾကတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကေကာ နဂိုရွိျပီးသားလူေတြနဲ႕ပဲ ေတြ႕လိုက္ဆံုလိုက္၊ အစည္းအေ၀းက်င္းပလိုက္၊ ျငင္းလိုက္ခုန္လိုက္ေတြ လုပ္ေနၾကသလား (သို႕မဟုတ္) သက္ဆိုင္ရာနယ္ေျမက ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လူ႕အဖြဲ႕ အစည္းေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လူအမ်ားကို ၾသဇာလႊမ္းမိုးသူေတြနဲ႕ ေတြ႕ဆံုဖို႕ကိုေကာ ၾကိဳးပမ္းမွဳေတြ ရွိသလား ဆိုတာေတြက ျပည္ပလူထုနဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးအၾကားက၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြအၾကားက ကြက္လပ္ၾကီးငယ္ပမာဏကို ျပသႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ လူေတြက ေၾကာက္ေနလို႕၊ မဆက္သြယ္ရဲၾကဘူးလို႕ ဆိုတတ္ၾကပါတယ္။ လူေတြဟာ အေၾကာက္တရားကို အေရးေပၚအခ်ိန္ေတြနဲ႕ ခံျပင္းမွဳေတြျဖစ္လာခ်ိန္ေတြမွာ ေက်ာ္လႊား တတ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ အျမင့္ေၾကာက္သူကလဲ မီးေလာင္ခ်ိန္မွာ ထြက္ေပါက္မရွိရင္ ခုန္ခ်တာပဲ။ ေက်ာင္းစာေမးပြဲေၾကာက္သူေတြကလဲ အလုပ္ခြင္စာေမးပြဲကို ေျဖၾကရတာပဲ။ ဒီလိုပဲ လူေတြဟာ ယံုၾကည္ခ်က္၊ ရပ္တည္ခ်က္နဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ေလးစားမွဳေပၚမွာ မူုတည္ျပီးေတာ့လဲ အေၾကာက္တရားကို ဖယ္ရွားျပီး စြန္႕စားေလ့ရွိၾကတယ္။ ျပည္ပမွာ ရပ္ကြက္ထဲအထိ အာဏာရွင္စနစ္ေရာက္ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆႏၵမွန္နဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးအေပၚ ယံုၾကည္ခ်က္ ထြက္ေပၚလာရင္ ေက်ာ္လႊားရတဲ့ အကာအရံေတြ သိပ္မမ်ားလွပါဘူး။ ဒီေတာ့ လူေတြကို ေၾကာက္တယ္ဆိုမယ့္အစား ဒီလူေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မွဳနဲ႕ ေလးစားမွဳရေအာင္ေကာ ကိုယ့္ဘက္က ဘယ္ေလာက္ျပင္ဆင္ထားခဲ့သလဲ၊ လူထုအတြင္းမွာ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚေတြ ႏိုးၾကားလာေအာင္ ဘာေတြ လုပ္ျပီးျပီလဲဆိုတာ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ကိုယ့္ဘာသာကို ျပန္သံုးသပ္ဖို႕ လိုပါလိမ့္မယ္။

ျပည္တြင္းလူထုဆက္ဆံေရးအပိုင္းကေတာ့ ျပည္ပေခါင္းေဆာင္နဲ႕ ျပည္တြင္းလူထု၊ ျပည္တြင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႕ ျပည္တြင္းလူထုအၾကား ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္မွဳေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ပေခါင္းေဆာင္နဲ႕ ျပည္တြင္းလူထုအၾကား ဆက္ဆံေရးကေတာ့ မီဒီယာကို အသံုးျပဳျပီး တည္ေဆာက္တာ မ်ားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လူထုကို မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ မေပးမိဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ မိမိတို႕ရဲ႕ ယူဂ်ီမ်ားကေန ရတဲ့ လူထုၾကီးရဲ႕ အေျခအေနကို သံုးသပ္ခ်က္ စာတမ္းေတြအေပၚ အေျခခံျပီးမွ ကိုက္ညီမယ့္၊ လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိမယ့္ သတင္းစကားကို ေပးႏိုင္ဖို႕လိုပါတယ္။ မျဖစ္ႏိုင္တာေတြကို ငါ့စကားႏြားရသြားေျပာမိရင္ လူထုက ယံုၾကည္မွုေလ်ာ့ပါးသြားပါတယ္။ ဒါဟာ အလြန္ၾကီးမားတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအႏၱရာယ္ပါပဲ။ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို သူတပါးကို သြားေပးတာဟာ အဆိပ္သင့္ေစႏိုင္ပါတယ္။ မရွိဆင္းရဲသူကို မဟုတ္ကဟုတ္ကေတြေရးထားတဲ့ သိုက္စာသြားေပးတာနဲ႕ တူပါတယ္။ စားစရာ မရွိပါဘူးဆိုမွ၊ ေရႊဒဂၤါးရမယ္၊ ညသန္းေခါင္ ေတာထဲသြားျပီး သိုက္သြားတူး လို႕ ဆိုတာမ်ိဳးလိုပါပဲ။ လူထုကို မကူညီရင္ေနပါ။ မေႏွာင့္ယွက္သင့္ပါ။

ကမၻာ့ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြကို ျပည္ပေရာက္ျပီး မသိဘူးဆိုတာေတြက မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ သံတမန္ နည္းလမ္းေတြ မထိေရာက္ႏိုင္ဘူးဆိုတာကလဲ စိတ္ေဖာက္ျပန္ေနတာမဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး သမားတိုင္း သိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကို အေမရိကန္တပ္ေတြပဲ ၀င္လာေတာ့မလိုလို၊ ကုလသမဂၢက လံုျခံဳေရးေကာင္စီၾကီးကပဲ ျမန္မာျပည္ၾကီးကို ကယ္တင္ေတာ့မလိုလို၊ အိုင္စီစီကပဲ စစ္အုပ္စု ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေန႕ခ်င္းညခ်င္း ေသဒဏ္ေပးေတာ့မလို ေျပာေနၾကတာက မေကာင္းပါ။ လူထုမွာလဲ ေမွ်ာ္ရင္း၊ ေမွ်ာ္ရင္းနဲ႕ အခ်ိန္တန္လို႕ ေအာ္သံေတြစဲသြားျပန္ေတာ့ ေတာ္လွန္ေရး မေအာင္ျမင္တာပဲ လူထုက ေၾကာက္ေနလို႕လိုလိုေျပာရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္သြားၾကျပန္ပါတယ္။ မီဒီယာနဲ႕ မဟုတ္ပဲ ယူဂ်ီ၊ ယူဂ်ီဆိုသူမ်ားကလဲ ယူဂ်ီအလုပ္ကို တကယ္လုပ္ျပီး တည္ေဆာက္တဲ့ ယူဂ်ီအုပ္စုထားရွိဖို႕ လိုပါတယ္။ သတင္းသမားယူဂ်ီနဲ႕ တည္ေဆာက္ေရးယူဂ်ီအသြင္ သ႑ာန္မတူပါ။ ကြဲကြဲျပားျပားရွိဖို႕ လိုပါတယ္။ အခ်ိန္မတန္ပဲ ကိုယ့္လူေတြ ပါမသြားေအာင္ အထူးဂရုစိုက္သင့္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းေခါင္းေဆာင္မ်ားနဲ႕ လူထုအၾကားဆက္ဆံေရးကေတာ့ တည္ေဆာက္မွုအပိုင္း၊ ယံုၾကည္ေလးစားမွုအပိုင္းေတြအျပင္ အေျခအေနအခ်ိန္အခါနဲ႕အညီ လွ်ိဳ႕၀ွက္ ဆက္ဆံေရး အပိုင္းေတြ ပါတာမို႕ အက်ယ္မခ်ဲ႕လိုေတာ့ပါ။ လူထုရဲ႕ အေျခအေနမွန္ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ အကဲျဖတ္ႏိုင္ဖို႕ကသာ အေရးၾကီးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။

နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရင္ ေတာ္လွန္ေရးတခုမွာ အဆံုးသတ္ေအာင္ပြဲေတြအတြက္ ေခါင္းေဆာင္ေတြအဓိကက်ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ဆိုတာမွာ ရွိျပီးသားေခါင္းေဆာင္ေတြ ပါ၀င္သလို၊ လွဳပ္ရွားမွဳမွာမွ ထြက္ေပၚလာတဲ့ အေရးေတာ္ပံု ေခါင္းေဆာင္ေတြလဲ ရွိပါတယ္။ အခုေဆာင္းပါးကေတာ့ ရွိျပီးသား ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႕ လိုအပ္ေနတဲ့ ဆက္ဆံေရးကြက္လပ္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းဖို႕ လိုအပ္လွပါေၾကာင္း ေလးစားစြာ တိုက္တြန္းျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ခင္မမမ်ိဳး (၂၃၊ ၁၀၊ ၂၀၀၉)

အျပည့္အစံုဖတ္ခ်င္ရင္..>>>

ျပန္ေခါက္ထားခဲ့ပါ..>>>

Press Release for Burma Human Rights Day by Free Burma Federation

Press Release for Burma Human Rights Day by Free Burma Federation

Publish at Scribd or explore others: Periodicals & Report

အျပည့္အစံုဖတ္ခ်င္ရင္..>>>

ျပန္ေခါက္ထားခဲ့ပါ..>>>

Importance of coalitional institution-building

Every state needs strong institutions and political institutions are one of the explanatory factors for successful democratization. I would like to emphasize the importance of coalitional institution-building in democratic transitions.

Ideas and movements can transform politics and society. However, it is important to answer some fundamental questions before the transformation. For our democratic activists, we need to answer the following questions to ourselves such as
What are our claims, precisely, and what normative standards do we justify them, not only ourselves but also to others?
Who is the ‘we’ in these questions, exactly?
How does one organize that ‘we’ in practice, how does one appeal effectively to supporters; how does one organize them for political action; and can that organization survive in political struggle? (Gavenda, 1982)

These questions are important in analyzing our past struggle and formulating the strategies.
Political democratization requires mature and accountable political actors, among the leaders as well as in the various segments of society who are capable of creating and supporting representative institutions to settle and negotiate divergent orientations and interests around a common aim and a balanced view of the future. This comes with the demand for coalitional institution-building. (Krischke, 2001:9)

Successful democratization process needs the actors to the public sphere to support and establish a stable democratic society. Drache claimed that the public sphere is not a neutral meeting place. Its principal virtue is that public life is a series of collective engagements that are negotiated and change as the balance of social forces shifts from elites to the democratic end of empowerment. (Darche, 1999:27)

Indeed, both social and political actors should be oriented towards mutual understanding. For this, we must go through a gradual process of decentration. Decentration opens for the search for truth, normative justice and veracity among actors, leads to a continuous revision of the traditions and values inherited from the past so that it promotes a participatory reform of the institutions. If all political actors for Burmese democratic struggle (parties, organizations and ethnic groups) go through decentration process, it may produce more positive synergies for democratic consolidation.

Taking lessons from the painful experience in 1988, we have to consider institution-building as soon as the military regime has been kicked out by the people. It is the creation of governance capabilities. It has some foundations of _
reformation of old organizations and institutions
improvement of efficiency and effectiveness of existing institutions
restoration of destroyed institutions and
enhancement of authority’s professionalism

For successful democratization, support from all three levels of society is essential. These include _
1. Political elites have to understand the perils of political fragmentation. They have to have the ability to accommodate divergent interests. Most importantly, they must have the will to establish democracy and they must be willing to accept limits to their political power.
2. On the middle-level, the creation and institutionalization of political parties that represent all groups of the population are necessary to support a pluralistic democracy. Opinion leaders and NGOs have to be educated and informed. Appropriate laws and institutions have to be created; electoral laws, electoral commissions, democratization of institutions, etc.
3. Civil education, on the grass-root level, prepares the population for democracy through democratization of local institutions and teaching of tolerance and the ability to balance different opinions through cooperation and compromise. In the context of a post-conflict situation, humanitarian concerns such as deep partisanship and trauma will also have to be addressed. Furthermore, it should provide individuals with the capacity to identify demagogues and the threat that emanates from them. (Conflict Management Toolkit, SAIS, John Hopkins University)

It seems clear that although the Burmese military regime claimed they will go through their own Road Map of democratization, it could be impossible because it has lack of the institution-building at all levels of society.

In conclusion, institution-building is one of the most important factors for successful democratization and we all democratic people should go through the process of decentralization to emerge as the mature and accountable political and social actors.

Khin Ma Ma Myo (5/11/2006)

References
¨ Darche, D. (1999) The Return of Public Domain after the Triumph of Markets, Roberts Centre for Canadian Studies, Toronto, York University
¨ Krischke, P.(2001) The Learning of Democracy in Latin America: Social Actors and Cultural Change, Nova Science Publishers, Inc. New York
¨ Gavenda, J (1982) Power and Powerlessness, UrbanaII, University of Illinois
¨ SAIS, The Conflict management Toolkit, John Hopkins University, Web version
¨ UNDP (1999), Governance Foundations for Post-Conflict situations: UNDP’s Experiences , Management Development and Governance Division, UNDP
¨ Vuckovic, Gojko (1999) Promoting peace and democracy in the aftermath of the Balkan wars: comparative assessment of democratization and institution-building processes in Croatia, Bosnia and Herzegovina, and former Yugoslavia, World Affairs, No. 162 (1), Summer 1999, pp. 3-10

အျပည့္အစံုဖတ္ခ်င္ရင္..>>>

ျပန္ေခါက္ထားခဲ့ပါ..>>>