ႏိုင္ငံေရးပညာ၊ ေလ့လာစရာ (အခန္း ၁၊ အပိုင္း ၃)

ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳျဖစ္တယ္

ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုမွဳေတြမွာ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳအေနနဲ႕အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ဟာ အက်ယ္ျပန္႕ဆံုး အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအျမင္အရဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူမွဳေရး လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအားလံုးနဲ႕ ပတ္သက္တာေၾကာင့္ လူသားေတြတည္ရွိမွဳျဖစ္စဥ္ရဲ႕ ေနရာစံု၊ ေထာင့္ေပါင္းစံုမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ တည္ရွိေနပါတယ္။ Adrian Leftwich ေရးသားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာဘာလဲ ဆိုတဲ့စာအုပ္ထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ စုေ၀းမွဳအသြင္သ႑ာန္ေဆာင္တဲ့ လူမွဳလွဳပ္ရွားမွဳအားလံုးရဲ႕ အသည္းႏွလံုးျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုထားပါတယ္။ ဒီရွဳေထာင့္ကၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္၊ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ေတြမွာတင္မကပဲ လူမွဳေရးဆက္စပ္မွဳရွိတဲ့ မိသားစုတြင္းမွာ၊ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းအုပ္စုေတြအတြင္းမွာပါ ရွိတယ္လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူမွဳစနစ္ ျဖစ္တည္မွဳျဖစ္စဥ္ရဲ႕ ထုတ္လုပ္မွဳ၊ ျဖန္႕ျဖဴးမွဳ၊ အရင္းအျမစ္အသံုးျပဳမွဳအားလံုးနဲ႕ သက္ဆိုင္လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အရင္းအျမစ္ဆိုတာက ရွားပါးျပီး၊ လူသားေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ ဆႏၵေတြကက်ေတာ့ အဆံုးအစ မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လဲ ရွားပါးတဲ့အရင္းအျမစ္ေတြကို ရယူပိုင္ဆိုင္မွဳေတြအတြက္ ရုန္းကန္လွဳပ္ရွားမွဳေတြ ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ဒီလိုရုန္းကန္လွဳပ္ရွားမွဳေတြမွာ အသံုးျပဳတဲ့ နည္းလမ္းေတြဟာ ပါ၀ါ က်င့္သံုးမွဳေတြ ပါ၀င္လာပါတယ္။




ဒီေနရာမွာ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳရဲ႕ မ်က္ႏွာစာသံုးခုကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႕ လိုလာပါတယ္။ ေမာင္ခေခြး က သူ႕ဘာသာသူ ျပဳလုပ္မွာမဟုတ္တဲ့ အလုပ္တစံုတရာကို ေမာင္ကၾကီးက လုပ္ေစႏိုင္တယ္ဆိုရင္ ေမာင္ကၾကီးက ေမာင္ခေခြးအေပၚ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳ ရွိတယ္လို႕ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေမာင္ခေခြးအေပၚ ေမာင္ကၾကီးက ဘယ္လိုသ႑ာန္ေတြနဲ႕ လႊမ္းမိုးမွဳ လုပ္ႏိုင္မလဲ။ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳရဲ႕ မ်က္ႏွာစာသံုးခုျဖစ္တဲ့ ပါ၀င္က်င့္သံုးသူ လိုလားတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ေစျခင္း၊ အေတြးအေခၚအရထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ agenda ခ်ေပးျခင္း စတာေတြနဲ႕ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ေစျခင္းဆိုတာက သူတပါးရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္မွဳေတြထဲမွာ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြ ပါ၀င္လာေအာင္ လႊမ္းမိုး ခ်ဳပ္ကိုင္မွုျဖစ္ပါတယ္။ Three Faces of Power (1989) စာအုပ္ထဲမွာ စာေရးသူ Keith Boulding က ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ (သို႕) လူတဦးရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို တျခားႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ၊ လူတဦးက လႊမ္းမိုးတဲ့အခါမွာ အင္အားအသံုးျပဳျခင္း၊ သစၥာေစာင့္သိေစျခင္း၊ အျပန္အလွန္အက်ိဳးစီးပြား ဖန္တီးညွိႏွိဳင္းျခင္း စတဲ့နည္းလမ္းေတြကို အသံုးျပဳေလ့ရွိၾကေၾကာင္း ေရးသား တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳရဲ႕ ေနာက္ထပ္မ်က္ႏွာစာတခုကေတာ့ အေတြးအေခၚအရ ထိန္းခ်ဳပ္မွဳျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမ်က္ႏွာစာမွာ ပါ၀ါက်င့္သံုးသူဟာ အင္အားအသံုးျပဳမွဳေတြ၊ သစၥာေစာင့္သိေစရန္ ၾကိဳးပမ္းမွဳေတြ ျပဳလုပ္တာမဟုတ္ပဲ လူသားေတြရဲ႕ ေတြးေခၚစဥ္းစားမွဳ၊ လိုအင္ဆႏၵနဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ပံုေဖာ္လႊမ္းမိုးတာျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ပြဲေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးရာေတြမွာ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးျပဳလုပ္တာဟာ ဒီမ်က္ႏွာစာကို အသံုးျပဳျပီး ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွဳေတြမွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ လွဳပ္ရွားတက္ၾကြသူေတြဟာ မိမိရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္၊ ရန္သူရဲ႕ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရး သတင္းအခ်က္အလက္ ေတြကို အျမဲခ်ိန္ဆျပီး မိမိကိုယ္ကို ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္မွု ျပဳလုပ္ေနဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ တဘက္ရန္သူရဲ႕ ၀ါဒမွိဳင္းလံုးေတြ မိမိရဲ႕အင္အားစုနဲ႕ အမာခံေတြအေပၚမွာ သက္ေရာက္မွဳမရွိေအာင္ တန္ျပန္၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးအစီအစဥ္ေတြ ျပဳလုပ္ရပါမယ္။

ဒီေနရာမွာ စာနယ္ဇင္းသမားက်င့္၀တ္နဲ႕ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးသမားက်င့္၀တ္ မတူပါဘူး။ စာနယ္ဇင္းသမားက ျဖစ္စဥ္တရပ္ေပၚမွာ ရွဳေထာင့္မ်ိဳးစံုကေန တင္ျပရပါတယ္။ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးသမားက မိမိရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ ရွဳေထာင့္ကေန တင္ျပရပါတယ္။ ျဖစ္ရပ္ေတြမွာ တခုထက္ပိုတဲ့ အမွန္တရားေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဘယ္အမွန္တရားကို ဘယ္သူေတြကို ကိုယ္စားျပဳျပီး ဒီျဖစ္စဥ္ကို တင္ျပမွာလဲဆိုတာက ရပ္တည္ခ်က္နဲ႕ ဆိုင္လာပါတယ္။ ဥပမာ- စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြက အမိန္႕ေပးတဲ့အတြက္ ဆႏၵျပတဲ့ ျပည္သူေတြကို ပစ္သတ္မွဳျဖစ္စဥ္တခုျဖစ္ပြားျပီဆိုပါစို႕။ စစ္သားေတြက စစ္မိန္႕ကို နာခံတာ၊ ျပည္သူေတြက သူတို႕ရဲ႕ ဆႏၵကို ထုတ္ေဖာ္တာ၊ ျပည္သူေတြ ဒီကို ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ရျခင္းရဲ႕ အေျခခံအေၾကာင္းရင္းစတဲ့ အခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီးပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါကို စစ္အာဏာရွင္ဘက္က ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိတဲ့အခါ ဆႏၵျပတဲ့ ျပည္သူေတြကို အဖ်က္သမားေတြအေနနဲ႕ ေျပာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူတို႕သာယာယစ္မူးေနတဲ့ ရာထူးစည္းစိမ္ေတြ ပ်က္စီးသြားမွာကို ပူပန္စိုးရိမ္စိတ္ေၾကာင့္ပါ။ စစ္မိန္႕နာခံတဲ့ စစ္သားေတြကို သစၥာေစာင့္သိတဲ့ သူရဲေကာင္းေတြအေနနဲ႕ ပံုေဖာ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွလဲ သူတို႕ရဲ႕ အာဏာရွင္စနစ္ကို ကာကြယ္ေပးသူေတြ အမ်ားအျပားထြက္ေပၚလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ တျပိဳင္နက္တည္းမွာပဲ စစ္မိန္႕မနာခံသူေတြ၊ လူထုနဲ႕ ပူးေပါင္းသူေတြကို တပ္ေျပးေတြ၊ သစၥာေဖာက္ေတြအေနနဲ႕ ပံုေဖာ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွလဲ တပ္တြင္းပုန္ကန္မွဳေတြ၊ လူထုနဲ႕ စစ္တပ္ တသားတည္းျဖစ္သြားမွဳေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါက စစ္တပ္ဘက္က ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးသ႑ာန္ပါ။

ဒါကို လူထုဘက္က ရပ္တည္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြဘက္က ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးမွာက်ေတာ့ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးေတြကို ေဖာ္ထုတ္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုကို သစၥာမခံပဲ လူထုကို ဖိႏွိပ္တဲ့ အာဏာရွင္ေတြအေပၚ သစၥာေစာင့္သိတာကို ရွဳံ႕ခ်ပါတယ္။ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုပါတယ္။ ျပည္သူလူထုနဲ႕ တသားတည္းျဖစ္လာတဲ့ ဘက္ေျပာင္း တပ္မေတာ္သားေတြကို သူရဲေကာင္းေတြအျဖစ္ ပံုေဖာ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွလဲ လူထုကို ကာကြယ္ေပးတဲ့ တပ္သားေတြ ထြက္ေပၚလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ေတာ္လွန္ေရး သမားေတြဘက္က ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးသ႑ာန္ပါ။

ဒါကို စာနယ္ဇင္းသမားေတြကက်ေတာ့ ကိုယ္လုပ္ေနတဲ့ စာနယ္ဇင္း၊ သတင္းဌာနရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္အေပၚ အေျခခံျပီး တင္ျပပံု၊ တင္ျပနည္းကြာျပန္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကဆိုၾကပါတယ္။ စာနယ္ဇင္းသမားမို႕ ဘက္မလိုက္ဘူးဆိုတဲ့အခ်က္။ ဘယ္စာနယ္ဇင္း၊ သတင္းမီဒီယာမွာမဆို ရပ္တည္ခ်က္၊ က်င့္၀တ္၊ စည္းကမ္းေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီက်င့္၀တ္၊ စည္းကမ္းေတြက အေျခခံထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြ၊ အိုင္ဒီေရာ္ေလာ္ဂ်ီေတြအားလံုး တပံုစံတည္း မဟုတ္ပါဘူုး။ ဒါေၾကာင့္ လံုး၀ ဘက္လိုက္မွဳကင္းတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ဟာ ျဖစ္ႏိုင္စရာ မရွိပါဘူး။ အခ်က္အလက္ကို ရာႏွဳန္းျပည့္နီးပါး ဦးစားေပးရတဲ့ သတင္းေတြမွာေတာင္ သတင္းဌာနတခုနဲ႕ တခု တင္ျပပံု မတူပါဘူး။ ဒီေတာ့ သတင္းမဟုတ္တဲ့ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြ တင္ျပမွုမွာ ရပ္တည္ခ်က္ကို ရာခိုင္ႏွဳန္း အတိုင္းအတာတခုအထိ ကိုင္ထားႏိုင္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ သမိုင္းဆရာအေနနဲ႕ တင္ျပမွဳ၊ သံုးသပ္ေလ့လာသူအေနနဲ႕ တင္ျပမွဳ၊ ေတာ္လွန္ေရး ဘက္ေတာ္သား စာနယ္ဇင္းသမားတေယာက္အေနနဲ႕ တင္ျပမွဳ၊ အာဏာရွင္ဘက္ေတာ္သား စာနယ္ဇင္း သမား တေယာက္အေနနဲ႕ တင္ျပမွဳ၊ ပညာရွင္တေယာက္အေနနဲ႕ အေၾကာင္းနဲ႕ အက်ိဳးတင္ျပမွဳ စတာေတြအားလံုးမွာ ရပ္တည္ခ်က္ ရာခိုင္ႏွဳန္း အနည္းအမ်ားကို ဆုပ္ကိုင္ထားဖို႕ လိုပါမယ္။ မဟုတ္ရင္ ဟိုခုန္ဒီခုန္နဲ႕ ေမ်ာက္သစ္ကိုင္းလြတ္လို ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလို ရပ္တည္ခ်က္ေတြမွာ ျပည္သူလူထုဘက္က ရပ္တည္မွာလား၊ အာဏာရွင္ဘက္က ရပ္တည္မွာလား၊ အဖိႏွိပ္ခံလူတန္းစားေတြ ဘက္က ရပ္တည္မွာလား၊ ဘူဇြာ လူတန္းစားေတြဘက္က ရပ္တည္မွာလား၊ ထမင္းတနပ္အတြက္ ေလွၾကံဳစီးမွာလား၊ ေရတေပါက္ ေသာက္ျပီး ေရဆန္ကို ေလွာ္တက္မွာလား ဆိုတာေတြကေတာ့ လူ႕သိကၡာ၊ လူ႕တန္ဖိုးေတြနဲ႕ပဲ ဆိုင္တဲ့ ေရြးခ်ယ္မွဳေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ပါ၀ါနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ေနာက္ထပ္မ်က္ႏွာစာ တခုကေတာ့ agenda ခ်မွတ္ေပးမွဳပါ။ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းတခုကိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူတေယာက္ကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ခ်မွတ္သင့္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္လို႕မရေအာင္ ပါ၀ါက်င့္သံုးျပီး လႊမ္းမိုးမွဳျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းကို ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရးက႑စံုမွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ political agenda ေတြမွာ ကိုယ့္အက်ိဳးစီးပြားနဲ႕ မကိုက္ညီတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္လို႕ မရေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္လို႕ ရတဲ့ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္မွီဆံုးျဖတ္ရမယ့္ ကိစၥရပ္ေတြကို အခ်ိန္မမွီေအာင္ ျပဳလုပ္တာ၊ အေရးၾကီးကိစၥတခုျဖစ္ပြားေနခ်ိန္မွာ တျခားအမ်ားစိတ္၀င္စားဖြယ္ အေၾကာင္းအရာေလးေတြနဲ႕ လမ္းလႊဲတာ၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီနဲ႕ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္လမ္းေၾကာင္းေတြကို လႊဲေပးတာေတြဟာ ဒီပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳ မ်က္ႏွာစာမွာ အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ပါ၀ါနဲ႕ ပတ္သက္တယ္ဆိုတဲ့ ရွဴေထာင့္ကို အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရး လွဳပ္ရွားသူ အမ်ားအျပားက ေထာက္ခံၾကပါတယ္။ အစဥ္အလာဓေလ့ထံုးစံေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္ ဆိုတာ အိမ္မွဳကိစၥေတြအေနနဲ႕ သတ္မွတ္ျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပါ၀င္ပတ္သက္မွဳကို ကန္႕သတ္ထားတတ္ၾကပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြကသာ ျပင္ပကမၻာမွာ လွဳပ္ရွားေနရသူမ်ားျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေရး ပါ၀င္ပတ္သက္မွဳရွိတယ္ဆိုတဲ့ ဒီထံုးတမ္းစဥ္လာေတြကို အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးလွဳပ္ရွားသူေတြက ဆန္႕က်င္ျပီး “ကိုယ္ေရးကိုယ္တာဟာလဲ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္တယ္“ လို႕ ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ မိသားစုဘ၀၊ တဦးခ်င္းဘ၀ရဲ႕ အေျခအေနဆိုတာေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ေတြ၊ လွဳပ္ရွားမွဳေတြရဲ႕ ရိုက္ခတ္မွဳကို ခံစားၾကရစျမဲျဖစ္တာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ မိသားစုဘ၀နဲ႕ ဆက္စပ္ေနတယ္လို႕ သူတို႕ကဆိုၾကပါတယ္။

Sexual Politics (1969) စာအုပ္ထဲမွာ စာေရးသူ Kate Millet က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူအုပ္စုတခုကေန တခုကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ အစီအမံေတြျဖစ္တာေၾကာင့္ မိသားစုဘ၀ေတြမွာ အမ်ိဳးသားေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြကို ၀င္ေငြအရ၊ ထံုးတမ္းစဥ္လာအရ၊ စာေပအကိုးအကားေတြအရ နိမ့္က်သူေတြအျဖစ္ မိမိကိုယ္မိမိ လက္ခံလာေအာင္ ျပဳလုပ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာေတြကို ႏိုင္ငံေရးအေနနဲ႕ သတ္မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေရးသားထားခဲ့ပါတယ္။ မ၀ါဒီေတြက ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ေန႕စဥ္လူမွဳဘ၀နဲ႕ ဆက္စပ္တယ္လို႕ အခိုင္အမာ ယံုၾကည္ထားၾကပါတယ္။ သူတို႕အျမင္အရ အိမ္ေထာင္ဘက္ႏွစ္ဦးအၾကားက ဆက္ဆံေရး၊ မိဘနဲ႕ သားသမီးဆက္ဆံေရး၊ အလုပ္ရွင္နဲ႕အလုပ္သမား ဆက္ဆံေရး၊ အစိုးရနဲ႕ ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားအၾကားက ဆက္ဆံေရးစတာေတြမွာ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွဳေတြ အျပန္အလွန္ရွိေနတာေၾကာင့္ ဒါေတြကို ႏိုင္ငံေရးအျဖစ္ ယူဆႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ စကားလံုးရဲ႕ အနက္အဓိပၸာယ္မွာတင္ အလြန္ကို က်ယ္၀န္းနက္နဲတဲ့ စကားလံုးတခုအေနနဲ႕ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုနက္နဲလွတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပညာကို ေလ့လာတဲ့အခါမွာက်ေတာ့ သေဘာတရားေတြ၊ သီအိုရီေတြ၊ စနစ္ေတြ၊ အေတြးအေခၚေတြ ဘက္ေပါင္းစံုကေန ေပါင္းစပ္ပါ၀င္လာတာေၾကာင့္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႕သြားပါတယ္။ ေရွးေခတ္ေတြမွာတုန္းကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးကို ပညာရပ္တခုအျဖစ္ ေလ့လာတဲ့အခါမွာ ဒႆနိကေဗဒ၊ ဥပေဒ၊ သမိုင္းပညာရပ္ေတြရဲ႕ ဘာသာရပ္ခြဲတခုအေနနဲ႕ပဲ သတ္မွတ္ေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္တည္မွုရဲ႕ အေျခခံစည္းမ်ဥ္းေတြကို ေဖာ္ထုတ္ေလ့လာဖို႕ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးေလ့လာဆန္းစစ္မွဳရဲ႕ မူရင္းအစဟာ ေရွးေခတ္ဂရိျပည္လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ပေလတိုနဲ႕ အရစ္တိုတယ္တို႕ဟာ ႏိုင္ငံေရးကို ဒႆနိကေဗဒရွဴေထာင့္ကေန ေလ့လာသံုးသပ္တဲ့ ဒႆနိကေဗဒဆိုင္ရာ အစဥ္အလာ ( Philosophical tradition) ရဲ႕ ဖခင္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ medieval theorists ေတြျဖစ္တဲ့ Augustine နဲ႕ Aquinas တို႕ရဲ႕ ေရးသားခ်က္ေတြမွာလဲ သူတို႕ရဲ႕ အေတြးအေခၚေတြ လႊမ္းမိုးမွဳရွိပါတယ္။ ဒီလို ဒႆနိကေဗဒအစဥ္အလာအရ ေလ့လာမွဳေတြမွာ တန္ဖိုး၊ စံႏွဳန္းစံထား၊ ကိုယ္က်င့္တရား စတာေတြနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြ၊ ေမးခြန္းေတြ (normative questions) အမ်ားအျပားပါ၀င္ပါတယ္။ ဘာဆိုတာထက္ ဘယ္လိုျဖစ္သင့္တယ္ ဆိုတာကို ဦးစားေပးေဖာ္ျပခ်က္ မ်ားပါတယ္။ ဥပမာ- ဘာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္က ခ်မွတ္တဲ့ ဥပေဒကို လိုက္နာသင့္သလဲ၊ ပုဂၢလိက လြတ္လပ္ခြင့္မွာ အမ်ားကို မထိခိုက္ေအာင္ ဘယ္လိုကန္႕သတ္ခ်က္ေတြ ရိွသင့္သလဲ စတာမ်ိဳးေတြပါ။

ႏိုင္ငံေရးေလ့လာမွဳဆိုင္ရာ ေနာက္ထပ္အစဥ္အလာတခုကေတာ့ ကိန္းဂဏာန္း အေျချပအစဥ္အလာ empirical tradition ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစဥ္အလာကို ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအမ်ိဳးအစားေတြကို ခြဲျခားျပခဲ့တဲ့ အရစၥတိုရဲ႕စာ၊ Machiavelli ေရးသားခဲ့တဲ့ realistic account of statecraft နဲ႕ Montesquieu ေရးသားခဲ့တဲ့ အစိုးရနဲ႕ ဥပေဒဆိုင္ရာ လူမွဳေဗဒသီအိုရီ ေတြထဲမွာ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။၁၇ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းကာလေတြမွာ John Locke နဲ႕ David Hume တို႕ရဲ႕ doctrine of empiricism ပ်ံ႕ႏွံ႕လာပါတယ္။ Doctrine of empiricism က အေတြ႕အၾကံဳဆိုတာ အသိပညာရဲ႕ အေျခခံျဖစ္တာေၾကာင့္ သီအိုရီေတြ၊ အဆိုအမိန္႕ေတြအားလံုးကို ေလ့လာေစာင့္ၾကည္မွဳေတြနဲ႕ စမ္းသပ္ရမယ္လို႕ ဆိုထားပါတယ္။ ၁၉ ရာစုေရာက္ေတာ့ ဒီအေတြးအေခၚေတြဟာ positivism ၀ါဒထြန္းကားလာေရးဆီကို ဦးတည္သြားပါေတာ့တယ္။

ႏိုင္ငံေရးကို သိပၸံပညာေ၀ါဟာရေတြနဲ႕ ေဖာ္ျပဖို႕ ပထမဆံုးၾကိဳးပမ္းခဲ့သူကေတာ့ materialist conception of history ကို အသံုးျပဳျပီး သမိုင္းေၾကာင္းတိုးတက္မွဳေတြရဲ႕ တြန္းအားကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ Karl Marx ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ၁၈၇၀ ကာလေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးကို သိပၸံပညာရပ္အေနနဲ႕ သတ္မွတ္မွဳေတြ ထြက္ေပၚလာပါတယ္။ ေအာက္စဖိုဒ့္၊ ပဲရစ္နဲ႕ ကိုလံဘီယာတကၠသိုလ္ေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံဘာသာရပ္ကို သင္ၾကားလာၾကပါတယ္။ (၁၉၀၆) ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရးသိပၸံေလ့လာေရးစာေစာင္ ထြက္ေပၚ လာပါတယ္။ (၁၉၅၀-၆၀) ကာလေတြက်ေတာ့ သိပၸံနည္းက်ႏိုင္ငံေရးေလ့လာမွဳေတြ အားေကာင္း လာပါတယ္။ David Easton ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ သဘာ၀သိပၸံနည္းလမ္းေတြကိုပါ သင့္ေလ်ာ္သလို ဆြဲယူအသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ ပညာရပ္တခုျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အဆိုထြက္ေပၚလာျပီးေနာက္ပိုင္းမွာ အေရအတြက္ အေျချပဳသုေတသနနည္းလမ္းမ်ားကို အသံုးျပဳျပီး ႏိုင္ငံေရးေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ေတြ ပိုျပီး မ်ားျပားလာပါတယ္။ ဥပမာ- မဲေပးမွဳျပဳမူေဆာင္ရြက္ပံုေတြ၊ တရားေရးရာျပဳမူေဆာင္ရြက္ပံုေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြရဲ႕ ျပဳမူဆံုးျဖတ္ပံု စတာေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ထားတဲ့ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ပံုေတြေပၚမွာ အေျခတည္ျပီး လူမွဳသီအိုရီေတြတည္ေဆာက္ရမယ္ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္မွဳ (Behaviouralism) ဟာ (၁၉၅၀-၆၀) ကာလေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာမွဳေတြကို လႊမ္းမိုးထားခဲ့ပါတယ္။

(၁၉၆၀) ေနာက္ပိုင္းကာလေရာက္ေတာ့ Behaviouralism ကို မေက်လည္မွဳေတြ ထြက္ေပၚလာပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ကိန္းဂဏာန္းေတြနဲ႕ပဲ တိုင္းတာလို႕ မရဘူးဆိုတာကို ျငင္းဆိုမွဳေတြရွိလာပါတယ္။ တရားမွ်တမွဳ၊ လြတ္လပ္မွဳ၊ ညီညြတ္မွဳ၊ အခြင့္အေရးစတာေတြကို ကိန္းဂဏာန္းနဲ႕ တိုင္းတာလို႕ မရႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာဆိုလာၾကပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ (၁၉၇၀) ကာလေတြမွာ ကိုယ္က်င့္တရား၊ စံခ်ိန္စံညြန္းစတာေတြနဲ႕ဆိုင္တဲ့ normative questions ေတြဆီ ျပန္လွည့္လာၾကပါတယ္။ John Rawls နဲ႕ Robert Nozick တို႕ရဲ႕စာေတြမွာ ဒီသေဘာတရားေတြ အမ်ားအျပား ပါ၀င္ပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာမွဳေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ၊ ျပည္သူ႕ေရြးခ်ယ္မွဳသီအိုရီ (public-choice theory) ၊ Rational Choice theory စတာေတြ ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ဒီသီအိုရီေတြက ေဘာဂေဗဒ သီအိုရီေတြမွာ အေျခခံထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြကို အသံုးျပဳျပီး Antony Downs, Mancur Olson နဲ႕ William Nikanen တို႕က ပါတီယွဥ္ျပိဳင္မွဳ၊ အက်ိဳးအျမတ္အုပ္စု ျပဳမူေဆာင္ရြက္ပံုေတြနဲ႕ ဗ်ဴရိုကရက္ေတြရဲ႕ မူ၀ါဒလႊမ္းမိုးမွဳစတာေတြကို ေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာမွဳေတြမွာ အသံုးမ်ားတဲ့ ေနာက္ထပ္သီအိုရီတခုကေတာ့ သခ်ၤာဘာသာရပ္ကေန သက္ဆင္းလာတဲ့ ဂိမ္းသီအိုရီျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးရွဳပ္ေထြးမွဳေတြ၊ အက်ပ္အတည္းကာလေတြမွာ မွန္ကန္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ အသံုးျပဳသင့္တဲ့ သီအိုရီတခုျဖစ္ပါတယ္။

သခ်ၤာနဲ႕စီးပြားေရးသီအိုရီေတြကေန သက္ဆင္းလာတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသီအိုရီအသစ္ေတြသာမက ၀ါဒသစ္၊ အေတြးအေခၚသစ္ေတြလဲ အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီး၀ါဒဟာ က်ားမကြဲျပားျခားနားမွဳေတြကို ထုတ္ေဖာ္ရင္း ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ဘာလဲဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ကို ေမးခြန္းထုတ္ေနပါတယ္။ Green Politics ဟာ လူသားေတြကို ဦးစားေပးစဥ္းစားမွဳ (anthropocentric emphasis) မွာ အေျခခံတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမွဳေရးသီအိုရီေတြကို စိန္ေခၚျပီး၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ သေဘာတရားေတြကို ဦးစားေပးစဥ္းစားမွု (holistic emphasis) ေပၚမွာ အေျခတည္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမွဳေရး နားလည္မွဳေတြကို ျဖန္႕ျဖဴးေနပါတယ္။ ၁၉၂၃ မွာ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ဖရန္႕ဖတ္ေက်ာင္းေတာ္ရဲ႕ မာ့စ့္လက္သစ္၀ါဒေပၚမွာ အေျခခံထားတဲ့ critical theory ဟာ လက္ရွိက်င့္သံုးေနတဲ့ လူမွဳထံုးတမ္းစဥ္လာေတြကို ေ၀ဖန္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ေနပါတယ္။

ဒီလို၀ါဒေတြ၊ သီအိုရီေတြ အမ်ားအျပားအၾကားမွာ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူတေယာက္ဟာ ႏိုင္ငံေရးသေဘာတရားေတြ (political concepts) ႏိုင္ငံေရးသီအိုရီေတြ (political theories) ႏိုင္ငံေရးေမာ္ဒယ္ေတြ (political models) အေတြးအေခၚအိုင္ဒီေယာ္ေလာ္ဂ်ီေတြ (ideological traditions/ paradigms) ေတြကို ကြဲကြဲျပားျပား သိနားလည္ဖို႕ လိုအပ္လွပါတယ္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

ခင္မမမ်ိဳး (၂၁၊ ၁၀၊ ၂၀၀၉)

အျပည့္အစံုဖတ္ခ်င္ရင္..>>>

ျပန္ေခါက္ထားခဲ့ပါ..>>>

ဆည္းပူးေလ့လာ၊ ႏိုင္ငံေရးပညာ (အခန္း-၁၊ အပိုင္း-၂)

ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အစိုးရဆိုင္ရာ အႏုပညာတရပ္ျဖစ္တယ္။ သိပံၸပညာရပ္မဟုတ္တဲ့ ၀ိဇၨာပညာရပ္တခုျဖစ္တယ္

ဂ်ာမန္ Chancellor Bismarck က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ သိပၸံပညာမဟုတ္ဘူး။ ၀ိဇၨာပညာရပ္ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။ သူယူဆတဲ့ ၀ိဇၨာပညာဆိုတာက လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းက လူအမ်ားစုေပါင္းျပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္မွဳ၊ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မွဳေတြအေပၚ အေျခခံျပီး လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အစိုးရလုပ္ငန္းေဆာင္တာ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ တည္ေဆာက္ျခင္းကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ဟာ ေရွးေခတ္ဂရိႏိုင္ငံေတြမွာ ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးအဓိပၸာယ္ကေန ျမစ္ဖ်ားခံလာတယ္လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

Politics ဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ polis ဆိုတဲ့ စကားလံုးကေန ဆင္းသက္လာျပီး၊ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ ျမိဳ႕ျပႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ေရွးေခတ္ ဂရိလူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ လြတ္လပ္တဲ့ ျမိဳ႕ျပႏိုင္ငံငယ္ေလးေတြ အမ်ားအျပား ဖြဲ႕စည္းပါ၀င္ပါတယ္။



ဒီျမိဳ႕ျပႏိုင္ငံငယ္ေလးေတြမွာ သူတို႕နဲ႕ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရေတြ သီးျခားရွိၾကပါတယ္။ ဒီျမိဳ႕ျပႏိုင္ငံေတြထဲမွာ အၾကီးဆံုးနဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအရ လႊမ္းမိုးႏိုင္မွု အရွိဆံုးႏိုင္ငံကေတာ့ ေအသင္ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ေအသင္ကို ဒီမိုကေရစီအစိုးရရဲ႕ ပုခက္လို႕ ေျပာစမွတ္ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးကို ဒီအျမင္ရွဳေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ polis နဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ ကိစၥေရးရာေတြလို႕ ေခၚဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ေခတ္သစ္အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္အရဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ ကိစၥေရးရာေတြ မွန္သမွ်ဟာ ႏိုင္ငံေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအျမင္ကို ယေန႕ေခတ္ေတြမွာ လက္ခံနားလည္ ထားတာ ပိုမ်ားပါတယ္။ လူေတြဟာ ပါလီမန္၊ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုင္ရာေတြမွာ လုပ္ကိုင္ေနရင္၊ လုပ္ကိုင္ဖို႕ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္ေနရင္ ဒီလူေတြကို ႏိုင္ငံေရးသမားေတြလို႕ လူအမ်ားက သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။

ဒီေတာ့ ဒီအျမင္နဲ႕ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးပညာေလ့လာတယ္ဆိုတာ အစိုးရကို ေလ့လာတာျဖစ္ျပီး၊ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ထပ္ခ်ဲ႕လိုက္ရင္ အာဏာက်င့္သံုးမွဳကို ေလ့လာတာလို႕ ဆိုႏိုင္လာပါတယ္။ ဒီအျမင္ကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ဆိုခဲ့သူကေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္ ေဒးဗစ္အီစတန္ပါ။ သူက ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူထုက ေပးလာတဲ့ ဖိအားေတြကို အစိုးရက ဆုေပး၊ ဒဏ္ေပးတာေတြ ျပဳလုပ္ျပီး တုန္႕ျပန္ေဆာင္ရြက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပါ၀င္တဲ့ “တန္ဖိုးေတြကို အာဏာက်င့္သံုးျပီး ခြဲေ၀ျခင္း“ လို႔ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ အာဏာက်င့္သံုးမွဳတန္ဖိုးဆိုတာကို လူအဖြဲ႕အစည္းက က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ လက္ခံလာတာျဖစ္တယ္လို႕ သူက ဆိုထားပါတယ္။ ဒါကို ထပ္ခ်ဲ႕ျပီး ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတခုလံုးရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ စီမံခ်က္ေတြကို အာဏာက်င့္သံုးျပီး ခ်မွတ္ေပးတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ မူ၀ါဒေတြနဲ႕ ဆက္စပ္လာပါတယ္။

ေဒးဗစ္အီစတန္တဲ့ ဒီလိုအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို ပညာရွင္အမ်ားအျပားက ကန္႕ကြက္ၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ဒီအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္က ႏိုင္ငံေရးကို က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ အျမင္ရွဳေထာင့္ကေန ရွဳျမင္မွဳကို ျဖစ္ေစႏိုင္လို႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ကို က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ အျမင္နဲ႕ ရွဳျမင္သူမ်ားဟာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ Polity အတြင္းမွာပဲ ရွိတယ္လို႕ ျမင္ၾကပါတယ္။ Polity ဆိုတာက အစိုးရလည္ပတ္မွဳယႏၱရားအေပၚမွာ အေျခတည္ထားတဲ့ လူမွဳအဖြဲ႕အစည္း စနစ္တရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးေတြးေခၚပညာရွင္ အရစၥတိုတယ္ကေတာ့ ဒါကို လူအားလံုးရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ လူမွဳအဖြဲ႕အစည္းတရပ္ကေန ႏိုင္ငံေရးအာဏာက်င့္သံုးျပီး အုပ္ခ်ဳပ္တာလို႕ ဖြင့္ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ Polity အတြင္းမွာပဲ ရွိတယ္လို႕ ရွဳျမင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ကက္ဘိနက္ထဲမွာ၊ ဥပေဒေရးရာခ်ိန္ဘာေတြထဲမွာ၊ အစိုးရဌာနဆိုင္ရာေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကပဲ က်င့္သံုးႏိုင္တယ္လို႕ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ ေက်ာင္းေတြ၊ တျခားပညာေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ လူမွဳအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ မိသားစုေတြက ႏိုင္ငံေရးျပင္ပကို ေရာက္သြားသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီအျမင္ဟာ အစိုးရမွာ မပါ၀င္တဲ့ လူအမ်ားကို ႏိုင္ငံေရးျပင္ပကို ဖယ္ထုတ္ထားတာေၾကာင့္ က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအျမင္လို႕ လူအမ်ားက သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ အစိုးရပိုင္းဆိုင္ရာ တာ၀န္ယူေနသူေတြကပဲ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ ဆိုင္သလိုျဖစ္ေနတဲ့ ဒီအျမင္ထက္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႕တဲ့ ေနာက္ထပ္အျမင္တခုကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အမ်ားနဲ႕ ဆိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူအမ်ားနဲ႕ ဆိုင္တဲ့ ျပည္သူ႕ေရးရာျဖစ္တယ္

ဒီအျမင္ ျမစ္ဖ်ားခံလာတာကေတာ့ ဂရိႏိုင္ငံေရးေတြးေခၚပညာရွင္ အရစၥတိုတယ္ရဲ႕ “လူဆိုတာ ႏုိင္ငံေရးသတၱ၀ါျဖစ္တယ္“ ဆိုတဲ့ အဆိုအမိန္႕ အေပၚမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ လူဆိုတာ ႏိုင္ငံေရးသတၱ၀ါျဖစ္တာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူအမ်ားနဲ႕ ဆိုင္တဲ့ ျပည္သူ႕ေရးရာလို႕ရွဳျမင္လာတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရးရာလား၊ ႏိုင္ငံေရးရာ မဟုတ္ဘူးလားဆိုတဲ့ ခြဲျခားမွဳဟာ ကိုယ္ပိုင္ဘ၀ (private life) နဲ႕ အမ်ားဆိုင္ဘ၀ (public life) ခြဲျခားမွဳအေပၚမွာ မူတည္လာပါတယ္။

ကိုယ္ပိုင္ဘ၀နဲ႕ အမ်ားဆိုင္ဘ၀ကို အစဥ္အလာအရ ခြဲျခားမွဳကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႕ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း (Civil Society) အေနနဲ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႕ ဆိုင္တဲ့ အစိုးရယႏၱရား၊ တရားရံုး၊ ရဲအဖြဲ႕၊ စစ္တပ္၊ လူမွဳဖူလံုေရးစနစ္ စတာေတြက လူအဖြဲ႕အစည္းတခုလံုးအေပၚမွာ တာ၀န္ရွိတာမို႕ အမ်ားဆိုင္ဘ၀ လို႕ သတ္မွတ္ပါတယ္။ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာက်ေတာ့ မိသားစု၊ မ်ိဳးႏြယ္စု၊ ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရး၊ ကုန္သြယ္မွဳအသင္းအဖြဲ႕၊ လူမွဳအဖြဲ႕အစည္း စတာေတြ ပါ၀င္ျပီး၊ ဒါေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္က တည္ေထာင္တာမဟုတ္ပဲ ျပည္သူျပည္သားေတြက ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ကိုယ္ပိုင္ဘ၀လို႕ သတ္မွတ္ပါတယ္။ Edmund Burke ကေတာ့ ေသးငယ္တဲ့ တပ္စုေလးေတြလို႕ ေခၚဆိုပါတယ္။ ဒီလိုခြဲျခားမွဳအေပၚမွာ အေျခခံမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္က ထမ္းေဆာင္တဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ တာ၀န္၀တၱရားေတြနဲ႕ပဲ ပတ္သက္ျပီး၊ လူတဦးခ်င္းစီရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး၊ အိမ္တြင္းေရး၊ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ၊ ယဥ္ေက်းမွဳေရး စတာေတြက ႏိုင္ငံေရးမဟုတ္ပါဘူး။

သို႔ေပမယ့္လဲ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းဆိုတာက ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႕သာ ခြဲျခားလို႕ရေပမယ့္ လူအမ်ားနဲ႕က်ေတာ့ ခြဲျခားလို႕ မရျပန္ပါဘူး။ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ လူအမ်ားၾကားမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ျပီး လူအမ်ားနဲ႕ သက္ဆိုင္ေနလို႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံေရးပညာက ကိုယ္ပိုင္ဘ၀နဲ႕ အမ်ားဆိုင္ဘ၀ဆိုတာကို ခြဲျခားမွုသ႑ာန္သစ္တမ်ိဳးနဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္လာပါတယ္။ အမ်ားဆိုင္ဘ၀ဆိုတာဟာ ႏိုင္ငံေရး၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ အလုပ္အကိုင္၊ အႏုပညာ၊ ယဥ္ေက်းမွဳအားလံုးနဲ႕ သက္ဆိုင္ျပီး၊ ကိုယ္ပိုင္ဘ၀ကေတာ့ မိသားစုနဲ႕ အိမ္တြင္းေရးရာေတြနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ ဆိုတဲ့ သ႑ာန္ပါ။

ဒီသ႑ာန္ကို အမ်ိဳးသမီး၀ါဒီေတြက ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အိမ္ေရွ႕တံခါးမွာတင္ ရပ္တန္႕သြားျပီး မိသားစုေရးရာေတြ၊ အိမ္တြင္းေရးရာေတြ၊ တဦးနဲ႕တဦးဆက္ဆံေရးေတြနဲ႕ မပတ္သက္ဘူးဆိုလိုသလို ျဖစ္ေနေၾကာင္း သူတို႕ကဆိုပါတယ္။ လူတေယာက္က မိမိအိမ္မွာ အိမ္ေထာင္ဘက္ျဖစ္သူကို လိမ္ညာလွည့္ဖ်ားတာ၊ ရိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္တာ၊ သားငယ္သမီးငယ္ေတြကို ရိုက္ႏွက္ညွဥ္းပန္းတာေတြ လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဒါေတြကို ကိုယ္ပိုင္ဘ၀ေရးရာလို႕ပဲ သတ္မွတ္လို႕ မရႏိုင္ေၾကာင္း သူတို႕က မီးေမာင္းထိုးျပၾကပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျပည္သူ႕ေရးရာ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ ဒီအျမင္နဲ႕ ပတ္သက္ျပီး အေကာင္းျမင္သူေရာ၊ အဆိုးျမင္သူေတြပါ ရွိပါတယ္။ အရစၥတိုတယ္ ေခတ္မွာတုန္းကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျပည္သူေတြရဲ႕ အေရးကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးတာေၾကာင့္ အင္မတန္ျမင့္ျမတ္ျပီး၊ တိုးတက္တဲ့ လူ႕ေဘာင္သစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာတရပ္အေနနဲ႕ သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ ဒါကို ဂ်ာမန္ႏိုင္ငံေရးသီအိုရီပညာရွင္နဲ႕ ေတြးေခၚပညာရွင္ျဖစ္တဲ့ Hanna Arendt က ေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။ သူမရဲ႕ The Human Condition (1958) စာအုပ္ထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လြတ္လပ္ျပီး တန္းတူညီမွ်တဲ့ လူသားေတြရဲ႕ ဆက္ႏြယ္မွဳျဖစ္တာေၾကာင့္ လူမွဳလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအားလံုးရဲ႕ အေရးအၾကီးဆံုး လုပ္ငန္းေဆာင္တာ အေနနဲ႕ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသီအိုရီပညာရွင္ၾကီးေတြျဖစ္တဲ့ Jean-Jacques Rousseau နဲ႕ John Stuart Mill တို႕ကလဲ ဒီလို အဆိုေတြ ဆိုခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။ Rousseau က ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးရာေတြမွာ တိုက္ရိုက္စဥ္ဆက္မျပတ္ ပါ၀င္ပတ္သက္မွဳကသာ ႏိုင္ငံေတာ္ကို အမ်ားနဲ႕ ဆိုင္တဲ့ အက်ိဳးစီးပြား (common good) တနည္းဆိုရင္ အမ်ားသေဘာတူတဲ့ ဆႏၵ(general will) ကို ျဖည့္ဆည္းေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ Mill ရဲ႕ အျမင္အရလဲ ျပည္သူ႕ေရးရာေတြမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္မွဳ၊ တနည္းဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးပါ၀င္ပတ္သက္မွဳဟာ လုူတဦးခ်င္း၊ တေယာက္ခ်င္းရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စာရိတၱပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ေျမာ္ျမင္ေတြးေခၚမွုဆိုင္ရာေတြကို တိုးျမွင့္ေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအျမင္ကို လစ္ဘရယ္သီအိုရီပညာရွင္တခ်ိဳ႕က ဆန္႕က်င္ၾကပါတယ္။ သူတို႕အဆိုအရ ကိုယ္ပိုင္ဘ၀ဆိုတာ ေရြးခ်ယ္မွဳ၊ တဦးခ်င္းလြတ္လပ္မွဳ၊ တဦးခ်င္း တာ၀န္ေတြနဲ႕ စပ္ဆိုင္တဲ့ အရာျဖစ္တာေၾကာင့္ စီးပြားေရး၊ မိသားစုဘ၀နဲ႕ အားကစားေရးရာေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးကို ဖယ္ထုတ္ထားသင့္တယ္လို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ ဒီေရးရာေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးပါ၀င္တဲ့အခါက်ရင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ဘယ္လိုလုပ္ကိုင္မယ္၊ ကေလးသူငယ္ေတြကို ဘယ္လိုျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မယ္၊ အားကစားကို ဘယ္လိုကစားမယ္၊ ဘယ္သူေတြနဲ႕ ကစားမယ္စတဲ့ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေတြမွာ လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္ခြင့္မရွိပဲ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ သလို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္လို႕ သူတို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ သူတို႕ရဲ႕အျမင္အရေတာ့ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာေတြကိစၥရပ္ေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ မလိုလားအပ္တဲ့ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ေႏွာင့္ယွက္မွုအျဖစ္ ေတြးျမင္ၾကပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အေပးအယူ၊ အေလွ်ာ့အတင္းျပဳလုပ္မွဳ (compromise) နဲ႕ အမ်ားသေဘာတူလက္ခံမွု (consensus) ျဖစ္တယ္ (ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ျပဳလုပ္တဲ့ အႏုပညာတရပ္ျဖစ္တယ္)

ဒီအျမင္ရွဳေထာင့္အရဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ပ႗ိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေျဖရွင္းတဲ့အခါမွာ အင္အားသံုးေျဖရွင္းမွဳ၊ အာဏာကို ပရမ္းပတာ အသံုးျပဳမွုမဟုတ္ပဲ အေပးအယူ၊ အေလွ်ာ့အတင္းျပဳလုပ္တာ၊ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးျပဳလုပ္တာ၊ ညွိႏွိဳင္းေဆာင္ရြက္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ျပဳလုပ္တဲ့ အႏုပညာတရပ္လို႕ ေခၚဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအျမင္ဟာ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္တဲ့ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးရာျပႆနာေတြကို အေျဖရွာမွဳသ႑ာန္ေတြကေန ထြက္ေပၚလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြကို အေျဖရွာတဲ့အခါမွာ စစ္ေရးနည္းလမ္းနဲ႕ မေျဖရွင္းပဲ ျငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး အေျဖရွာမွဳေတြ၊ အျပန္အလွန္သေဘာတူလက္ခံမွဳေတြနဲ႕ အေျဖရွာသင့္တယ္ဆိုတဲ့ သ႑ာန္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အမ်ားသေဘာတူလက္ခံမွု (consensus) ဆိုတာက သာမန္ သေဘာတူညီမွဳ (agreement) ကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ားသေဘာတူလက္ခံမွဳဆိုတဲ့သေဘာတရားမွာ လူအမ်ား၊ အုပ္စုအမ်ားအျပားက က်ုယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ သေဘာတူညီမွဳ၊ အေျခခံသေဘာတရားမ်ားပါ၀င္မွဳ စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ားသေဘာတူလက္ခံမွဳဆိုတာမွာ တခ်ိဳ႕ေသာ အေၾကာင္းအရာ၊ သေဘာတရားေတြ ကြဲျပားမွုကို အတိုင္းအတာ တခုအထိ လက္ခံေပးမွု ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ရာမွာ အၾကံျပဳမွဳ၊ အေပးအယူျပဳမွဳေတြအေပၚ အေျခတည္ျပီး ျပဳလုပ္တဲ့ procedural consensus ဆိုတာရွိသလို၊ အေျခခံ မူ၀ါဒေရးရာေတြမွာ သေဘာတူညီမွုနဲ႕ မတူညီတဲ့ အိုက္ဒီယိုေလာ္ဂ်ီရပ္တည္မွဳေတြကို ညွိႏွိဳင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ sustantive consensus ဆိုျပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ ဒီလို အမ်ားသေဘာတူလက္ခံမွဳေတြ ေပၚထြက္လာေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္းကို ႏိုင္ငံေရးလုပ္ျခင္းအေနနဲ႕ အခ်ိဳ႕က ရွဳျမင္သံုးသပ္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအျမင္မွာ အရစၥတိုကေရစီနဲ႕ ဒီမိုကေရစီ သြင္ျပင္လကၡဏာေတြ ေပါင္းစပ္ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဒီအျမင္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ေရးသားတင္ျပခဲ့သူကေတာ့ Bernard Crick ပါ။ သူ႕ရဲ႕ In Defence of Politics မွာ ဘားနတ္က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ မတူညီတဲ့ အက်ိဳးစီးပြား၊ ရပ္တည္ခ်က္ေတြကို ကိုင္ေဆာင္ထားသူေတြအၾကားမွာ အမ်ားျပည္သူတရပ္လံုးရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားနဲ႕ ရွင္သန္ရပ္တည္မွဳကို ဦးစားေပးျပီး အာဏာခြဲေ၀က်င့္သံုးဖို႕ ညွိႏွိဳင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာအျဖစ္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီအျမင္က လစ္ဘရယ္- ရာရွင္နယ္လစ္ အေျခခံသေဘာတရားေတြမွာ အေျခခံျပီး ထြက္ေပၚလာတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီအျမင္မွာ အားနည္းခ်က္ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ ဒီအျမင္က လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ ေဆြးေႏြးညွိႏိွဳင္းမွဳ၊ သေဘာမတူညီမွုေတြကို လူၾကီးလူေကာင္းဆန္ဆန္ ျငင္းခံုေဆြးေႏြးတတ္မွုရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးယဥ္ေက်းမွုထြန္းကားေနတယ္လို႕ ၾကိဳတင္ ထင္ျမင္သတ္မွတ္ခ်က္အေပၚမွာ အေျခတည္ ထားပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ အမ်ားသေဘာတူလက္ခံမွု ထြက္ေပၚလာ ေအာင္ ေဆြးေႏြးျပီးလုပ္ယူလို႕ရတယ္ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအျမင္ဟာ ေရြးေကာက္ပြဲတရားမွ်တမွဳ၊ ပါတီမ်ားလြတ္လပ္စြာဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ယွဥ္ျပိဳင္ခြင့္ စတာေတြအေပၚမွာ အေျခတည္တဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံလူ႕အဖြဲ႕အစည္းနဲ႕ အစိုးရစနစ္ေတြအတြက္ပဲ ပိုမိုသင့္ေတာ္တယ္လို႕ ပညာရွင္မ်ားက သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကိုပဲ ျပဳလုပ္တဲ့ အႏုပညာတရပ္ဆိုတဲ့ ဒီအျမင္ကို တပါတီစနစ္က်င့္သံုးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ စစ္အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြမွာ အသံုးျပဳလို႕ မရႏိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေထာက္ျပေျပာဆိုထားခဲ့ၾကပါတယ္။ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ဒီႏိုင္ငံေတြမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ တရားမွ်တမွဳ၊ ပါတီမ်ားလြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ယွဥ္ျပိဳင္ခြင့္ ဆိုတာေတြ မရွိတဲ့အျပင္၊ ေဆြးေႏြးညွိႏိွဳင္းတတ္မွဳ၊ သေဘာမတူညီမွုေတြကို လူၾကီးလူေကာင္းဆန္ဆန္ ျငင္းခံုေဆြးေႏြးတတ္မွုရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးယဥ္ေက်းမွု ကလဲ မထြန္းကားႏိုင္ေသးလို႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးအေပးအယူျပဳလုပ္မွုဆိုတာမွာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္စလံုးက မိမိတို႕ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္အျမင္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျပီး အေပးအယူျပဳလုပ္ရတာေၾကာင့္ ႏွစ္ဘက္စလံုးမွာ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္မွုရွိမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘက္တဘက္ရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ၊ လမ္းေၾကာင္းမွာပဲ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ရတာဆိုရင္ေတာ့ ဒါကို ႏိုင္ငံေရးအေပးအယူျပဳလုပ္ျခင္းလို႕ မေခၚဆိုႏိုင္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရးအရ အရွံဳးေပးျပီး၊ တဘက္ရဲ႕ လမ္းေၾကာင္းမွာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးျပီး၊ ႏွစ္ဘက္စလံုးက အေပးအယူ၊ အေလွ်ာ့အတင္းလုပ္ျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာမွ အမ်ားသေဘာတူလက္ခံတဲ့ procedural consensus, sustantive consensus ကို ကိုင္ေဆာင္ျပီး လမ္းေၾကာင္းသစ္တခုကို ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းကသာ ႏိုင္ငံေရးအရ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ျပဳလုပ္ျခင္းလို႕ ေခၚဆိုႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ တပါတီစနစ္နဲ႕ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ႏိုင္ငံေတြမွာ ဒီလိုအေျခအေန ျဖစ္ထြန္းႏိုင္ေခ် နည္းပါးတာေၾကာင့္” ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ျပဳလုပ္တဲ့ အႏုပညာတရပ္ျဖစ္တယ္ ” ဆိုတဲ့ ဒီအျမင္နဲ႕ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးကို ဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္လို႕ မရေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရး ပညာရွင္ေတြက ေလ့လာေဖာ္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။


(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)
ခင္မမမ်ိဳး (၁၇၊၉၊ ၂၀၀၉)

အျပည့္အစံုဖတ္ခ်င္ရင္..>>>

ျပန္ေခါက္ထားခဲ့ပါ..>>>

ဆည္းပူးေလ့လာ၊ ႏိုင္ငံေရးပညာ (အပိုင္း- ၁)

အခန္း (၁)

ႏိုင္ငံေရးဆိုရာ၀ယ္


ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ လူအမ်ားကို စိတ္လွုပ္ရွားေစတဲ့ စကားလံုးေလးတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူတဦးနဲ႕တဦး၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတခုနဲ႕ တခု၊ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးနဲ႕ တမ်ိဳး၊ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံနဲ႕ တႏိုင္ငံတို႕အၾကားမွာ သေဘာမတူညီမွုေတြရွိေနလို႕ပါပဲ။ လူ႕ေလာကမွာ ဘယ္လိုေနထိုင္ၾကမလဲ၊ ဘယ္သူေတြက ဘာေတြကို ရသင့္သလဲ၊ ပါ၀ါနဲ႕ အရင္းအျမစ္ေတြကို ဘယ္လိုခြဲေ၀ သံုးစြဲမလဲ၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ပ႗ိပကၡေတြ ရွိသင့္သလား၊ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္သင့္သလား၊ ဘယ္သူ႕ဆီမွာ ေျပာေရးဆိုပိုင္ခြင့္႐ွိသလဲ၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို လူတေယာက္က ခ်သင့္သလား၊ လူအမ်ားက ခ်သင့္သလား စတဲ့ အေထြေထြ အေၾကာင္းအရာမ်ိဳးစံုမွာ ေတြးေခၚမွုေတြ ကြဲျပားျပီး၊ အျမင္မတူမွုေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလို အျမင္မတူမွုေတြ၊ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုမွုေတြ၊ ေထာက္ျပေ၀ဖန္မွုေတြကေန တဆင့္ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြ၊ အက်ိဳးစီးပြားျဖစ္ထြန္းမွုေတြ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ႏိုင္ငံေရးေတြးေခၚပညာ႐ွင္ အရစၥတိုတယ္က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူသားေတြရဲ႕ ဘ၀တိုးတက္မွုကို ျဖစ္ထြန္းေစတဲ့၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာေပးတဲ့ ၾကီးက်ယ္ျမင့္မားေသာသိပၸံပညာၾကီးတရပ္ ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုခဲ့ပါတယ္။


ျပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရားမွာ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားပါ၀င္ေနျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ လူတဦးတေယာက္တည္းရွိေနတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရး မရွိႏိုင္ပါဘူး။ လူတဦးတေယာက္ဟာ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ ရွာေဖြစားေသာက္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ရိုးရွင္းတဲ့ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံုကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အႏုပညာေတြ ဖန္တီးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ထပ္ လူတဦးထပ္ေရာက္လာမွသာ ႏိုင္ငံေရးအျပဳအမူေတြကို ဖန္တီးေဆာင္ရြက္လို႕ရပါတယ္။ ဒါနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံေရး ပညာရွင္ေတြက ေရာ္ဘင္ဆန္ ခရူးဆိုး ဥပမာကို ခိုင္းႏွိဳင္း ေျပာဆိုတတ္ၾကပါတယ္။
ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး

(၁၇၁၉) ခုႏွစ္မွာ ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုး၏ ဘ၀ႏွင့္ ထူးဆန္းေသာ စြန္႔စားခန္းမ်ား ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကို ဒယ္နီရယ္ဒီဖိုး ဆိုသူက ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ လူသူကင္းမဲ့ေနတဲ့ က်ြန္းတက်ြန္းေပၚမွာ ေရေမ်ာကမ္းတင္ျဖစ္ေနတဲ့ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးတေယာက္ရဲ႕ ဇာတ္ေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ က်ြန္းေပၚမွာ အထီးက်န္ျဖစ္ေနတဲ့ ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုးဟာ ႏွစ္ေပါင္း (၁၅)ႏွစ္ၾကာေအာင္ ဘ၀ကို ခက္ခက္ခဲခဲ ပင္ပင္ပန္းပန္း ေနသားတက်ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ယူခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီ အထီးက်န္ကာလအေျခအေနမွာ က်ြန္းေပၚမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုး ေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ြန္းေပၚမွာ အသံထြက္စကားေျပာႏိုင္သူဆိုလို႕ ခရူးဆိုးတေယာက္ပဲ ရွိလို႕ပါ။

ဒီလိုနဲ႔ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနလာရာကေန တေန႔က်ေတာ့ ပင္လယ္ကမ္းစပ္တေလွ်ာက္မွာ လမ္းေလွ်ာက္ေနရင္း ခရူးဆိုးဟာ လူ႕ေျခရာအစံုကို စျပီး ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ “က်ြႏ္ုပ္သည္ မိုးၾကိဳးပစ္ခံလိုက္ရေသာ လူတေယာက္ကဲ့သို႔ ရပ္ေနမိသည္“ ဆိုျပီး ခရူးဆိုးက ေရးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစျပီး ေနာင္ (၁၃) ႏွစ္အၾကာ က်ြန္းေပၚမွ လြတ္ေျမာက္ခ်ိန္အထိ ခရူးဆိုးတေယာက္ ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာမ်ိဳးစံုကို ရင္ဆိုင္ရပါေတာ့တယ္။ သူေျခရာေတြ႔ခဲ့တဲ့ လူဟာ ဘယ္သူလဲ။ မိတ္ေဆြလား ရန္သူလား။
အဲဒီ အသိနဲ႕ သူ႕ဘာသာသူ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး အစီအစဥ္သစ္ေတြ ျပဳလုပ္ရပါေတာ့တယ္။ ခရူးဆိုးလုပ္ခဲ့တာကေတာ့ ယေန႔ေခတ္အေခၚ လက္နက္တပ္ဆင္ေရး၊ ကာကြယ္ေရး စီမံခ်က္ပါပဲ။ ပထမဦးဆံုး သူေနတဲ့ေနရာကို ခိုင္မာေတာင့္တင္းေအာင္ ျပဳလုပ္တယ္။ ေနာက္ေတာ့ ပုန္းခိုရာေနရာမ်ား၊ ေျပာင္းေခ်ာေသနတ္မ်ားခ်ထားရန္ ေနရာမ်ား သတ္မွတ္တယ္။ ရန္သူကို ရင္ဆိုင္တိုက္ခိုက္ရန္ အဆင္သင့္ ျပင္ထားတယ္။ သူေျခရာေတြ႔ခဲ့တဲ့ လူဟာ သူ႕အေပၚကို အႏၱရာယ္ရွိခ်င္မွရွိမယ္။ မဟုတ္ပဲ အႏၱရာယ္ ရွိခ်င္လဲ ရွိလာႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေျမာ္အျမင္၊ ဆင္ျခင္တံုတရားနဲ႕ ကာကြယ္ေရး မူ၀ါဒကို ျပဌာန္းထားခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာ ခရူးဆိုးဟာ က်ြန္းေပၚမွာ လူတေယာက္တည္းတင္မကပဲ လူအမ်ား ေရာက္ရွိလာတယ္ဆိုတာကို သဲလြန္စရသြားတယ္။ အဲဒီလူေတြဟာ လူသားစားလူရိုင္းမ်ားျဖစ္တာလဲ သိျပီးေနာက္ပိုင္း ကိုယ့္ဘက္တင္သာမက အျခားတဘက္ကိုပါ စတင္ေမးခြန္းထုတ္လာရတယ္။ သူ႕ရဲ႕ ကာကြယ္ေရးမူ၀ါဒ အလုပ္ျဖစ္မလား၊ မျဖစ္ဘူးလား၊ ဖမ္းဆီးစားေသာက္ခံရျခင္းကေန လြတ္ေျမာက္မွာလား၊ မလြတ္ေျမာက္ဘူးလားကို သူကိုယ္တိုင္ ေသခ်ာမသိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးအတြက္ ၾကိဳးစားဖို႕ သူစိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားလိုက္တယ္။ အဲဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႕ပဲ သူ႔ဘာသာသူ ကာကြယ္ေရးနည္းလမ္း မ်ား တိုးတက္လာဖို႕ အစြမ္းကုန္ၾကိဳးစားတယ္။

ခရူးဆိုးမွာ တေယာက္တည္းျဖစ္ျပီး၊ လူသားစားလူရိုင္းမ်ားကေတာ့ အမ်ားႏွင့္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ခရူးဆိုးရဲ႕ ရပ္တည္ေရးမူက တတ္ႏိုင္သမွ် အဲဒီလူေတြကို ေရွာင္ရွားရန္ျဖစ္တယ္။ ဒီလူေတြရဲ႕ အေျခအေနကို ေလ့လာစူးစမ္းျပီး၊ မိမိတည္ရွိေနမွဳကို မသိေအာင္ ပုန္းကြယ္ေနတဲ့ နည္းနဲ႕ တိုက္ခိုက္လာမယ့္ အႏၱရာယ္ကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လဲ ဒီလို ေလ့လာစူးစမ္းေနရင္း သူ႕မူကို ေျပာင္းလဲရေတာ့မယ့္ အေျခအေနတခု ျဖစ္ပြားလာပါေတာ့တယ္။ အဲဒါကေတာ့ လူသားစားလူရိုင္းေတြရဲ႕ သားေကာင္တေယာက္ အသတ္မခံရမီ လြတ္ေျမာက္လာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“က်ြႏ္ုပ္၏ အသိဥာဏ္မ်ားလင္းလက္သြားသည္။ က်ြႏိုပ္၌ အခိုင္းအေစတေယာက္၊ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ အေပါင္းအေဖာ္တေယာက္၊ လက္ေထာက္တေယာက္ ရရွိရန္ အခ်ိန္ေရာက္လာျပီဟု ယူဆလိုက္သည္။ ထိုယူဆခ်က္သည္ သနားစရာေကာင္းေသာ ထိုသူအား ကယ္ဆယ္ရန္ ေစ့ေဆာ္လိုက္သည္“ လို႕ သူကဆိုခဲ့တယ္။ အဲဒီေစ့ေဆာ္ခ်က္ရွိလာတာနဲ႕ ခရူးဆိုးဟာ လက္နက္စြဲကိုင္ျပီး လိုက္လံဖမ္းဆီးသူေတြနဲ႕ အလိုက္ခံရသူၾကားကို ၀င္ေရာက္ေနရာယူလိုက္တယ္။ လူသားစားလူရိုင္းတေယာက္ကို အလဲထိုးခ် လိုက္ေတာ့ ေနာက္တေယာက္က ခရူးဆိုးကို ျမွားႏွင့္ခ်ိန္ရြယ္လို႕ အဲဒီလူကိုပါ သတ္ပစ္လိုက္ရတယ္။

ဒီလိုနဲ႕ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ခရူးဆိုးဟာ လူသားႏွစ္ေယာက္ပါတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ကို ထူေထာင္လိုက္တယ္။ လူရိုင္းမ်ားလက္က ကယ္တင္လာတဲ့သူကို ဖရိုင္းေဒးလို႕ အမည္ေပးလိုက္တယ္။ သူ႔ကို သခင္လို႕ ေခၚဖို႕ ခရူးဆိုးက ဖရိုင္းေဒးကို သင္ထားတယ္။ အစပိုင္းမွာ ဖရိုင္းေဒးကို စိတ္ခ်ယံုၾကည္မွဳ အျပည့္အ၀မရွိခဲ့ဘူး။ ညအိပ္ရင္ တံခါးပိတ္အိပ္တယ္။ သူ႔မ်က္စိေရွ႕မွာ ရွိေနခ်ိန္ကလြဲရင္ ဖရိုင္းေဒးလက္ထဲမွာ လက္နက္ေတြ မရွိဖို႕ သူသတိထားတယ္။ အဲဒီကေန တျဖည္းျဖည္းခ်င္း သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ၾကားမွာ တဦးေပၚတဦး စိတ္ခ်ယံုၾကည္မွဳေတြ တိုးတက္လာတယ္။ ဆက္ဆံေရး အေျခအေနမွာ သခင္နဲ႕ က်ြန္ဆက္ဆံေရးပဲ ျဖစ္ေပမယ့္ အတူတကြ မိတ္ေဆြ၊ အေပါင္းအသင္းလို ေနထိုင္ဖို႕ သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္ တေယာက္ကိုတေယာက္ စတင္ေလ့လာစျပဳလာတယ္။

ဒီလိုအေျခအေနမွာ လူသားႏွစ္ဦးသာရွိတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းထဲကို အျခားလူသားႏွစ္ဦး ထပ္မံေရာက္ရွိလာတယ္။ လူသားစားလူရိုင္းေတြလက္က ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္လာသူေတြပဲျဖစ္တယ္။ “က်ြႏ္ုပ္၏ က်ြန္းေပၚ၌ လူသားမ်ား တိုးတက္လာသည္ႏွင့္အမွ်၊ က်ြႏ္ုပ္၌ တစတစ ျပီးျပည့္စံုလာသည္ဟု ခံစားရသည္။ မိမိကိုယ္ကိုလဲ ရွင္ဘုရင္ကဲ့သို႔ ထင္ျမင္လာသည္။ ပထမဦးစြာ တိုင္းျပည္တခုလံုးအား က်ြႏ္ုပ္ပိုင္ဆိုင္သည့္ ဥစၥာပစၥည္း အျဖစ္သို႔ သြတ္သြင္းရသည္။ သို႔မွသာ က်ြႏ္ုပ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳ အာဏာတည္ျမဲမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ က်ြႏ္ုပ္၏ ႏိုင္ငံသားမ်ားအလံုးစံု သစၥာ ခံေစရန္ ေဆာင္ရြက္ရသည္။ က်ြႏ္ုပ္သည္သာ အရွင္သခင္၊ ဥပေဒျပဳသူျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႔သည္ အသက္ႏွင့္ ခႏၶာကို က်ြႏ္ုပ္ထံ၌ ေပးလွဴထားရျပီး၊ က်ြႏ္ုပ္သည္သာ သက္ဦးဆံပိုင္ျဖစ္သည္“ ဟူ၍ ခရူးဆိုးက ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီက်ြန္းေလးမွာ ထပ္ျဖစ္လာတဲ့ ေနာက္တဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ ခရူးဆိုးလြတ္ေျမာက္ျပီး အဂၤလန္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီတၾကိမ္ က်ြန္းေပၚကို ထပ္ရာက္လာသူေတြကေတာ့ အဂၤလိပ္သေဘၤာသားေတြပါ။ လူသားစားလူရိုင္းေတြလိုပဲ သေဘၤာသားေတြကလဲ ႏွစ္အုပ္စုကြဲေနတယ္။ စားမည့္သူနဲ႕ အစားခံရမည့္သူေတြေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပုန္ကန္ဖီဆန္သူမ်ားနဲ႕ ဓားစားခံျဖစ္ေနတဲ့ အရာရွိႏွစ္ဦးနဲ႕ ခရီးသည္မ်ား ဆိုျပီး အုပ္စုႏွစ္စု ကြဲေနတယ္။ အဲဒီ အေျခအေနမွာ ခရူးဆိုးက အေရးနိမ့္သူေတြဘက္က ကူညီဖို႕ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။

ဒီလိုဆံုးျဖတ္ျပီး ပုန္ကန္သူသေဘၤာသားေတြ က်ြန္းေပၚမွာ စူးစမ္းေလ့လာေနတုန္း အရာရွိအုပ္စုကို သူခ်ဥ္းကပ္ျပီး သူ႕ရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ကို တင္သြင္းတယ္။ အဲဒီအဆိုျပဳခ်က္က ကမ္းလွမ္းခ်က္ႏွစ္ရပ္ကို လိုက္ေလ်ာရင္ ရန္သူလက္က လြတ္ေျမာက္ဖို႕ အကူအညီေပးမယ္လို႕ဆိုတာျဖစ္တယ္။ ကမ္းလွမ္းခ်က္ အမွတ္(၁)က က်ြန္းေပၚမွာ ေနထိုင္စဥ္ကာလတေလွ်ာက္ သူ႕အာဏာတည္မွုကို မျငင္းဆန္ဖို႕နဲ႕ ကမ္းလွမ္းခ်က္ (၂)က သေဘၤာကို ျပန္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ရင္ သူနဲ႕ သူ႕လူေတြကို အဂၤလိပ္ေရလက္ၾကားကို ပို႔ေဆာင္ေပးဖို႕ျဖစ္တယ္။

ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို လက္ခံတဲ့အတြက္ ခရူးဆိုးက သူတို႕ေတြကို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးျပီး ပုန္ကန္သူေတြကို အတူတကြ ၀ိုင္း၀န္းႏွိမ္နင္းျပီး ေခါင္းေဆာင္ကို ၾကိဳးေပးသတ္လိုက္တယ္။ ငယ္သားေတြကို လက္နက္ျဖဳတ္သိမ္းျပီး က်ြန္းေပၚမွာ ေနရစ္ခဲ့မည္လား (သို႔မဟုတ္) သံေျခက်င္းခတ္ကာ အဂၤလန္သို႔ ေခၚေဆာင္ျပီး ၾကိဳးေပးရမည္လား ဆိုျပီး ေရြးခ်ယ္ခိုင္းတယ္။ အသက္ရွင္မွဳကို ေရြးခ်ယ္ၾကလို႕ က်ြန္းေပၚတြင္ ထားရစ္ခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႕ ခရူးဆိုးနဲ႕ သူ႕ မဟာမိတ္ေတြဟာ အဂၤလန္ကို ေခ်ာေမာစြာ ျပန္ေရာက္ခဲ့ၾကတယ္။

ဒီဥပမာဟာ ဖရိုင္းေဒးဆိုတဲ့ ေနာက္ထပ္လူသားတေယာက္ ေပၚထြက္လာခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရး စတင္ေပၚထြက္လာခဲ့တာ၊ ရန္သူလား၊ မိတ္ေဆြလား မသိတဲ့ ေနာက္ထပ္လူတေယာက္ က်ြန္းေပၚမွာ ရွိေနျပီလို႕ သိလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္ေရး မူေတြ ခ်မွတ္လာေတြ၊ လူအမ်ားေရာက္လာခ်ိန္မွာ အေပးအယူလုပ္တာေတြ၊ အေရးနိမ့္သူဘက္က ရပ္တည္ေပးရင္း ကိုယ့္အတြက္ အက်ိဳးရွိမယ့္ ရလာဒ္ကိုပါ တြက္ခ်က္စဥ္းစားတာေတြကို မီးေမာင္းထိုးျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူတဦးတေယာက္ထက္ ပိုလာတဲ့ အခ်ိန္အခါမ်ိဳးမွာ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္သေဘာတရားေတြ၊ အာဏာက်င့္သံုးမွုေတြ ပါ၀င္ေနျပီးသားလို႕ ပညာရွင္ေတြက အဆိုျပဳထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးရဲ႕ သေဘာတရားေတြကို လူႏွစ္ဦးႏွစ္ေယာက္ကေန ေက်ာ္လြန္ျပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ျဖန္႕က်က္ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

ႏိုင္ငံေရး အား အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုျခင္း

ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုတဲ့အခါမွာ ျပႆနာႏွစ္ရပ္နဲ႕ ၾကံဳၾကရတယ္လို႕ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ အင္ဒရူးေဟး၀ဒ္က ေရးသားခဲ့ဖူးပါတယ္။ ပထမျပႆနာတရပ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အဓိပၸာယ္တမ်ိဳးနဲ႕ သေဘာေပါက္ေနၾကတာမ်ိဳးပါ။ တခ်ိဳ႕က ဒါကို ပညာရပ္နယ္ပယ္တခုလို႕ သေဘာထားၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လဲ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို မိမိလိုရာ အျမင္၊ အေတြးေတြနဲ႕ ဆြဲယူနားလည္ထားၾကတယ္။ ပိုဆိုးတာကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို ညစ္ညမ္းတဲ့ စကားလံုး၊ ရွဳပ္ေထြးတဲ့ စကားလံုး အျဖစ္ ရွဳျမင္သူေတြ ရွိေနတာပါ။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့စကားလံုးကို ၾကားလိုက္တာနဲ႕ စစ္ပြဲေတြ၊ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မွုေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ ျပႆနာေတြ၊ အက်ဥ္းေထာင္ေတြ၊ လိမ္ညာလွည့္ဖ်ားမွုေတြကိုပဲ ဆက္စပ္ေတြးမိေနၾကသူေတြ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရား ေတြထဲမွာ ဒီအေၾကာင္းအရာေတြ ပါ၀င္တာမွန္ေပမယ့္ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ လူအမ်ားအက်ိဳးသယ္ပိုးေဆာင္ရြက္ေရး၊ ျပည္သူလူထုအတြက္ အက်ိဳးရွိေစမယ့္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ေရး စတာေတြနဲ႕လဲ ဆက္စပ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ အဒရီယန္ လက္ဘ္၀စ္ခ်္ ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္တဲ့ လူမွု လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအားလံုးရဲ႕ ဗဟိုခ်က္မျဖစ္ျပီး၊ မိသားစုတြင္းမွာလဲ မိသားစုႏိုင္ငံေရး၊ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းအုပ္စုမွာလဲ မိတ္ေဆြအုပ္စုႏိုင္ငံေရး၊ လူမ်ိဳးေတြမွာလဲ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရး၊ ကမၻာၾကီး တခုလံုးမွာလဲ ကမၻာ့ ႏိုင္ငံေရး စသျဖင့္ အလႊာမ်ိဳးစံု၊ ေနရာစံုမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရား ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတယ္ လို႕ ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရာမွာ ေနာက္ထပ္ၾကံဳၾကတဲ့ ျပႆနာတရပ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုတာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး နားလည္မွုအျမင္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အာဏာက်င့္သံုးမွုလို႕ နားလည္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ အမ်ားစုေပါင္းျပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္မွုလို႕ ျမင္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ ရွားပါးတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြကို ခြဲေ၀အသံုးခ်မွုလို႕ ယူဆၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လိမ္ညာလွည့္ဖ်ားတဲ့ အႏုပညာတရပ္လို႕ ေတြးျမင္ၾကျပန္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးေလာကဆိုတာ ရွဳပ္ေထြးတယ္၊ ပါးနပ္လိမ္မာမွရမယ္၊ ကြက္ေက်ာ္ရိုက္ႏိုင္မွ ရမယ္ဆိုတဲ့ အဆိုေတြဟာ ဒီေနာက္ဆံုး အေတြးအေခၚကေန ျမစ္ဖ်ားခံလာတာျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံက လူအမ်ားဆီမွာ ဒီအေတြးအေခၚ၊ အျမင္ေတြ ရွိလာရင္ သိပ္အႏၱရာယ္ၾကီးပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးေနာက္ကြယ္က လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို အက်ိဳးျပဳႏိုင္ေစတဲ့ ၾကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ေသာ သေဘာတရားေတြကို မရွဳျမင္ႏိုင္ေတာ့လို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္စိတဘက္ရဲ႕ အလင္းေရာင္ကို အေမွာင္ဖံုးသြားတာနဲ႕ အတူတူပဲ ျဖစ္သြားတတ္တာေၾကာင့္ အဆိုးနဲ႕ စျမင္တဲ့အခါ ေကာင္းမြန္တာေတြကို မျမင္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဘယ္အေၾကာင္းအရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ မွန္ကန္တဲ့ အခ်က္အလက္၊ မွန္ကန္တဲ့သေဘာတရားကို အဆိုးဘက္ကေကာ၊ အေကာင္းဘက္ကပါ သိ႐ွိနားလည္ဖို႕ လိုအပ္လွပါတယ္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ အနက္အဓိပၸာယ္ကို ဖြင့္ဆိုၾကရမွာ အျမင္ေလးမ်ိဳးကြဲျပားျခားနားပါတယ္။ ပထမတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အစိုးရဖြဲ႕စည္းျခင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း အႏုပညာတရပ္လို႕ ျမင္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျပည္သူ႕ေရးရာ (public affairs) လို႕ ရွဳျမင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အေပးအယူ၊ အေလွ်ာ့အတင္း ျပဳလုပ္မွု၊ ၫွိႏွိဳင္းေဆာင္ရြက္မွဳ၊ တနည္းဆိုရင္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ျပဳလုပ္တဲ့ အႏုပညာ တရပ္ကို ေတြးျမင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွုလို႕ ရွဳျမင္တာျဖစ္ပါတယ္။
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

ခင္မမမ်ိဳး (၂၄၊ ၈၊ ၂၀၀၉)

မွတ္္ခ်က္။ ။ အေရွ႕မိုးေကာင္းကင္ စာေစာင္ (www.crystalthinktank.com) တြင္ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည့္ ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

အျပည့္အစံုဖတ္ခ်င္ရင္..>>>

ျပန္ေခါက္ထားခဲ့ပါ..>>>