နိဒါန္း
(၂၀၁၁) ခုႏွစ္သည္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအတြက္ ထူးျခားေသာ ႏွစ္တႏွစ္ ျဖစ္ပါသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္ကာလသည္လည္း နအဖ စစ္အုပ္စုက က်င္းပေသာ (၂၀၁၀) အတုအေယာင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္အျဖစ္ စစ္အုပ္စုၾကိဳးဆြဲ ရုပ္ေသးအစိုးရ ေပၚထြက္လာေစရန္ လႊတ္ေတာ္ေခၚယူေနဆဲ ကာလျဖစ္ပါသည္။ တျပိဳင္နက္တည္းမွာပင္ နအဖစစ္၀ါဒီစနစ္ကို ေထာက္ခံ အားေပးေနၾကသည့္ ပညာရွင္ဆိုသူမ်ားကလဲ (၂၀၁၁) သည္ ေတာ္လွန္ေရး အင္အားစုမ်ား အတြက္ လမ္းဆံုးျဖစ္ေတာ့ မေယာင္ အသံလႊင့္ေနၾကပါသည္။
လက္ေတြ႕တြင္ကား (၂၀၁၁) သည္ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ားအတြက္ လမ္းဆံုတခုသာ ျဖစ္သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ တရား၀င္တက္လာသည့္ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္၊ လက္နက္အင္အားသံုး၍ တရားမ၀င္ တက္လာသည့္ အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုျဖစ္ျဖစ္ ျပည္သူ႕အာဏာကို ဖယ္ရွား၍ မရပါ။ အာဏာသည္ ျပည္သူ႕ထံမွသာ သက္ဆင္းပါသည္။ ေသနတ္ေျပာင္း၀မွ ဆင္းသက္သည္ မဟုတ္။ ေသနတ္ခ်ိန္၍ က်င္းပသည့္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲမွ ဆင္းသက္သည္ မဟုတ္။ သို႕ျဖစ္၍ ျပည္သူ႕အာဏာကို ျပည္သူဆီမွ ဆင္းသက္ရန္ ၾကိဳးပမ္းေသာ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားအတြက္ လမ္းဆံုးျဖစ္လာမည္ မဟုတ္။လမ္းဆံုးျဖစ္လာမည္ မဟုတ္ေသာ္လဲ လမ္းဆံုမွသည္ ပန္းတိုင္သို႕ ေရာက္ေအာင္ကား ေရွ႕ဆက္ ခ်ီတက္ၾကရေပမည္။
ယင္းသို႕ ခ်ီတက္ၾကရာတြင္ အာဏာရွင္ဆန္႕က်င္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳ အဆင့္မ်ားကို စနစ္တက် အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကရန္ လိုအပ္လွသည္ျဖစ္ရာ ျမန္မာ့စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႕က်င္ေရးတြင္ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာမ်ားမွ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည့္ စည္းရံုးေရးႏွင့္ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ေထာက္ပံ့ေရးႏွင့္ သတင္းရယူေရး လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ား၊ ကြန္ယက္ခ်ိတ္ဆက္ လွဳပ္ရွားေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရး လုပ္ငန္းတာ၀န္ စသည္မ်ားကို ေတာ္လွန္ေရးေအာင္ျမင္မွဳ ေသာ့ခ်က္ ေျခာက္ခ်က္ေပၚတြင္ အေျချပဳ၍ ဤစာတမ္းအား ေရးသားပါသည္။
(၁) လူထုေထာက္ခံမွဳ ရယူျခင္း
(၁.၁) ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္း
ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္ လူဦးေရ သိန္းခ်ီ ပါ၀င္၍၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ ျဖစ္တည္မွဳသ႑ာန္တြင္ ေဒါင္လိုက္စုဖြဲ႕မွဳႏွင့္ အလ်ားလိုက္ စုဖြဲ႕မွု သ႑ာန္ ႏွစ္မ်ိဳး ကြဲျပားျခားနားသည္။ ေဒါင္လိုက္စုဖြဲ႕မွဳတြင္ လူမ်ိဳးစုႏွင့္ ဘာသာေရး ကြဲျပားမွဳမ်ား ပါ၀င္ျပီး၊ အလ်ားလိုက္စုဖြဲ႕မွဳတြင္ လူတန္းစားအလႊာ ကြဲျပားမွဳမ်ား ပါ၀င္သည္။
ေဒါင္လိုက္စုဖြဲ႕မွဳဆိုင္ရာ ကြဲျပားမွဳသ႑ာန္အရ
(၁) လူမ်ိဳးစု အဖြဲ႕အစည္းမ်ားျဖစ္ေသာ ကရင္အဖြဲ႕၊ ခ်င္းအဖြဲ႕၊ မြန္အဖြဲ႕၊ ရွမ္းအဖြဲ႕၊ ကခ်င္အဖြဲ႕၊ ကယန္းအဖြဲ႕၊ ရခိုင္အဖြဲ႕ စသည့္ အစုအဖြဲ႕မ်ား ႏွင့္
(၂) ဘာသာေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားျဖစ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာအဖြဲ႕၊ ခရစ္ယာန္အဖြဲ႕၊ မြတ္စလင္ အဖြဲ႕ စသည့္ အစုအဖြဲ႕မ်ားသည္ နယ္ေျမေဒသႏွင့္ လူဦးေရေပၚတြင္ မူတည္၍ တည္ရွိေနျပီး၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား ဆက္သြယ္မွဳမ်ားႏွင့္ လူမွဳေရး၊ ဘာသာေရးက႑ ပူးေပါင္းလွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ရွိေနသည္။
အလ်ားလိုက္စုဖြဲ႕မွဳဆိုင္ရာ ကြဲျပားမွဳသ႑ာန္အရ
(၁) ႏိုင္ငံေရးခိုလွံဳခြင့္ ရရွိျပီး ႏိုင္ငံေရးရာတြင္ စိတ္ပါ၀င္စားေသာ အစုအဖြဲ႕မ်ား
(၂) ႏိုင္ငံေရး ခိုလွံဳခြင့္ ရရွိျပီး ႏိုင္ငံေရးရာမ်ားတြင္ ပါ၀င္မွဳမရွိေသာ အစုအဖြဲ႕မ်ား
(၃) ျပည္ပတြင္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေပၚမူတည္၍ အေျခစိုက္ ေနထိုင္သူမ်ား ပါ၀င္ေသာ အစုအဖြဲ႕မ်ား
(၄) ေက်ာင္းသား အစုအဖြဲ႕မ်ား
စသည့္ အစုအဖြဲ႕မ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရး၊ ပညာေရး၊ လူမွဳေရး၊ ဘာသာေရး က႑အသီးသီးတြင္ ပူးေပါင္းခ်ိတ္ဆက္ပါ၀င္မွဳမ်ား
ရွိေနသည္။
(၁.၂) လက္ရွိႏိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား
ျပည္ပေရာက္ျမန္မာမ်ား၏ လက္ရွိႏိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြလွဳပ္ရွားမွဳ (Political activism) အေကာင္အထည္ေဖာ္မွဳမ်ားတြင္ အေျခခံသည္။ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္း ရာေပါင္းမ်ားစြာမွာ ႏိုင္ငံ အႏွံ႕အျပားတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနျပီး၊ တက္ၾကြလွဳပ္ရွားသူ အေရအတြက္ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီ၍ ရွိသည္။ ယင္း တက္ၾကြလွဳပ္ရွားသူမ်ားမွ ႏိုင္ငံအလိုက္၊ အဖြဲ႕အစည္းအလိုက္ ႏိုင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွဳမ်ားကို ျပဳလုပ္ၾကသည္။ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္
(၁) ဆႏၵျပပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း
(၂) အထိမ္းအမွတ္ေန႕မ်ားတြင္ အခမ္းအနားမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း
(၃) သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံအလိုက္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား သို႕ ကင္ပိန္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း
(၄) အစည္းအေ၀းမ်ား၊ ကြန္ဖရင့္မ်ားႏွင့္ ဖိုရမ္မ်ား က်င္းပျခင္း
စသည္တို႕ ပါ၀င္သည္။
(၁.၃) လူထုေထာက္ခံမွဳ အေျခအေန သံုးသပ္ခ်က္
လူထုေထာက္ခံမွဳအပိုင္းတြင္ ႏိုင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွဳမ်ားကို တက္ၾကြစြာ ျပဳလုပ္ေနသူမ်ားအား လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွ တိုက္ရိုက္ ေထာက္ခံမွဳႏွင့္ သြယ္၀ိုက္ေထာက္ခံမွဳ အေျခအေန ႏွစ္ပိုင္းရွိရာ တိုက္ရိုက္ေထာက္ခံမွဳသ႑ာန္ျဖစ္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ေပးပို႕မွဳ၊ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္မွဳ က႑မ်ားတြင္ အားနည္းခ်က္မ်ား ရိွေနသက့ဲသို႕၊ သြယ္၀ိုက္ေထာက္ခံမွဳ သ႑ာန္ျဖစ္ေသာ အာဏာရွင္ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွဳကို ျငင္းဆန္ျခင္းမ်ားတြင္လဲ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိေနသည္။
အဓိက အားနည္းခ်က္ အရွိဆံုးက႑မွာ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားႏွင့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းၾကားမွ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳ မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားသည္ လူထုႏွင့္ တသားတည္းမရွိပဲ မိမိကိုယ္ကို ေတာ္လွန္ေရးသမား ျဖစ္ရျခင္းကို ဂုဏ္ေဖာ္ၾကြား၀ါေနျခင္း၊ လူထု၏ အျမင္ႏွင့္ တန္ဖိုးထားမွုမ်ားကို မေဖာ္ထုတ္ပဲ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ပူးေပါင္းပါ၀င္လာျခင္း မရွိေသးသူမ်ားကို စြပ္စြဲေျပာဆိုမွုမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း၊ လူတဦးခ်င္းစီ၏ ႏိုင္ငံေရး ေရခ်ိန္ႏွင့္ အသိကုိ တိုင္းတာျခင္း မျပဳပဲ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္း အတြင္းသို႕ ၀င္ရန္ အတင္းအၾကပ္ သိမ္းသြင္းျခင္း၊ အစည္းအေ၀းမ်ားကို မဟာဗ်ဴဟာ အစည္းအေ၀း၊ လုပ္ငန္းေဖာ္ေဆာင္ေရး အစည္းအေ၀း စသည္ျဖင့္ က႑ခြဲျခား ျပဳလုပ္ျခင္း မရိွပဲ ေရာေႏွာ ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ မဟာဗ်ဴဟာေရး၊ မူ၀ါဒေရးရာ အစည္းအေ၀းမ်ား၏ သေဘာသဘာ၀အရ ျငင္းခံုေ၀ဖန္ ေဆြးေႏြးမွဳမ်ားျဖင့္ လူသစ္မ်ား၏ အေတြးအျမင္ကို ရွဳပ္ေထြးေစျခင္း၊ အေတြ႕အၾကံဳႏွင့္ ရာထူးအဆင့္အတန္းအေပၚ မာန္တက္၍ ပမာမခန္႕ ေျပာဆိုျပဳမူျခင္းမ်ား ရွိေနျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွုမ်ားမွာ လူထုသို႕ empowerment လုပ္ျခင္းျဖင့္ လက္တြဲေခၚယူျခင္း မရွိပဲ ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြသူမ်ားအၾကားတြင္ပင္ ျပန္၍ လည္ပတ္ေနျခင္း စသည့္ အားနည္းခ်က္မ်ားႏွင့္ လူထုႏွင့္ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳမ်ား ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။
(၁.၄) လူထုေထာက္ခံမွုရယူျခင္း
မည္သည့္ ေတာ္လွန္ေရးမဆို လူထုႏွင့္ ကြင္းဆက္ျပတ္သည္ႏွင့္ ေအာင္ျမင္မွဳ ေႏွာင့္ေႏွးမည္မွာ ေသခ်ာလွေပသည္။ ျပည္ပႏိုင္ငံတြင္ အေျခစိုက္ေနေသာ လူထု၏ အင္အားကို ထည့္သြင္း မတြက္ခ်က္၍ မရပါ။ ျပည္ပတြင္ အေျခစိုက္ထားေသာ သိန္းႏွင့္ခ်ီေနသည့္ ျမန္မာလူအဖြဲ႕အစည္းသည္ ျပည္တြင္းတြင္ ေနထိုင္ေနေသာ သန္းႏွင့္ ခ်ီသည့္ ျမန္မာလူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ တိုက္ရိုက္ဆက္သြယ္မွု ရွိေနသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာလူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ အေတြးအျမင္၊ သံုးသပ္ခ်က္ႏွင့္ သေဘာထားမ်ားသည္ ျပည္တြင္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္းသို႕ တစံုတရာေသာ အတိုင္းအတာတခုအထိ သက္ေရာက္မွဳ ရွိႏိုင္ေပသည္။ သို႕ျဖစ္ရာ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာလူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ အင္အားကို ေတာ္လွန္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ အသံုးျပဳႏိုင္ပါက ျပည္တြင္း ႏိုင္ငံေရး လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားတြင္ တိုးတက္မွဳမ်ား ရရွိလာမည္မွာ မလြဲဧကန္ျဖစ္သည္။ သို႕ဆိုလွ်င္ ေထာက္ခံမွဳကို မည္သို႕ ရယူမည္နည္း။
(၁) Charismatic attraction
ျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာ့ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ အရည္အခ်င္းရွိေသာ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္းေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ မ်ိဳးဆက္သစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ပါ၀င္မွဳရွိေနသည္။ ယင္းေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး၊ အသိပညာ၊ အတတ္ပညာ မ်ားကို အသံုးျပဳျပီး လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္ အမ်ားလက္ခံႏိုင္မည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေမြးထုတ္ရန္ လုိအပ္သည္။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းရွိ လူမ်ိဳးစု အစုအဖြဲ႕မ်ား၊ ဘာသာေရးအစုအဖြဲ႕မ်ား၊ လူထု လူတန္းစား အလႊာမ်ားသို႕ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ရန္ လိုအပ္သည္။ လူထုအား ေလွကားခ် စည္းရံုးရန္ လိုအပ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္အေနျဖင့္ အသာစီးယူ၍ သြားေရာက္ေဟာေျပာဆရာလုပ္ျခင္း မဟုတ္ပဲ တသားတည္းဆက္ဆံေရး လုပ္ႏိုင္သည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွသာ
ဤနည္းလမ္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သင့္သည္။ “မင္းဘာလဲ၊ ငါဘာလဲ” လုပ္တတ္သည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွ ဤတာ၀န္ကို မယူသင့္ပါ။
(၂) Esoteric appeals
ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပညာတတ္ လူ႕အလႊာ တရပ္ သီးျခားရပ္တည္ေနလ်က္ရွိၾကသည္။ ယင္းတို႕သည္ လူအမ်ားႏွင့္ ေရာေႏွာေနထိုင္ျခင္း မရွိပဲ မိမိတို႕၏ က်ြမ္းက်င္ရာ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ပညာရပ္မ်ားကို လက္ေတြ႕အသံုးခ်ေနသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ပညာတတ္လူတန္းစားတို႕၏ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိေသာ အားနည္းခ်က္ ဥာဥ္တခုမွာ ေတာ္ရံုတန္ရံုႏွင့္ တဘက္သားကို အထင္မၾကီးတတ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ တခါတရံတြင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ရင့္က်က္မွဳ မျပည့္သူျဖစ္ပါက တဘက္သားကို အထင္ေသးတတ္သည္။
သို႕ရာတြင္ အဆိုပါ ပညာတတ္တို႕သည္ အယူအဆ၊ အေတြးအေခၚ၊ ရပ္တည္ခ်က္ တို႕ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းႏွင့္ တိတိက်က် ေျပာဆိုစည္းရံုးႏိုင္သူမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရပါက အမွန္တရားကို ပညာဥာဏ္ျဖင့္ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ျပီး ေတာ္လွန္ေရး၏ အမာခံအင္အားစုမ်ား အထိ ျဖစ္လာတတ္ေပသည္။ ဘ႑ာေရးအရ ကူညီပံ့ပိုးေပးသည့္ တက္ၾကြစြာ ေထာက္ခံသူမ်ားလည္း ျဖစ္လာတတ္ေပသည္။ ယင္းတို႕ကို စည္းရံုးမည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အျပန္အလွန္ေလးစားမွဳႏွင့္ တန္ဖိုးထားမွဳကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္သူ ျဖစ္ရမည္။ အေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါႏွင့္အညီ ဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္တတ္သူ ျဖစ္ရန္ လိုအပ္သည္။ တဦးခ်င္းစီအလိုက္၊ လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိမည့္ တာ၀န္မ်ားကို ခြဲေ၀ ေပးႏိုင္သူ ျဖစ္ရမည္။ ထိုသူမ်ားကို လူအင္အား မ်ားလာေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ တခုတည္းႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္းသို႕ သြတ္သြင္းရန္ ၾကိဳးပမ္းမွဳမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ သင့္သည္။ ႏိုင္ငံတကာ အစည္းအေ၀းေပါင္းမ်ားစြာကို တက္ဖူး၊ လုပ္ဖူးေနသူ တေယာက္ကို အေရမရ၊ အဖတ္မရ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုေနၾကမည့္ အစည္းအေ၀း တခုသို႕ ေခၚသြားမိပါက တၾကိမ္တည္းႏွင့္ လွည့္ေျပးသြားေပလိမ့္မည္။ ထိုသူတို႕၏ ေတာ္လွန္ေရးအေပၚ အျမင္ႏွင့္ ႏွုတ္ထြက္စကားတို႕သည္ လူအမ်ားအေပၚတြင္ သက္ေရာက္မွဳမ်ားစြာ ရွိႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ Esoteric appeals ကို လုပ္ငန္းစဥ္တရပ္အေနျဖင့္ သီးျခား အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ လိုအပ္သည္။
(၃) Exoteric appeals
ဤလုပ္ငန္းစဥ္မွာ လူထုထဲတြင္ အမွန္တကယ္ ခံစားေနရေသာ အေျခအေနကို ေဖာ္ထုတ္၍ လူထုႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရး နီးကပ္လာေစရန္ စည္းရံုးလွံဳ႕ေဆာ္ျခင္းျဖစ္ရာ အေရးၾကီးသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တရပ္ျဖစ္သည္။ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္ ေရေပၚဆီ လူတန္းစား လက္တဆုပ္စာမွ လြဲလွ်င္ လူအမ်ားစုမွာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ဆိုး၏ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ လူမွဳေရး ယုတ္ေလ်ာ့မွဳမ်ားေၾကာင့္ ျပည္တြင္းတြင္ မေနႏိုင္ပဲ ျပည္ပသို႕ ထြက္ခြာလာၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ စိတ္ထဲတြင္ အာဏာရွင္စနစ္၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကိုကား အနည္းႏွင့္အမ်ား သိေနၾကျပီး ျဖစ္သည္။ သို႕ရာတြင္ ထိုသူမ်ားသည္ အဘယ္ေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ား၊ ေတာ္လွန္ေရးကို ေထာက္ခံသူမ်ား မျဖစ္လာေသးသနည္း။ ေတာ္လွန္ေရး သမားမ်ား၏ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးႏွင့္ စည္းရံုးေရးယႏၱရားမ်ား အားနည္းေနမွုေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သက့ဲသို႕၊ တက္ၾကြလြန္သူမ်ား၏ အတင္းအၾကပ္ စည္းရံုးမွဳမ်ားေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။ စည္းရံုးေရးပထမ အဆင့္တြင္ စနစ္၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို မီးေမာင္းထိုးျပျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရသည္ ျဖစ္ေလရာ ျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာလူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း စနစ္၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို လူအမ်ားက သိရွိလက္ခံလာေစေရးကို ဦးတည္ လုပ္ေဆာင္သင့္ေပသည္။ ယင္းမွတဆင့္ ေထာက္ခံသူျဖစ္လာေစရန္ ဒုတိယအဆင့္ကို တက္ေရာက္စည္းရံုးရေပမည္။ ေထာက္ခံသူမွ တက္ၾကြလွဳပ္ရွားသူ ျဖစ္လာေစရန္မူ စည္းေက်ာ္ႏိုင္မည့္ အေျခအေနႏွင့္ အခ်ိန္အခါကို ခ်ိန္ကိုက္ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။
လူတေယာက္အေနျဖင့္ ၾကီးျပင္းအရြယ္ေရာက္ေနသည့္ အခ်ိန္တခုတြင္ ၾကီးမားေသာ လူထုတိုက္ပြဲမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားကို မၾကံဳရပါက (သို႕မဟုတ္) ေတာ္လွန္ေရးမိသားစု အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွင့္ မနီးစပ္သူ ျဖစ္ပါက ေကာက္ခါငင္ခါ ေတာ္လွန္ေရးသမား တေယာက္ျဖစ္လာႏိုင္ေခ် အလြန္ရွားပါးပါသည္။ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳ အေျချပဳ ဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲမွဳျဖစ္စဥ္တြင္ လူထုတိုက္ပြဲမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ေဖာ္ေဆာင္မွဳ လိုအပ္ခ်က္ကို ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားခ်က္မွာ အဆိုပါ
လူထုတိုက္ပြဲမ်ားသည္ အဆံုးသတ္ေအာင္ပြဲကို မေဆာင္က်ဥ္းႏိုင္ေစကာမူ ေတာ္လွန္ေရးမ်ိဳးဆက္မ်ားကို ေမြးဖြားေပးႏိုင္ေစ၍
ျဖစ္ပါသည္။ သို႕ျဖစ္ရာ စည္းေက်ာ္ရမည့္ အေျခအေန၊ အခင္းအက်င္း မရွိေသး၍ ျငိမ္ေနသူမ်ားကို ေၾကာက္ရြံ႕သူမ်ားဟူ၍
သံုးသပ္၊ စြပ္စြဲမွဳမ်ား မျပဳမိေစရန္ လိုအပ္ပါသည္။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ သေဘာသဘာ၀၊ အျမင္ႏွင့္ တန္ဖိုးမ်ားကို ေလ့လာျပီးမွသာ Exoteric appeals လုပ္ငန္းစဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သင့္သည္။
(၄) လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း
လူအမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္မည့္ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ လိုအပ္သည္။ လွဳပ္ရွားမွဳသ႑ာန္မ်ားမွာလဲ အမ်ိဳးအစား အမ်ိဳးမိ်ဳး ရွိရန္ လိုအပ္သည္။ လူတေယာက္၏ လွဳပ္ရွားႏိုင္မွဳ အေျခအေနကို မကန္႕သတ္ရ။ ေတာ္လွန္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာ၌ ျပည္ပေတာ္လွန္ေရးသမားအမ်ားစုသည္ မိမိက ေခါင္းေဆာင္လုပ္ျပီး တိုက္ပြဲေခၚျခင္းမ်ားကို အလြန္အားသန္ၾကသည္။ ေဖာ္ေဆာင္ထားသည့္ လွဳပ္ရွားမွဳတြင္ လာေရာက္ပူးေပါင္းရန္ကိုသာ လွံဳ႕ေဆာ္ျခင္း၊ ဆြဲေခၚျခင္းမ်ား လုပ္ေလ့ရွိၾကသည္။ မိမိ၏ လွဳပ္ရွားမွဳကိုသာ ဗဟိုျပဳ စဥ္းစားေလ့ရွိရာ မပါ၀င္လာသူမ်ားကို အျပစ္တင္ေလ့ရွိၾကသည္။ သို႕ရာတြင္ ေအာင္ပြဲ၏ အသက္ေသြးေၾကာမွာ လူထုျဖစ္ရာ လူထုဗဟိုျပဳ စဥ္းစားမွုကိုလဲ သီးျခား ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။ ယင္းသို႕ မလုပ္လွ်င္ လူထုႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရး ကြင္းဆက္ျပတ္၍ ေတာ္လွန္ေရး ခါးဆက္ျပတ္မည္မွာ မလြဲဧကန္ပင္ျဖစ္သည္။
ျပည္ပတြင္ လက္ရွိအေကာင္အထည္ေဖာ္ေနေသာ လွဳပ္ရွားမွုမ်ားတြင္ အေျခအေနအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ မပါ၀င္ႏိုင္သူမ်ားကို မည္သည့္ လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ား ေပးအပ္မည္နည္း။ ထိုသူတို႕ ပါ၀င္ႏိုင္သည့္ မည္သို႕ေသာ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားကိုပါ တြဲဖက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္နည္း။ ယင္းအခ်က္မွာ အာဏာရွင္ဆန္႕က်င္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားတြင္ လူအမ်ား ပူးေပါင္းပါ၀င္လာႏိုင္ေရးအတြက္ အေျခခံက်ေသာ ေမးခြန္းမ်ားပင္ျဖစ္သည္။
(၅) Demonstration of potency
ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားတြင္ တိုင္းျပည္အနာဂတ္ကို ပံုေဖာ္ဖန္တီးႏိုင္ေသာ အရည္အခ်င္းႏွင့္ အလားအလာမ်ား ရွိသည္ကိုလည္း လူထုကို ျပသရန္ လိုအပ္ေပသည္။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းတြင္ “အာဏာရွင္ကိုလဲ မၾကိဳက္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေတာ္လွန္ေရးသမားဆိုတ့ဲ လူေတြကိုလဲ အယုံအၾကည္မရိွဘူး” ဆိုေသာ အေတြးအေခၚ တရပ္ ျပန္႕ႏံွ႕သြားမွဳသည္ ေတာ္လွန္ေရးတရပ္အတြက္ မည္မွ် အႏၱရာယ္ၾကီးမားသည္ကို ေတာ္လွန္ေရးသမားတိုင္း သတိျပဳရန္ လိုအပ္သည္။ လူထုႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရး တသားတည္းျဖစ္ရန္ ၾကိဳးပမ္းေနခ်ိန္တြင္ လူထုၾကီးမွ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားကို အကဲျဖတ္ ေလ့လာေနသည္ကို စြဲျမဲစြာ မွတ္သားထားရန္ လိုအပ္သည္။ မိမိ၏ အရည္အခ်င္းႏွင့္ အရည္အေသြးကို ေတာက္ေျပာင္ေနေစရန္ ၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ လူအမ်ားအထင္လြဲေစမည့္၊ အထင္ေသးေစမည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း တို႕ကို လူထုေထာက္ခံမွု ရယူေရး နည္းလမ္းအျဖစ္ အသံုးျပဳႏိုင္သည္။
(၂) ပတ္၀န္းက်င္အေနအထား
(၂.၁) Physical aspect
ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏွုန္းခန္႕သည္ အီးေမးလ္ႏွင့္ တယ္လီဖုန္း ဆက္သြယ္ေရး စနစ္ကို အသံုးျပဳႏိုင္ၾကသည္။ ဆက္သြယ္ေရး စနစ္မ်ား ေကာင္းမြန္သည္။ ျပည္ပမွ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ ေခၚဆိုေသာ ဖုန္းမ်ား၊ ျမန္မာျပည္သို႕ ေပးပို႕ေသာ အီးေမးလ္ႏွင့္ စာမ်ားမွာ ေန႕စဥ္ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီ၍ ရွိႏိုင္သည္။
(၂.၂) Human Dimension
စီးပြားေရး အေျခအေနမွာ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေပၚ မူတည္၍ ကြဲျပားျခားနားမွဳမ်ား ရွိသည္။ ျမန္မာျပည္တြင္းမွ သိန္းႏွင့္
ခ်ီေသာ လူဦးေရ၏ စား၀တ္ေနေရးကို ေထာက္ပံ့ေပးေနေသာ အလုပ္သမားအင္အားစု တခုအျဖစ္ ယူဆ၍ ရသည္။ အနာဂတ္ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မည့္ အသိပညာရွင္၊ အတတ္ပညာရွင္ မ်ားစြာလည္း ပါ၀င္သည္။ ျမန္မာ့ပညာေရး အဆင့္ျမင့္ျမင့္ ရွင္သန္ရပ္တည္ႏိုင္ေရးကို ေပါင္းကူးေပးမည့္ ေက်ာင္းသားအင္အားစုမ်ားလဲ ပါ၀င္သည္။ ဤ အလုပ္သမား၊ ေက်ာင္းသား အင္အားစုၾကီးသည္ တည္ျငိမ္ေနေသာ အင္အားစုၾကီး မဟုတ္။ ေရြ႕လ်ားေနေသာ အင္အားစုၾကီး
ျဖစ္သည္။ အ၀င္အထြက္၊ အသြားအျပန္မ်ား ရွိေနသည္။
(၂.၃) ေတာ္လွန္ေရး အခြင့္အလမ္းမ်ား
ေတာ္လွန္ေရးတခု၏ အေရးၾကီး လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားျဖစ္ေသာ ေျမေအာက္လွဳပ္ရွား ခ်ိတ္ဆက္ေရး၊ ျပန္ၾကားေရးႏွင့္ သတင္းျဖန္႕ျဖဴးေရး၊ ေထာက္ပံ့ေရးႏွင့္ သယ္ယူပို႕ေဆာင္ေရး၊ ဘ႑ာေရး၊ တည္ေဆာက္စည္းရံုးေရး၊ ဆက္သားတာ၀န္ စသည္မ်ားကို ဤအင္အားစုၾကီးေပၚတြင္ မူတည္ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ား ရွိသည္။
(၃) အဖြဲ႕အစည္း
(၃.၁) လက္ရွိအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေျခအေန
ျပည္ပမွ ျမန္မာ့အေရး လွဳပ္ရွားမွဳ စစ္မ်က္ႏွာတြင္ အဖြဲ႕အစည္း ရာေပါင္းမ်ားစြာ ပါ၀င္ေနသည္။ အဆိုပါအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ႏိုင္ငံအလိုက္ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ တပ္ေပါင္းစုမ်ားတြင္ ထပ္မံ ပါ၀င္ေနၾကျပီး၊ တကမၻာလံုးကို ကိုယ္စားျပဳခ်ိတ္ဆက္ေနေသာ ကြန္ယက္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ဖိုရမ္အဖြဲ႕မ်ားလည္း ရွိသည္။ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ပင္မလွဳပ္ရွားမွဳမ်ားမွာ ဆႏၵျပပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပျခင္း၊ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားအား ကင္ပိန္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း တို႕ျဖစ္သည္။
(၃.၂) အားနည္းခ်က္မ်ား
မ်ားျပားလွေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကားတြင္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း အားျပိဳင္မွဳမ်ား ရွိေနသည္။ တပ္ေပါင္းစု ခ်ိတ္ဆက္ကြန္ယက္
လွဳပ္ရွားမွဳေပၚတြင္ အေျခမခံပဲ အဖြဲ႕မ်ား ေပါင္းစည္းလိုက္၊ တဖြဲ႕ထပ္ေပၚလာလိုက္၊ ေကာ္မတီမ်ား ဖြဲ႕စည္းျပီး သက္၀င္လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ေလ်ာ့နည္းလိုက္၊ ေခါင္းေဆာင္ေနရာႏွင့္ တာ၀န္ယူမွဳေပၚ မူတည္၍ သေဘာထား ကြဲလဲျပီး ျပိဳကြဲလိုက္၊ အသစ္ေပၚလာလိုက္ စသည္မ်ားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သံသရာ လည္ေနသည္။
အဖြဲ႕အစည္းေရးရာက႑တြင္ scope ႏွင့္ structure ႏွစ္မ်ိဳးရွိရာ structure ထဲတြင္ ပါ၀င္မည့္ ေခါင္းေဆာင္ေနရာမ်ားကို ဦးစားေပးမွဳ လြန္ကဲသြားျခင္းေၾကာင့္၊ scope တြင္ အားနည္းသြားသည္။ လူအမ်ား စုေပါင္းျပဳလုပ္ျခင္းမွ ထြက္ေပၚလာသည့္ synergy ကို ထုတ္ေဖာ္ႏိုင္ျခင္း မရွိ ျဖစ္လာသည္။ တည္ေဆာက္စည္းရံုးေရးႏွင့္ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ကင္းကြာလာသည္။ လူတဦးတေယာက္က “ႏိုင္ငံေရး လုပ္ခ်င္တယ္၊ ဘာလုပ္ရမလဲ” ဟု ေမးလာခ်ိန္တြင္ ဆႏၵျပပြဲႏွင့္ အခမ္းအနားမ်ား လာခိုင္းရံုမွ လြဲ၍ ဘာတာ၀န္ေပးရမည္ မသိျဖစ္ေနတတ္ၾကသည္။
အဖြဲ႕အစည္းအမ်ားစုတြင္ လက္ဆင့္ကမ္း ပညာေပးမွဳ မရွိသေလာက္ နည္းပါးသည္။ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္းႏွင့္ မ်ိဳးဆက္သစ္မ်ား အၾကား ေပါင္းကူးတံတားမ်ား မရွိ။ လက္ဆင့္ကမ္းေခါင္းေဆာင္မွဳစနစ္ကို ေနရာလုမွဳဟု တလြဲေတြးထင္ေနသူမ်ား ရွိသည္။ ေတာ္လွန္ေရး၏ လည္ပတ္မွဳ ယႏၱရားကို အသက္ဆက္ေစမည့္ ေလ့က်င့္ပညာေပးေရးႏွင့္ ေကဒါေကာင္းတေယာက္ ျဖစ္ေစရန္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးေရး စီမံခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မွဳ အလြန္နည္းသည္။ ေဆြးေႏြးလိုက္၊ ဆံုးျဖတ္လိုက္၊ ျပန္ေဆြးေႏြးလိုက္၊ ဆံုးျဖတ္လိုက္ျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မွဳအဆင့္သို႕ လံုး၀မတက္ေတာ့သည့္ မူမ်ား ထြက္ေပၚလ်က္ရွိသည္။
(၃.၃) လိုအပ္ခ်က္မ်ားအား ျဖည့္ဆည္း ျခင္း
အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းတြင္ ပါ၀င္လာသူမ်ား၏ တဦးခ်င္း ကိုယ္ေရးမွတ္တမ္းမ်ားကို ေလ့လာဆန္းစစ္ျပီး မည္သို႕ေသာ လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ားႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္မည္ကို ေခါင္းေဆာင္မ်ား မွ ဆံုးျဖတ္ တာ၀န္ေပးျခင္း ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ လူႏွင့္ တာ၀န္ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ျဖစ္လာေစႏိုင္သည္။
စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မွဳႏွင့္ အလွည့္က်ေခါင္းေဆာင္မွဳစနစ္မ်ား က်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ ထိေရာက္မွဳ မရွိေသာ ေခါင္းေဆာင္မွဳကို အစားထိုးႏိုင္သည္။ ရာထူးႏွင့္ တာ၀န္ယူမွဳကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္ခ်က္ ျပဳျခင္း၊ စီမံခ်က္မ်ား၏ ထိေရာက္မွဳကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ျခင္း တို႕ျဖင့္ အရည္အေသြး ထိန္းခ်ဳပ္မွဳ လုပ္ႏိုင္သည္။
အစည္းအေ၀းတိုင္းတြင္ ယခင္အစည္းအေ၀းမ်ားက ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို မည္မွ်အထိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ျပီးစီးခဲ့သနည္း၊ မည္သူက တာ၀န္ယူခ့ဲျပီး မည္မွ်အတိုင္းအတာအထိ တာ၀န္ယူျပီးေျမာက္ခ့ဲသနည္း ဆိုသည္ကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ျပီး မွသာ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ဆက္လက္ခ်မွတ္သင့္သည္။ လုပ္ငန္းစဥ္တခု ခ်မွတ္ျပီးပါက အလုပ္အဖြဲ႕တခုကို ထိုလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ တြဲဖက္၍ ခ်မွတ္သင့္သည္။ ထိုအလုပ္အဖြဲ႕၏ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမွဳမ်ား ျပဳလုပ္၍ တိုးတက္မွဳမရွိပါက အစားထိုးသင့္သည္။
ႏိုင္ငံေရးအစည္းအေ၀းမ်ားကို အလုပ္အဖြဲ႕အစည္းအေ၀းမ်ားႏွင့္ ေလ့လာေဆြးေႏြးေရး အစည္းအေ၀းမ်ား အေနျဖင့္ သီးျခားခြဲက်င္းပသင့္သည္။ ႏိုင္ငံေရး ေရခ်ိန္ မတူသည့္လူမ်ားကို လုပ္ငန္းစဥ္ခ်မွတ္ေရး အစည္းအေ၀းမ်ားသို႕ ေခၚေဆာင္သြားပါက အစည္းအေ၀းမ်ားတြင္ ၾကန္႕ၾကာမွဳမ်ား ျဖစ္ျခင္း၊ အေရမရ အဖတ္မရ ျငင္းခံုေနရျခင္းမ်ားျဖင့္သာ အခ်ိန္ကုန္လိမ့္မည္ျဖစ္ရာ မည္သည့္ေန႕တြင္၊ မည္မွ် လူအင္အားျဖင့္ မည္သို႕ေသာ အစည္းအေ၀းကို လုပ္လိုက္သည္ဟူ၍ မီဒီယာမ်ားေပၚတြင္ ၾကြား၀ါရန္ မဟုတ္ပဲ ထိေရာက္စြာ အမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ာ ခ်မွတ္ရေသာ အစည္းအေ၀းျဖစ္ပါက သီးျခားခြဲ က်င္းပသင့္သည္။
သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံအလိုက္ ႏိုင္ငံေရးသင္တန္းမ်ား၊ ေခါင္းေဆာင္သင္တန္းမ်ား၊ စီမံခန္႕ခြဲေရးသင္တန္းမ်ားႏွင့္ capacity building သင္တန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္၍ ေတာ္လွန္ေရး ခါးဆက္မျပတ္ေစရန္ ၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သင့္သည္။
(၄) ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳ
(၄.၁) ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳမ်ား
ျပည္ပ အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားတြင္ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳ သ႑ာန္သံုးမ်ိဳး ျဖစ္ပြားတတ္သည္။
(၁) ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား အၾကားမွ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳ
ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား အၾကားမွ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳသည္ စဥ္ဆက္မျပတ္ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားကို ျပတ္ေတာင္းျပတ္ေတာင္း
လွဳပ္ရွားမွဳအျဖစ္သို႕ က်ဆင္းသြားေစႏိုင္သည္။ ေခါင္းေဆာင္မွဳဆိုသည္မွာ အခမ္းအနားမ်ား၊ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ရွိမွ ေခါင္းေဆာင္ေရာက္ လာျခင္းကို ဆိုလိုသည္မဟုတ္။ အတူတကြ နီးနီးစပ္စပ္ ေနထိုင္ေနျခင္းကို ဆိုလိုသည္မဟုတ္။ ရံုးခန္း တခန္းတြင္ ထိုင္ေနျပီး တကမၻာလံုးမွ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ဦးေဆာင္ေနသည့္ စီးပြားေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ကြန္ပ်ဴတာ
တလံုးေရွ႕တြင္ ထိုင္ေနျပီး မိုင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေ၀းကြာေနေသာ ေနရာမွ ျဖစ္ရပ္မ်ားကို အပ္က်တာကအစ သိရွိဆံုးျဖတ္ ေပးေနရေသာ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား ယေန႕ကမၻာတြင္ မ်ားစြာရွိသည္။ အေရးၾကီးသည္က ဆက္သြယ္ေရး စနစ္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း ျဖစ္သည္။ အဖြဲ႕၀င္တေယာက္၏ ဆက္သြယ္မွဳတြင္ အေၾကာင္းအရာ၊ အခ်က္အလက္ အေရးၾကီးမွဳေပၚတြင္ အေျခခံ၍ လိုအပ္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ေပးၾကရမည္ျဖစ္သည္။
(၂) ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကားမွ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳ
ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အၾကားတြင္ ကြင္းဆက္ျပတ္လွ်င္ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ဟန္ခ်က္ မညီပဲ ျဖစ္တတ္သည္။ ယင္းထက္ ပိုဆိုးပါက လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ထပ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ လွဳပ္ရွားမွဳအတြက္ အေရးပါေသာ ေငြအင္အား၊ လူအင္အားမ်ားကို အလဟႆ ျဖဳန္းပစ္လိုက္သကဲ့သို႕ ျဖစ္တတ္သည္။ ေရတြင္းတူးရာတြင္ မည္မွ်ပင္ အားစိုက္စိုက္၊ ေရေၾကာမရိွသည့္ ေနရာတြင္သာ ထပ္တလဲလဲ ၀ိုင္းတူးေနပါက တြင္းၾကီးသာ ပိုနက္သြားမည္။ ေရေတာ့ ထြက္လာမည္ မဟုတ္။ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳ မရွိမွသာ ခ်ိတ္ဆက္လွဳပ္ရွားမွဳ ျပဳႏိုင္ျပီး၊ အင္အားကို စနစ္တက် သံုးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။
(၃) ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားႏွင့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအၾကားမွ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳ
ဤသည္မွာ ေတာ္လွန္ေရးကို ေရွ႕တိုးမရေအာင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ပ္ဆိုက္မွဳ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အဓိက အခ်က္ျဖစ္သည္။ အလြန္အေရးၾကီးရံုမက အႏၱရာယ္ အလြန္ၾကီးမားသည့္ ကြင္းဆက္ျပတ္မွဳ ျပႆနာျဖစ္သည္။
(၄.၂) ကြင္းဆက္လိုအပ္ခ်က္မ်ားအား ျဖည့္ဆည္းျခင္း
သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္း၊ သက္ဆိုင္ရာ တပ္ေပါင္းစု၊ သက္ဆိုင္ရာ ဖိုရမ္မ်ား အလိုက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး စနစ္၊ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ျပန္လည္သံုးသပ္၍၊ ကြက္လပ္မ်ား ရွိပါက ျဖည့္ဆည္းရန္ လိုအပ္သည္။ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကားတြင္ ကြင္းဆက္မျပတ္ေစရန္ တပ္ေပါင္းစုသ႑ာန္ ခ်ိတ္ဆက္လွဳပ္ရွားမွဳႏွင့္ စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မွဳ လိုအပ္သည္။ တပ္ေပါင္းစုတြင္ စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မွဳ သ႑ာန္မပါလွ်င္ အလုပ္မ်ား ေရွ႕ဆက္မတိုးပဲ ေခါင္းေဆာင္ေစာင့္ျခင္း၊
ေမွ်ာ္ျခင္းမ်ားျဖင့္ အခ်ိန္ကုန္မည္ ျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္း လူထုတိုက္ပြဲေဖာ္ေဆာင္ေရး ဆိုသည္ကို အၾကိမ္မ်ားစြာ ေရရြတ္ျပီး၊ ထိုလူထုတိုက္ပြဲေဖာ္ေဆာင္ေရးကို တြန္းအားေပးရန္ အနီးတြင္ ရွိေနသည့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အင္အားကို ေမ့မက်န္ခဲ့ေစရန္ သတိျပဳသင့္သည္။ ထို လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ အင္အားသည္ ျပည္တြင္း လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားကို တစံုတရာ သက္ေရာက္မွဳရွိေနေသာ အင္အားျဖစ္ေၾကာင္းကို အမွန္အတိုင္း သိျမင္ရန္ လိုအပ္သည္။
(၅) ျပည္ပေထာက္ခံမွဳ
(၅.၁) ေထာက္ခံမွဳေလးရပ္
ျပည္ပေထာက္ခံမွဳဆိုရာတြင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေထာက္ခံမွဳ (Moral Support) ၊ ႏိုင္ငံေရးေထာက္ခံမွဳ (Political Support)၊ ရုပ္၀တၳဳပစၥည္းေထာက္ပံ့မွဳ (Material Support) နဲ႕ နယ္ေျမေဒသ၊ အေျခစိုက္ စခန္း ပံ့ပိုးေပးမွဳ (Sanctuary Support) မ်ား ပါ၀င္သည္ျဖစ္ရာ မိမိတို႕ လုပ္ေနသည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားက မည္သည့္ ေထာက္ခံမွဳကို ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ေနသနည္း ဆိုသည္ကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ရန္ လိုအပ္သည္။ Moral support ဆိုရာတြင္ ႏိုင္ငံျခားအစိုးရ(သို႕မဟုတ္) ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ေတာ္လွန္ေရးကို ေထာက္ခံမွဳအား စတိတ္မင့္မ်ားႏွင့္ ေၾကျငာခ်က္မ်ား တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာျခင္း ျဖစ္သည္။
Political support ဆိုရာတြင္ ႏိုင္ငံရပ္ျခား အစိုးရမ်ားမွ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ား၏ ႏိုင္ငံတကာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ျပည့္မွီလာေအာင္ အကူအညီ ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ Material support ဆိုရာတြင္ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ေငြေၾကး၊ လက္နက္ပစၥည္းနဲ႕ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးမွုေတြကို ပံ့ပိုးေပးျခင္းကို ဆိုလိုျပီး၊ Sanctuaries ဆိုသည္မွာ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားအား ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးေရး၊ လက္နက္မ်ား သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းေရး၊ ေအာ္ပေရးရွင္းမ်ား စီမံေရးဆြဲေရးနဲ႕ ေခတၱဆုတ္ခြာလာႏိုင္မွဳမ်ားအတြက္ လိုအပ္သည့္ နယ္ေျမေဒသ ပံ့ပိုးေပးထားျခင္းကို ဆိုလိုသည္။
(၅.၂) သံုးသပ္ခ်က္
ျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရး လွဳပ္ရွားမွုမွ အဖြဲ႕အစည္းအားလံုးနီးပါးသည္ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ အစိုးရမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းတို႕၏ ေထာက္ခံမွဳမ်ား ရရွိေစရန္ တစိုက္မတ္မတ္ လွဳပ္ရွားေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိၾကသည္။ ယင္းသို႕ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းတို႕မွ ၄င္းတို႕၏ ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒမ်ားႏွင့္အညီ ေထာက္ခံႏိုင္မွဳ မည္မွ်အဆင့္အထိရွိသည္၊ မည္မွ်အဆင့္အထိ ေထာက္ခံေပးထားျပီဆိုသည္ကို သံုးသပ္ဆန္းစစ္ဖို႕ လိုသည္။ ၅၀ သာ တတ္ႏိုင္သူထံမွ ၁၀၀ တိုးေတာင္းလဲ ထူးမည္ မဟုတ္။ ေတာင္းဆိုေနရင္း အခ်ိန္သာ ကုန္သြားမည္။ ၅၀ တတ္ႏိုင္ျပီး ၁၀ ပဲ ထုတ္ေပးထားလွ်င္ကား ေတာင္းဆိုျခင္းသည္ အက်ိဳး ရွိႏိုင္ေပသည္။ ထုတ္ေပးႏိုင္သမွ် အကုန္ထုတ္ေပးထားျပီး၊ မုန္႕သြား၀ယ္စားခိုင္းသည္ကို မုန္႕စားဖို႕ အားမထုတ္ပဲ ၁၀၀ ရေအာင္ ေတာင္းေနလွ်င္ေတာ့ မေပးႏိုင္သည့္သူက စိတ္ရွဳပ္လာျပီး ေပးထားေသာ ၅၀ ကိုပါ ျပန္သိမ္းသြားသည့္ အေျခအေနဆိုက္လိမ့္မည္။
(၆) အာဏာရွင္တို႕၏ ေျခလွမ္းမ်ား
(၆.၁) စိန္ေခၚမွဳမ်ား
စစ္ပြဲတခုတြင္ တိုက္စစ္ကိုသာ အာရံုစိုက္ပါက အရွံဳးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရတတ္သည္။ ရန္သူ႕ ေျခလွမ္းမ်ား မိမိတို႕ ထိန္းခ်ဳပ္ရာ နယ္ေျမမ်ားအတြင္းသို႕ မည္မွ်အထိ ၀င္ေရာက္ေနသည္ကို သတိျပဳၾကည့္မိရန္ လိုအပ္သည္။ လူအမ်ားက ရန္သူ႕သတင္းေပးမ်ားကို ေၾကာက္ေလ့ရွိၾကသည္။ ျပည္ပႏိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမွဳသ႑ာန္တြင္မူ ေျမေအာက္ လွဳပ္ရွားမွဳႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ လူမ်ားမွ အပ က်န္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ လွဳပ္ရွားမွုမ်ားမွာ လူအမ်ား မသိမွာ စိုး၍ မီဒီယာမ်ား၊ အင္တာနက္မ်ားေပၚသို႕ ဓာတ္ပံုမ်ား၊ သတင္းမ်ား တြန္းတင္ေနရသည့္ အေျခအေနျဖစ္ေနသည္။ ဆႏၵျပပြဲ အခ်ိန္၊ ေနရာဆိုသည္ကလဲ မည္သည့္ေန႕ရက္တြင္ မည္သည့္ အခ်ိန္မ်ိဳး၌ မည္သည့္ေနရာမ်ိဳးတြင္ ဆႏၵျပပြဲရွိႏိုင္သည္ကို မသိသိေအာင္ ေၾကျငာေနၾကရသည္။ အခမ္းအနား ဆိုသည္မွာလဲ ထိုနည္း၄င္း။ ဓာတ္ပံုမ်ား အင္တာနက္ေပၚ မပါလာျခင္းမ်ား၊ လွဳပ္ရွားမွဳသတင္းမ်ား မီဒီယာမ်ားေပၚတြင္ မပါလာျခင္းမ်ားကိုပင္
ျပန္စိုးရိမ္ၾကရမည့္ ႏိုင္ငံေရးအသြင္သ႑ာန္မွာ ရွိေနသည္။
သို႕ျဖစ္ရာ ရန္သူ႕သတင္းေပးမ်ား၏ အႏၱရာယ္ကား သိပ္မၾကီးလွ။ အမွန္တကယ္ အႏၱရာယ္ ၾကီးသည္က ေတာ္လွန္ေရး၏ ေအာင္ျမင္ေရး ေသာ့ခ်က္တခုျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံတကာ ေထာက္ခံမွဳကို ပံုေျပာင္းသြားေစရန္ ၾကိဳးပမ္းလွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ျဖစ္သည္။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွ ေတာ္လွန္ေရးအေပၚ အျမင္မွားမ်ား ျဖစ္လာေစရန္ ေဖာ္ေဆာင္သည့္ ၾကိဳးပမ္းမွဳမ်ား ျဖစ္သည္။ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္သူ ႏွစ္မ်ိဳး ရွိသည္။ ပထမ တမ်ိဳးမွာ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ေထာက္ျပေ၀ဖန္၍ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို မည္သို႕ တိုးတက္ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ကို အၾကံေပးသူမ်ား ျဖစ္ျပီး၊ ဒုတိယ တမ်ိဳးမ်ား အားနည္းခ်က္မ်ားကို ရွံဳ႕ခ်ေ၀ဖန္၍ “အာဏာရွင္လဲ မေကာင္း၊ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားလဲ ထိုနည္းလည္းေကာင္း” ဆိုေသာ အျမင္မွားကို ျဖန္႕ေ၀သူမ်ားျဖစ္သည္။ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားမွ ဤလူႏွစ္မ်ိဳးကို ကြဲကြဲျပားျပား ျမင္တတ္ဖို႕ လိုသည္။ အျပဳလားမသိ၊ အဖ်က္လား မကြဲျပားလွ်င္ တုန္႕ျပန္မွဳမ်ား မွားတတ္သည္။ မလိုလားအပ္ေသာ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာမ်ား ျဖစ္သြားတတ္သည္။ သတိျပဳရန္ လိုအပ္သည္။
မည္သို႕ဆိုေစ ျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး မ်က္ႏွာစာတြင္ ဤစိန္ေခၚမွဳ ႏွစ္ရပ္မွာ အလြန္ပင္ အေရးၾကီးပါသည္။ တိုက္ပြဲခ်ိန္ခြင္လွ်ာ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ သို႕ျဖစ္ရာ ရန္သူ႕လူမ်ားမွ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းကို ခ်ဥ္းကပ္လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား၊ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို သက္ဆိုးရွည္ေစမည့္ အယူအဆမ်ားအား လူ႕အဖြဲ႕အစည္းသို႕ ျဖန္႕ျဖဴးျခင္းမ်ားကို သတိျပဳေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ၾကရန္ႏွင့္ ကန္႕ကြက္မွဳမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္လွေပသည္။ လူႏွင့္ စနစ္ကို ခြဲျခားျပီး စည္းရံုးေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဖာ္ေဆာင္သင့္ျပီျဖစ္သည္။
နိဂံုး
ယခု တင္ျပထားေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားတြင္ ေရတိုလုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား ပါ၀င္သကဲ့သို႕ ေရရွည္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားလဲ ပါ၀င္ပါသည္။ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္းသ႑ာန္၊ တည္ေနရာအေနအထား၊ ႏိုင္ငံတကာေထာက္ခံမွဳ ရရွိႏိုင္မွဳ အခြင့္အလမ္း စသည္မ်ားသည္ (၂၀၁၀) အလြန္ကာလ အာဏာရွင္ဆန္႕က်င္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားအတြက္ အတိုင္းအတာ တခုအထိ အေရးၾကီးပါသည္။ ေရရွည္လုပ္ငန္းမ်ားကိုပဲ ဖိေနစဥ္ ေရတိုတြင္ ေပၚလာေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို မဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အမွားအယြင္းမ်ား ျဖစ္ျခင္း၊ ေရတိုအိပ္မက္မ်ားျဖင့္ စိတ္ကူးယဥ္မွဳမ်ား မျပည့္၀ေသာအခါ ေရရွည္တည္ေဆာက္ျပင္ဆင္မွဳမ်ား မရိွထားခဲ့ေသာေၾကာင့္ ခါးဆက္ျပတ္သြားျခင္း စသည့္ အစြန္း ႏွစ္ဘက္ကို ေရွာင္က်ဥ္ႏိုင္ရန္ ေရတိုလုပ္ငန္းစဥ္၊ ေရရွည္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား တျပိဳင္တည္း ခ်မွတ္ေဖာ္ေဆာင္သင့္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါသည္။
ခင္မမမ်ိဳး (ျမန္မာျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္)
ရက္စြဲ - ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၂၇)ရက္၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္
ျမန္မာ့ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာမ်ား၏ အခန္းက႑
Sunday, February 27, 2011
ခံစားမိေသာ သီခ်င္းမ်ား
Thursday, February 10, 2011
ငယ္ငယ္တုန္းကတည္းက ဒီသီခ်င္းေလးကို အရမ္း ၾကိဳက္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အစ စာသားေလးေတြကိုပါ။
တပ္ေတာ္ဦးဆိုတာ ရဲမက္ဗိုလ္ပါေတြအားလံုးက ေမွ်ာ္ၾကည့္ရတဲ့ ေနရာေလးပါ။ တင္ထားတဲ့ တံခြန္အလံက ရဲမက္ဗိုလ္ပါေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္နဲ႕ အားမာန္ကို အမ်ားဆံုး လႊမ္းမိုးထားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေလးကို ေဖာ္က်ဴးေနတဲ့ စာသားေလးေတြမို႕ ႏွစ္သက္မိတာပါ။
(တပ္ေတာ္ဦးဆီ ေမွ်ာ္လိုက္ျပန္ေတာ့ ရဲတံခြန္ေတြ ေလကစား ၾကြားတလူလူေ၀…
တပ္ဦးဆီ ေမွ်ာ္လိုက္ျပန္ေတာ့ တံခြန္ေတြ အလံေတြ ရဲမာန္ပြားေလာက္ေပ။)၂
ေသပေစ ရင္ကိုေျမကတုတ္ မဆုတ္မတြန္႔ မရြံ႕တဲ့သူေတြ…
သတၱိေျပာင္ ေထာင္ေထာင္ ေမာင္းေမာင္း သူရဲေကာင္းတို႔ လကၡဏာညီေပ…
ျမင္းသည္ေတာ္ေတြ ေျခသည္ေတာ္ေတြ ျမင္းခလုတ္ ဆင္ခလုတ္ ကတုတ္တာေ၀…
အေစာင့္အေန စီမံဗိုလ္ေျခ စစ္ဆင္ေတြ တသီတတန္း စစ္စခန္းခ်ရာေျမ။
တံခြန္ေတြ၊ အလံေတြ ဆိုတဲ့ စာသားေလးနဲ႕ ဆက္စပ္ျပီး ခံစားၾကိဳက္ႏွစ္သက္သြားမိတဲ့ သီခ်င္းေလးပါ။ ျပည္သူလူထု ကိုင္စြဲခ်င္တဲ့ အလံနဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြ လႊင့္တင္လိုက္တဲ့ အလံက တထပ္တည္း က်ေနဖို႕က ေတာ္လွန္ေရးေအာင္ပြဲရဲ႕ ေသာ့ခ်က္တခုပဲလို႕ ျမင္ပါတယ္။
ေနာက္ထပ္ေသာ့ခ်က္တခုကေတာ့ ပန္းတိုင္နဲ႕ လမ္းစဥ္ကို ကြဲကြဲျပားျပား သိေနဖို႕ပါပဲ။ ပန္းတိုင္ကိုပဲ သိျပီး သြားရမယ့္ ခရီးစဥ္ကို မသိပဲ ဟိုေကြ႕ဒီတက္နဲ႕ေလွာ္၊ ဒီေကြ႕ ဟိုတက္နဲ႕ေလွာ္ေနလို႕ကေတာ့ ၀ဲနဲ႕လဲ မၾကံဳ၊ မုန္တိုင္းလဲ မမိရင္ေတာင္ ပတ္ခ်ာလည္ေနမွာ အေသအခ်ာပါ။ ဒီလိုလည္ေနတုန္းမွာ ကံဆိုးစြာ မုန္တိုင္း မိသြားလို႕ကေတာ့ ေလွပ်က္ျပီး ဖရိုဖရဲနဲ႕ ေရနစ္သူ ေကာက္ရိုးတမွ်င္ဆြဲသလို ေတြ႕ရာျမင္ရာ လိုက္ဆြဲၾကရင္း ဆြဲေနရင္းနဲ႕ပဲ တစထက္တစ နစ္မြန္းသြားမွာပါပဲ။
လူ႕သဘာ၀အရ ကေလးေတြက ဆာေလာင္လို႕ ေအာ္ငိုေတာင္းေနခ်ိန္ေတြမွာ လူၾကီးေတြက ဆာေလာင္ေနတဲ့ ဗိုက္ကို ျဖည့္ဖို႕ အလုပ္လုပ္ရမယ္၊ ပိုက္ဆံရွာရမယ္၊ ထမင္းခ်က္ရမယ္၊ ေတာင္းဆိုေနလို႕ပဲ မရဘူးဆိုတာကို သိနားလည္ၾကပါတယ္။ ဒီလိုသိနားလည္မွဳေတြကို ဒီသီခ်င္းေလးထဲမွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေတြ႕ရတာေၾကာင့္ ႏွစ္သက္မိပါတယ္။
ခင္မမမ်ိဳး (၁၀၊ ၂၊ ၂၀၁၁)
ဆုပ္ကိုင္မိတဲ့ လက္ဖ၀ါးတိုင္း၊ အင္အားမျဖစ္ဘူးေဟ့
Wednesday, January 26, 2011
တခါတရံ အားလပ္တဲ့ အခ်ိန္ေလးေတြက်ရင္ သီခ်င္းေလးေတြ နားေထာင္ရင္း ကၽြန္မရဲ႕ စိတ္အစဥ္ေလးေတြကို ျဖန္႕က်က္မိေလ့ရွိပါတယ္။ ခုတေလာမွာေတာ့ ကရင္နီရဲေဘာ္ေတြ သီဆိုထားတဲ့ "ဆီျဖစ္မယ့္ ႏွမ္းတေစ့"၊ "ေဖာင္ဖ်က္စြန္႕ လြတ္ထြက္ခဲ့"၊ "အခ်ိန္တန္ျပီ" စတဲ့ သီခ်င္းေလးေတြ၊ အဆိုေတာ္ ေဇာ္ပိုင္သီဆိုထားတဲ့ "လမ္းဆံု" သီခ်င္းေလးနဲ႕ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီ၀င္ ဒီခ်စ္မ်ိဳး ေရးသားခဲ့တဲ့ ကဗ်ာေလးကို ဂီတအႏုပညာရွင္ ဦးရဲလြင္က သံစဥ္ထည့္ျပီး သီဆိုထားတဲ့ "ပန္းရဲ႕လမ္း" ဆိုတဲ့ သီခ်င္းေလးေတြကို နားေထာင္ျဖစ္ပါတယ္။ ပန္းရဲ႕လမ္း သီခ်င္းထဲမွာ ကၽြန္မ အရမ္းၾကိဳက္တဲ့ စာသားေလး တခုပါပါတယ္။ "ဆုပ္ကိုင္မိတဲ့ လက္ဖ၀ါးတိုင္း၊ အင္အားမျဖစ္ဘူးေဟ့" ဆိုတဲ့ စာသားေလးပါ။
ဒီစာသားေလးကို ၾကားမိတဲ့ အခါတိုင္း ကၽြန္မရဲ႕ အေတြးေလးေတြက အေၾကာင္းအရာမ်ားစြာကို သတိရမိသြားတတ္ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္က ဘုန္းၾကီးပ်ံ ပြဲ ခရီးစဥ္ေလး တခုလဲ ပါပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ကၽြန္မက မႏၱေလးမွာ ပညာသြားသင္ေနတဲ့ အခ်ိန္ပါ။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာင္းမပိတ္ရင္ေတာင္ ေက်ာင္းလစ္ျပီး တလတခါေလာက္ ေတာင္ၾကီးကို ျပန္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ရယ္လဲ မဟုတ္။ ေတာင္ၾကီး- မႏၱေလး ခရီးစဥ္ေလးကို ကၽြန္မ အေတာ္ပဲ စြဲစြဲလန္းလန္း ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရြာငံလမ္းလို႕ ကၽြန္မတို႕ ေခၚၾကတဲ့ ေတာင္ၾကီး- ေအာင္ပန္း- ရြာငံ-ဟန္ျမင့္မိုရ္- မႏၱေလးလမ္းေလးကိုပါ။ ရြာငံကေန မႏၱေလးဘက္ အထြက္မွာ ရွိတဲ့ ေရွးေဟာင္းဘုရားတဆူကို သြားဖူးရတာ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးျခံေတြကို လိုက္ၾကည့္ရတာ၊ ကားလမ္းေပၚကေန လွမ္းျမင္ရတဲ့ ျမစ္ေရျပင္ၾကီးကို ေငးေမာရတာေတြကို ကၽြန္မ ႏွစ္သက္ပါတယ္။ ဒီေဒသထဲေရာက္ရင္ ကၽြန္မ စိတ္ေတြ လန္းဆန္းသြားတာပဲ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ဒီေဒသကို ျဖတ္ျပီး ေတာင္ၾကီးကို ခဏခဏျပန္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ေတာင္ၾကီးကို ျပန္ျဖစ္ရင္း တခါတေလ ျမိဳ႕အနီးတ၀ိုက္က ရြာေလးေတြကို အလည္သြားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ အိမ္အျပန္ခရီး တေခါက္မွာေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြက ဘုန္းၾကီးပ်ံပြဲတခုကို သြားၾကဖို႕ အေဖာ္စပ္တာေၾကာင့္ သြားဖို႕စီစဥ္ျဖစ္ၾကပါေတာ့တယ္။ အဲဒီမွာတင္ ဘယ္လိုသြားမွာလဲ ဆိုတဲ့ ျပႆနာက စတက္လာပါတယ္။ ဘုန္းၾကီးပ်ံပြဲက ကၽြန္မတို႕ ျမိဳ႕နဲ႕ အတန္ငယ္ ေ၀းပါတယ္။ ေတာင္ေတြကို ျဖတ္ျပီး ေတာလမ္းကသြားရင္ ငါးနာရီေက်ာ္ၾကာႏိုင္ပါတယ္။ ဂ်စ္ကားနဲ႕ သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ နာရီအနည္းငယ္အတြင္းမွာ ေရာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ပဲ ကားနဲ႕ သြားမယ့္သူနဲ႕ လမ္းေလွ်ာက္သြားမယ့္ သူေတြ ႏွစ္အုပ္စု ကြဲပါေလေရာ။ ကၽြန္မကေတာ့ ေတာေတာင္ေတြ၊ ျမစ္ေခ်ာင္းေတြကို ႏွစ္သက္လြန္းလို႕ အခ်ိန္အားရတာနဲ႕ နီးစပ္ရာ ေတာလမ္းထဲ လမ္းေလွ်ာက္ထြက္ သြားေလ့ရွိသူဆိုေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း ေတာလမ္းခရီးအုပ္စုထဲ ေရာက္သြားပါေတာ့တယ္။
ဒီလိုနဲ႕ နံနက္ ေျခာက္နာရီ လူစုျပီး၊ မြန္းမတည့္ခင္ ေရာက္ေအာင္ ခရီးစႏွင္ၾကပါတယ္။ ကနဦးအစမွာေတာ့ အားလံုး ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးပါပဲ။ ႏွစ္နာရီ၊ သံုးနာရီေလာက္ေရာက္ေတာ့ တခ်ိဳ႕က စျပီး ျငီးျငဴလာၾကပါတယ္။ ေတာလမ္းခရီးကို ေရြးမိတာ မွားျပီတဲ့။ ဂ်စ္ကားနဲ႕သာ လိုက္သြားမိရင္ ခုခ်ိန္ဆို ေရာက္ေလာက္ျပီလို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ ခရီးကလဲ ၾကမ္းသထက္ ၾကမ္းလာပါတယ္။ လမ္းျပေပးတဲ့ ပအို၀့္အမ်ိဳးသားလူငယ္ေလးကိုလဲ လမ္းမွန္ရဲ႕လားလို႕ လိုက္ေမးၾကပါတယ္။ တေယာက္နဲ႕တေယာက္လဲ အျပစ္ျမင္လာၾကပါတယ္။ စထြက္စတုန္းက လမ္းေခ်ာ္တတ္တဲ့ ေနရာေလးေတြဆို တေယာက္နဲ႕ တေယာက္ လမ္းကမ္းျပီး ေဖးကူေပးၾကပါတယ္။ အဲဒီစိတ္ေလးေတြကလဲ တစတစ ေပ်ာက္သြားသလိုပဲ။ တခ်ိဳ႕ဆို ေနာက္လူေတာင္ မၾကည့္ေတာ့ပဲ ေတာင္အတက္လမ္းေတြမွာ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ တက္သြားတာေတြေတာင္ ရွိလာပါတယ္။
အဲလိုနဲ႕ ေလွ်ာက္လာလိုက္ၾကတာ ေလးနာရီေက်ာ္ေလာက္အၾကာမွာ ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ ရြာေလးတရြာကို ေရာက္ပါတယ္။ ဘုန္းၾကီးပ်ံပြဲသြားမယ့္ ခရီးသည္တင္ ဂ်စ္ကားတခ်ိဳ႕လဲ အဲဒီမွာ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒါနဲ႕ ထြက္လာတဲ့ လူဆယ္ေယာက္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ၾကည့္လိုက္ၾကပါတယ္။ ကားၾကံဳလိုက္ခ်င္သူေတြ ရွိရင္ ဒီရြာက လမ္းဆံုပဲ မဟုတ္လား။ ေလးေယာက္က ကားၾကံဳဆက္လိုက္သြားပါတယ္။ က်န္တဲ့ ကၽြန္မတို႕ ငါးေယာက္နဲ႕ လမ္းျပေကာင္ေလးကေတာ့ ခရီးဆက္ထြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဘုန္းၾကီးပ်ံပြဲေရာက္ေတာ့ မြန္းတည့္ျပီးေနပါျပီ။ ဆာေလာင္ေနၾကျပီမို႕ ေ၀ေနတဲ့ ထမင္းထုပ္ေလးေတြကို တန္းစီျပီး အျမန္ေျပးယူရပါတယ္။ ျပီးေတာ့မွ ေနအရမ္းမပူမယ့္ တေနရာကို ရွာျပီး ေမာေမာနဲ႕ ထိုင္စားမိၾကပါတယ္။ ေက်ာပိုးအိတ္ထဲ ထည့္သယ္လာၾကတဲ့ ငါးေျခာက္ေၾကာ္၊ ပဲပုတ္ေထာင္းေၾကာ္ေလးေတြကို ေ၀မွ်စားျဖစ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကၽြန္မသတိထားမိသြားတာတခုက ခရီးစထြက္လာၾကတဲ့ သူငယ္ခ်င္း ကိုးေယာက္လံုး ထမင္းလက္ဆံု မစားျဖစ္ၾကေတာ့ေပမယ့္ အဲဒီေန႕နံနက္ကမွ ေတြ႕ရတဲ့ လမ္းျပေကာင္ေလးနဲ႕ေတာ့ လက္ေရ တျပင္တည္း ထမင္းစားျဖစ္ေနတာကိုပါ။
လူ႕ဘ၀ခရီးလမ္းကို ေလွ်ာက္ၾကတာမွာလဲ ဒီလိုပဲ ၾကံဳရဦးမယ္လို႕ ဒီတုန္းက ကၽြန္မေတြးလိုက္မိပါတယ္။ ပန္းတိုင္တူတိုင္းလဲ သြားၾကတဲ့ လမ္းေတြက တူခ်င္မွ တူၾကမွာပါ။ လမ္းေလွ်ာက္ခရီးကို ေရြးျပီးမွ ခရီးမဆံုးခင္ ကားၾကံဳလိုက္ခ်င္သူေတြလဲ ရွိခ်င္ရွိမွာပါ။ လူတဦးခ်င္းစီရဲ႕ ခံႏိုင္ရည္၊ စိတ္ဓာတ္နဲ႕ ဇြဲ၊ လံု႕လေတြက မတူၾကပါဘူး။ ကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ဖန္တီးၾကရတဲ့ ဘ၀ေတြမို႕ လမ္းဆံုမွာ လမ္းခြဲသြားမယ့္ သူေတြကို အျပစ္တင္ေနတာ၊ မသြားဖို႕ တားေနတာေတြက အဓိပၸာယ္ မရွိလွပါဘူး။ အေရးၾကီးတာက ကိုယ္သြားရမယ့္ ပန္းတိုင္အတြက္၊ ကိုယ္နဲ႕အတူ ခရီးဆက္မယ့္ လူေတြရဲ႕ လက္ေတြကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ဆုပ္ကိုင္ထားႏိုင္ဖို႕ပါပဲ။
အဲဒီသေဘာတရားေလးေတြကို "ဆုပ္ကိုင္မိတဲ့ လက္ဖ၀ါးတိုင္း အင္အားမျဖစ္ဘူးေဟ့" ဆိုတဲ့ စာသားေလးက ျပန္ျပီး အမွတ္တရ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။
ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အင္အားမျဖစ္မယ့္ လက္ဖ၀ါးေတြ အမ်ားၾကီး ထိေတြ႕ျပီး လက္ဖ၀ါးခ်င္း ထိခတ္ေနတာထက္စာရင္ အင္အားျဖစ္ေစမယ့္ လက္ဖ၀ါးေလးေတြပဲ မိမိရရ ခ်ိတ္ဆက္လိုက္တာက ပိုျပီး အက်ိဳးေက်းဇူးရွိမွာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။
ခင္မမမ်ိဳး (၂၇၊ ၁၊ ၂၀၁၁)
ဘူးေတာင္းေတြလဲ ေရမွာနစ္လို႕
Monday, January 17, 2011
နာမည္ၾကီးေနတဲ့ ဗြီဒီယိုဖိုင္ေလး တဖိုင္ကို ၾကည့္မိရင္း ရင္ထဲမွာ ေ၀ဒနာတရပ္ခံစားလိုက္ရတယ္။
အဲဒါ ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ေနတာတဲ့လား။
ျပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ကာကြယ္ေနပါတယ္ဆိုတဲ့ တပ္မေတာ္ၾကီးရဲ႕ တပ္မမွဴးအပါအ၀င္ တပ္မိသားစုေတြ၊ နီးစပ္သူေတြကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္က်င္းပေနတာတဲ့လား။
ဘုရားသားေတာ္ အသြင္နဲ႕ ေဟာေျပာေနတာတဲ့လား။
သာဓုမေခၚရဘူး။ လက္ခုပ္တီးရမယ္တဲ့။
လက္ခုပ္ေတြ လိုက္တီးလိုက္ၾကတာ။
မလုပ္တဲ့သူ ျမန္ျမန္အဖိုးၾကီး ျဖစ္ပါေစ။ ျမန္ျမန္အဖြားၾကီး ျဖစ္ပါေစတဲ့။
အားလံုးခၽြတ္ၾက သီခ်င္းနဲ႕ လိုက္ကလိုက္ၾကတာ။ အမ်ိဳးသမီးၾကီးငယ္မေရြး၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြပါမက်န္ ေပ်ာ္ပါးကခုန္ၾကလို႕။ ဒီစကားလံုးပါတဲ့ သီခ်င္းနဲ႕ ႏိုက္ကလပ္မွာေတာင္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြ ဒီလို ကခုန္ရဲပါ့မလား။
ခုေတာ့ေလ- ခုေတာ့------။
တရားပြဲမွ မဟုတ္တာ။ စိတ္ဓာတ္ျမွင့္တင္ေရးသင္တန္းပဲတဲ့။ ဆင္ေျခေပးသူေတြကလဲ ေပးၾကတယ္။
သို႕ေပမယ့္------သို႕ေပမယ့္။
ဦးေႏွာက္ကို သံေခ်ာင္းေခါက္လိုက္သလို ျဖစ္သြားရာက အလိုလို ဆက္စပ္မိသြားတဲ့ ကြင္းဆက္ေတြ၊ ျဖစ္စဥ္ေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ ကစားပြဲေတြထဲက ဒီယုန္ျမင္လို႕ ဒီခ်ံဳထြင္ထားၾကတဲ့ ေျခလွမ္းေတြ။
ရင္ထဲမွာ ေျပာစရာစကားေတြက အမ်ားၾကီးေပမယ့္ ေျပာမထြက္၊ မေျပာခ်င္။
အာဏာျမဲေရး၊ အာဏာရေရးေတြ ၾကိဳးပမ္းၾကရင္း တျဖည္းျဖည္း ႏြံနစ္လာတဲ့ ျမန္မာျပည္။
ႏိုင္ငံတကာ ႏိုင္ငံေရးစစ္ပြဲ၊ စီးပြားေရးစစ္ပြဲ၊ ဘာသာေရးစစ္ပြဲ၊ လူမ်ိဳးေရးစစ္ပြဲ၊ လူမွဳေရးစစ္ပြဲေတြေနာက္မွာ ေကာက္ေကာက္လိုက္ ေမ်ာပါရင္း ဓားစာခံ ျဖစ္ေနရတဲ့ အမိေျမ။
ရင္နာနာနဲ႕ပဲ အိပ္ယာ၀င္မယ္လုပ္ေတာ့ မအိပ္ခင္ ေကာသလမင္းၾကီးရဲ႕ အိပ္မက္ (၁၂) ကို သြားသတိရမိတယ္။
ေၾသာ္- ဘူးေတာင္းေတြလဲ ေရမွာနစ္လို႕ပါလား။
ခင္မမမ်ိဳး (၁၆၊ ၁၊ ၂၀၁၁)
အိပ္မက္ (၁၂)
ဘူးေတာင္းတို႔သည္ ေရ၌ နစ္သည္ဟု ျမင္မက္ပါသည္။
ေနာင္အခါ တရား မေစာင့္ေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ အမ်ဳိးယုတ္ေသာ သူတိို႔ကိုသာ ရာထူး စည္းစိမ္ ေပးသည္ ျဖစ္၍ အမ်ဳိးယုတ္တို႔ တန္ခိုး အာဏာ ႀကီးမား ထင္ေပၚ အရာရာတြင္ တြင္က်ယ္လ်က္ ၄င္းတို႔ စကားသာလွ်င္ ဘုူးေတာင္း နစ္သကဲသို႔ နစ္၍ တည္ကုန္လတၱံ။
ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရး ဆိုရာ၀ယ္
Tuesday, January 11, 2011
နိဒါန္း
ကမာၻ႕ႏိုင္ငံေရး စင္ျမင့္ေတြမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႕ ပဋိပကၡေျဖရွင္းေရး ေလ့လာသူ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အရပ္သားေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရး၊ ဒိုင္ယာေလာ့ စတဲ့ စကားလံုးေလးေတြက ေရပန္းစားလွပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာသံုးသပ္ျပီးမွ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးသူေတြ ရွိတတ္သလို၊ စကားလံုးကိုပဲ အဖန္တလဲလဲ ရြတ္ဆိုေျပာေနတတ္တာေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး၊ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရး စတာေတြကို ဖဲတခ်ပ္ ေမွာက္လိုက္၊ လွန္လိုက္ လုပ္သလို အလြန္ လြယ္ကူသေယာင္ ေျပာဆိုမွဳေတြလဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္လိုက္တာနဲ႕ ေန႕ခ်င္းညခ်င္း ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံၾကီး ျဖစ္သြားသေယာင္ ထင္ေနသူေတြ ရွိသလို၊ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ လြတ္လာတာနဲ႕ ေန႕ခ်င္းညခ်င္း ဒီမိုကေရစီၾကီး ရေတာ့မေယာင္ ထင္မွတ္ေနသူေတြလဲ ရွိျပန္ပါတယ္။
လက္ေတြ႕မွာက်ေတာ့ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမွဳဆိုတာကလဲ ျဖစ္စဥ္တရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ အျမစ္တြယ္ ရွင္သန္ခိုင္မာမွဳ (Democratic Consolidation) ရွိေစဖို႕အတြက္ ကနဦးဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳ (Initial Democratization) (သို႕မဟုတ္) Political Liberalization ျဖစ္စဥ္အဆင့္ဆင့္ကို တည္ေဆာက္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္မွဳပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုင္မယ့္ ျပည္သူ႕အစိုးရတရပ္ျဖစ္ျဖစ္၊ စစ္မွန္စြာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို လိုလားလာတဲ့ အာဏာရွင္ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ မေပၚေပါက္လာပဲ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳ ျဖစ္စဥ္ ရွိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရး (Negotiation) ဆိုတာကလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ပဋိပကၡေတြ ေျဖရွင္းဖို႕အတြက္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမွဳကို ႏိုင္ငံေရးလက္နက္တခုအျဖစ္ အသံုးျပဳေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလို အသံုးျပဳတဲ့အခါ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမွဳျဖစ္စဥ္ အဆင့္ဆင့္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ဖို႕ လိုပါတယ္။ Track II, Track III Level ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚထြက္လာဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေပးပါလို႕ ေတာင္းဆိုေနရံု၊ လူသိရွင္ၾကား စတိတ္မင့္ေတြ ထုတ္ေ၀ ျဖန္႕ခ်ိေနရံုနဲ႕ေတာ့ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္စဥ္ဆိုတာလဲ ရွိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးဆိုရာ၀ယ္
ႏွစ္သစ္ဆုေတာင္း (ကဗ်ာ)
Monday, January 3, 2011
၂၀၁၁ မွာ ----
စစ္ပြဲကို ေရွာင္ရွားရင္း
တဘက္သတ္
ေခ်မွဳန္းစစ္ေတြကို
လည္စင္းခံေပးလိုက္ၾကတဲ့
အျဖစ္ဆိုးေတြကို
ျမင္ေတြ႕ရျခင္း
ကင္းပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ -----
ေဆြးေႏြးပြဲကို
ေမွ်ာ္မွန္းရင္း၊
ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ သတ္ကြင္းမွာ
ႏွဳတ္ပိတ္ခံလိုက္ရတဲ့
သတင္းဆိုးေတြကို
ၾကားသိရျခင္း
ကင္းပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ----
ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို
ေတာင္းဆိုရင္း
ရန္သူ႕ဓားခ်က္မွာ
အသက္ေပ်ာက္ၾကရတဲ့
အျဖစ္ဆိုးေတြကို
ေတြ႕ၾကံဳရျခင္း
ကင္းပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ----
သင့္ျမတ္ေရးကို
ေမွ်ာ္လင့္ရင္း
ဒူးေထာက္အညံ့ခံ
လံုးပါးပါးၾကတဲ့
အျဖစ္ဆိုးေတြကို
ျမင္ေတြ႕ရျခင္း
ကင္းပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ---
ညီညြတ္ေရးကို
ေျပာၾကရင္း
တြန္းထိုးကန္ေက်ာက္
ခြက္ေပ်ာက္လုၾကတဲ့
သတင္းဆိုးေတြကို
ၾကားသိရျခင္း
ကင္းပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ ----
တဘက္သတ္ လည္စင္းခံ
စစ္ပြဲေတြအားလံုး၊
ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ ေအာင္ပြဲခံ
စစ္ပြဲမ်ား အျဖစ္သို႕
အသြင္ေျပာင္းသြားၾကပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ ---
အေသခံ ျငိမ္းခ်မ္းေရး
ေတာင္းဆိုသံမ်ား
ကြယ္ေပ်ာက္ျပီး၊
ဖိႏွိပ္သူကို
တြန္းလွန္ဖယ္ရွားမွဳကေန
ေပၚထြက္လာတဲ့
ေရရွည္ခံ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို
တည္ေဆာက္ႏိုင္ၾကပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ----
ႏွဳတ္ပိတ္ခံ ေဆြးေႏြးပြဲ
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား
ေပ်ာက္ပ်ယ္ျပီး၊
တန္းတူညီမွ်
ေဆြးေႏြးႏိုင္ေသာ
ပါ၀ါခ်ိန္ခြင္ကို
တည္ေဆာက္ႏိုင္ၾကပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ ----
အညံ့ခံ သင့္ျမတ္ေရး
ေတာင္းဆိုသံမ်ား
ရပ္စဲျပီး၊
သင့္ျမတ္ေရးကို
အမွန္တကယ္
ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မယ့္
ေတာ္လွန္ေရး အခြင့္ေကာင္းေတြကို
ဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ၾကပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ ----
စိတ္ကူးယဥ္ ညီညြတ္ေရး
တမ္းတမွဳမ်ား
ေဘးခ်ိတ္ျပီး၊
အနိမ့္ဆံုး
ဘံုလုပ္ငန္းစဥ္ကို
ရွာေဖြႏိုင္ၾကပါေစ။
၂၀၁၁ မွာ----
တို႕တိုင္းျပည္ၾကီး
စစ္ကၽြန္ဘ၀က
လြတ္ေျမာက္ျပီး၊
လြတ္လပ္၍
တန္းတူညီမွ်ေသာ၊
တိုးတက္ေခတ္မီွသည့္
ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ၾကီးကို
တည္ေဆာက္ႏိုင္ၾကပါေစ။
ခင္မမမ်ိဳး (၃၊ ၁၊ ၂၀၁၁)
Charles Tilly's Framework ႏွင့္ လူထုတိုက္ပြဲ
Friday, December 17, 2010
လူထုတိုက္ပြဲ (သို႕မဟုတ္) လူထုေတာ္လွန္ေရးေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္တဲ့အခါမွာ အခ်က္သံုးခ်က္ကို အာရံုစိုက္ေလ့လာေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ ပထမအခ်က္က လူထုတိုက္ပြဲ ေပၚထြက္လာရတဲ့ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းေတြျဖစ္တဲ့ ျပႆနာအရင္းခံ၊ အတိုက္အခံအင္အား၊ ျပႆနာအရင္းခံအေပၚမွာ အတိုက္အခံမ်ားရဲ႕ ရွဳျမင္သံုးသပ္မွဳ၊ တိုက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲပံု နည္းလမ္း စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယ အခ်က္က ေတာ္လွန္ေရးသေႏၶတည္လာတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းက ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲ တိုးတက္မွဳေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယအခ်က္ကေတာ့ လူတဦးတေယာက္ (သို႕မဟုတ္) လူအုပ္စုေတြဟာ အာဏာပိုင္ေတြကို ေတာ္လွန္ဖို႕ ဘယ္လိုစုေ၀းေပါင္းစည္းလာျပီး အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ လွဳပ္ရွားမွဳေတြကေန လူထုတိုက္ပြဲၾကီးေပၚထြက္လာလဲ ဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဒီေဆာင္းပါးမွာ ဒီလို လူအုပ္စုေတြ စုစည္းလာမွဳကေန လူထုတိုက္ပြဲၾကီးေတြ ျဖစ္လာတာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး Charles Tilly's Framework ကို အသံုးျပဳ တင္ျပပါမယ္။
Charles Tilly's Framework မွာ အပိုင္း (၅) ပိုင္း ပါ၀င္ပါတယ္။
(၁) အက်ိဳးစီးပြား (interests)
လူအမ်ား စုေပါင္းျပီး အာဏာပိုင္ေတြကို ေတာ္လွန္ၾကတဲ့အခါမွာ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားက ဘာေတြလဲဆိုတာကို ေသခ်ာေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလိုေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မွသာ ဘံုအက်ိဳးစီးပြားကို ရွာေဖြျပီး ဘံုရည္မွန္းခ်က္၊ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ခ်မွတ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုရွာေဖြေဖာ္ထုတ္တဲ့အခါမွာ ေရတိုအက်ိဳးစီးပြားနဲ႕ ေရရွည္အက်ိဳးစီးပြား ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကို ေလ့လာဖို႕ လိုပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အုပ္စုလိုက္အက်ိဳးစီးပြားနဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ တဦးခ်င္း အက်ိဳးစီးပြားေတြကို ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ျပီး အုပ္စုလိုက္ အားျပိဳင္မွဳေတြ ျဖစ္ပြားရတဲ့ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းမ်ားနဲ႕ ကိုယ္က်ိဳးရွာမွဳမ်ားကို ေလ့လာဖို႕ လိုပါတယ္။ သို႕မွသာ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ တဦးခ်င္း အက်ိဳးစီးပြား၊ အုပ္စုလိုက္ အက်ိဳးစီးပြား၊ ေတာ္လွန္ေရး အက်ိဳးစီးပြား၊ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေတြအၾကားမွာ ဘံုအက်ိဳးစီးပြားကို ရွာေဖြႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ ဘံုအက်ိဳးစီးပြားကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိလာတဲ့ အုပ္စုေတြ၊ လူပုဂၢိဳလ္ေတြအၾကားမွာ စုစည္းမွဳ ရွိလာတဲ့အခါ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေပၚထြက္လာပါတယ္။
(၂) ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္း (Revolutionary Organization)
ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္တဲ့အခါမွာ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ေရခ်ိန္ (degree of organization) ကို ကနဦးသံုးသပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းဟာ စုစည္းညီညြတ္မွဳမရွိပဲ တစစီျပိဳကြဲေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းလား၊ စနစ္တက် ညီညြတ္စြာ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းလား ဆိုတာေပၚ မူတည္ျပီး ေတာ္လွန္ေရးအေပၚမွာ အက်ိဳးသက္ေရာက္ႏိုင္မွဳနဲ႕ ထိေရာက္ႏိုင္မွဳေတြက ကြဲျပားျခားနားပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ဖြဲ႕စည္းၾကရာမွာ common identity ေပၚ မူတည္ျပီး အဖြဲ႕အစည္း (ဥပမာ- ေက်ာင္းသားအဖြဲ႕အစည္း၊ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕အစည္း၊ ႏိုင္ငံေရး၀ါဒေပၚ အေျခခံျပီး ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း) ဖြဲ႕စည္းေလ့ရွိၾကပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ေရခ်ိန္ကို ေလ့လာတဲ့အခါမွာ catness လို႕ေခၚတဲ့ degree of common identity ကို ေလ့လာဖို႕ လိုပါတယ္။ ဒါတြင္မကပဲ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းက လူပုဂၢိဳလ္ေတြအခ်င္းခ်င္းရဲ႕ ခ်ိတ္ဆက္မွဳနဲ႕ ဆက္ႏြယ္မွဳ သ႑ာန္ေတြကိုလဲ ေလ့လာဖို႕ လိုပါေသးတယ္။ အဖြဲ႕၀င္ေတြအၾကားမွာ ရဲေဘာ္ရဲဘက္စိတ္ တည္ေဆာက္ထားႏိုင္ရင္ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ပိုျပီးအက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳ မ်ားပါတယ္။ ဒါကိုေတာ့ netness (degree of internal networking) ကို ပညာရွင္မ်ားက သတ္မွတ္ေခၚဆိုပါတယ္။ catness နဲ႕ netness ေပၚမွာ မူတည္ျပီး အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လွဳပ္ရွားမွဳေတြ ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ေရခ်ိန္ျမင့္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက လွဳပ္ရွားမွဳအားေကာင္းျပီး၊ ေရခ်ိန္နိမ့္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက လွဳပ္ရွားမွဳအားေလ်ာ့ေနတတ္ပါတယ္။
(၃) လွဳပ္ရွားမွဳ (Mobilization)
အုပ္စုဖြဲ႕လွဳပ္ရွားမွဳမွာ ပံုစံသံုးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ပထမတမ်ိဳးက ခုခံကာကြယ္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳ (defensive mobilization) ျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပက တိုက္ခိုက္မွဳ (သို႕မဟုတ္) အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ မတရားဖိႏွိပ္ေစာ္ကားလာမွဳ (threats) ေတြကို ခုခံကာကြယ္ဖို႕ လူအမ်ားစုစည္းလာျပီး၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚထြက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအုပ္စုဖြဲ႕လွဳပ္ရွားမွဳကို bottom-up approach လို႕ သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ လွဳပ္ရွားမွဳက ကနဦးစတင္ျပီးမွ ေခါင္းေဆာင္က လွဳပ္ရွားမွဳကေန ေပၚထြက္လာတာမ်ိဳးပါ။
ဒုတိယတမ်ိဳးက တိုက္ခိုက္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳ (offensive mobilization) ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ အခြင့္အလမ္းေတြကို ေခါင္းေဆာင္ေတြက ရွာေဖြျပီး ေတာ္လွန္ေရးဆင္ႏႊဲတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပမာဆိုရရင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳတုန္းက အဂၤလိပ္အခက္၊ ဗမာ့အခ်က္လို႕ ေၾကြးေၾကာ္ျပီး နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႕က်င္ေရးကို အရွိန္ျမွင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ တိုက္ခိုက္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳ ဥပမာတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလွဳပ္ရွားမွဳေတြကို top-down approach လို႕ သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဦးေဆာင္ျပီး လွဳပ္ရွားမွဳကို ေခၚေဆာင္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
တတိယတမ်ိဳးကေတာ့ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳ (preparatory mobilization) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ အာဏာပိုင္တို႕ရဲ႕ အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္အကဲခတ္ျပီး ရလာမယ့္ ေတာ္လွန္ေရး အခြင့္အလမ္းေတြကို အမိအရ ဆုပ္ကိုင္အသံုးျပဳႏိုင္ဖို႕ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားရတဲ့ လွဳပ္ရွားမွဳျဖစ္ပါတယ္။ ေျမေအာက္ယူဂ်ီ ကြန္ယက္တည္ေဆာက္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳ၊ တပ္ေပါင္းစု ေဖာ္ေဆာင္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳေတြဟာ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
(၄) ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အလမ္း (opportunity)
ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အလမ္း ေပၚထြက္မွဳဟာ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ားနဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္အၾကားက ဆက္ႏြယ္မွဳေတြေပၚမွာ အမ်ားၾကီး မူတည္ပါတယ္။ အုပ္စုေတြအၾကားမွာ ဘံုအက်ိဳးစီးပြားေတြ ရွာေဖြေတြ႕ရွိလာျပီး ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ ေပၚထြက္လာတဲ့အခါ၊ ေတာ္လွန္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳေတြ စတင္လာတဲ့အခါ ႏိုင္ငံေတာ္မွာ ေရြးခ်ယ္စရာ နည္းလမ္းေလးခုရွိပါတယ္။ ဖိႏွိပ္မွဳ၊ အတိုင္းအတာ တခုအထိ လိုက္ေလ်ာဆက္ဆံမွဳ၊ ညွိႏွိဳင္းေဆြးေႏြးမွဳနဲ႕ ႏွိမ္နင္းမွဳေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
အစိုးရ အမ်ားစုကေတာ့ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ ေပၚထြက္လာမွဳေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမွဳ လိုက္ေလ်ာဆက္ဆံမွဳနဲ႕ ဖိႏွိပ္မွဳေတြလုပ္ေလ့ရွိျပီး၊ လွဳပ္ရွားမွဳျဖစ္လာတဲ့ အခါက်မွ ႏွိမ္နင္းမွဳေတြ လုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလို ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ တုန္႕ျပန္မွဳေတြေပၚမွာ မူတည္ျပီး ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္ေကာင္းေတြ ေပၚထြက္လာတတ္တာေၾကာင့္ အခြင့္ေကာင္းေတြကို အခ်ိန္အခါနဲ႕အညီ မိမိရရ ဆုပ္ကိုင္ အသံုးျပဳတတ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
ေတာ္လွန္ေရး အခြင့္အလမ္းေတြနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႕ လိုအပ္ခ်က္တခုကေတာ့ အခြင့္အလမ္းကို အသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ ရလာမယ့္ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြနဲ႕ ဆံုးရွံဳးမွဳေတြကို ခ်ိန္ဆႏိုင္မွဳပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ မိုက္ရူးရဲ ထင္ရာစိုင္း လုပ္ေနသူေတြ မျဖစ္ရပါဘူး။ အခ်ိန္အခါ၊ အေျခအေနကို ရွဳျမင္သံုးသပ္ျပီး လူထုေရခ်ိန္၊ ေတာ္လွန္ေရးေရခ်ိန္၊ အဖြဲ႕အစည္းေရခ်ိန္ကို ဆန္းစစ္ႏိုင္သူမ်ား ျဖစ္ရပါမယ္။
(၅) လူထုေတာ္လွန္ေရး (သို႕မဟုတ္) လူထုတိုက္ပြဲ
လူထုတိုက္ပြဲဆိုတာ လမ္းေပၚထြက္ျပီး လူအမ်ားစုေ၀းၾက၊ တရားေဟာၾကတာကိုတင္ ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူထုတိုက္ပြဲမွာ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ ရွိရပါမယ္။ လူအမ်ားစုေ၀းျပီး တိုက္ပြဲတခုကို ေဖာ္ေဆာင္တာမွာ တိုက္ပြဲရဲ႕ ဗဟိုခ်က္မ ရွိရပါမယ္။ ဒီတိုက္ပြဲဟာ ဘာကို ဦးတည္တိုက္တာလဲ၊ တိုက္ပြဲရဲ႕ ေအာင္ျမင္မွဳရလဒ္က ဘာလဲဆိုတာ သိဖို႕ လိုပါတယ္။ အစိုးရ ျပဳတ္က်ေရးလား၊ အစိုးရကို အင္အားျပျပီး ေဆြးေႏြးညွိႏွိဳင္းလာေအာင္ ျပဳလုပ္ေရးလား၊ အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ျပီး အစိုးရသစ္တခုနဲ႕ အစားထိုးေရးလားဆိုတာ ရွင္းလင္းဖို႕ လိုပါတယ္။ ဒီလို တိက်တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ မရွိရင္ တိုက္ပြဲမရွိတာက ပိုေကာင္းပါတယ္။
နိဂံုး
လူထုတိုက္ပြဲဆင္ႏႊဲဖို႕အတြက္ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြ စုစည္းလာမွဳ၊ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား ေပၚထြက္လာမွဳ၊ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား စတင္လာမွဳေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္ၾကရာမွာ သုေတသန ပညာရွင္ အမ်ားအျပားက Charles Tilly's Framework ကို အသံုးျပဳေလ့ရွိၾကပါတယ္။ လူထုတိုက္ပြဲမဟာဗ်ဴဟာ ေရးဆြဲအေကာင္အထည္ေဖာ္မွဳေတြမွာလဲ Charles Tilly's Framework ကို အသံုးျပဳျပီး လိုအပ္မယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ၊ ေတာ္လွန္ေရး အခြင့္အလမ္းေတြကို ေဖာ္ထုတ္ျဖည့္ဆည္း ႏိုင္တဲ့အတြက္ ကမၻာတ၀ွမ္းက ေတာ္လွန္ေရးမ်ားမွာ အသံုးျပဳေနၾကပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္။
ခင္မမမ်ိဳး (၁၇၊ ၁၂၊ ၂၀၁၀)
ရည္ညႊန္းကိုးကား
Cohan, A. S. (1975) Theories of Revolutions: An Introduction, New York, John Wiley and Sons
Olson, M. (1965) The Logic of Collective action, Cambridge, Harvard University Press
Tilly, C. (1978) From mobilization to Revolution, New York, McGraw Hill
လူထုေခါင္းေဆာင္အား လက္ေတြ႕က်က် ၀န္းရံျခင္း
Wednesday, December 15, 2010
ႏိုင္ငံတခု၊ တိုင္းျပည္တခုမွာ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕စနစ္၊ ဖက္ဆစ္စနစ္၊ စစ္အာဏာရွင္စနစ္၊ ေရြးေကာက္ခံ အာဏာရွင္ စတဲ့ စနစ္ဆိုးေတြ ေပၚထြက္လာခဲ့ရင္ ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြ ဒုကၡေရာက္ၾကရပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး မတည္ျငိမ္မွဳေတြ၊ စီးပြားေရးအေျခအေန ပ်က္ယြင္း ယိမ္းယိုင္မွဳေတြေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ေႏွာင့္ေႏွးသြားေလ့ ရွိပါတယ္။ အဲဒီလို အေျခအေနမ်ိဳးမွာ ေခတ္ပ်က္ကို အခြင့္ေကာင္းယူျပီး ႏိုင္ငံေရးအာဏာ၊ စီးပြားေရး ခ်ဳပ္ကိုင္ ျခယ္လွယ္ႏိုင္မွဳ စတဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြကို ရယူေလ့ရွိတဲ့ မသူေတာ္လူတန္းစားေတြ ထြက္ေပၚ လာေလ့ရွိသလို၊ စနစ္ဆိုးကို တြန္းလွန္တဲ့ ေတာ္လွန္ေသာ လူတန္းစားတရပ္လဲ ေပၚထြက္လာ တတ္ပါတယ္။ ဒီေတာ္လွန္ေသာ လူတန္းစားထဲမွာလဲ ေဖာက္ျပန္ေသာ ကိုယ္က်ိဳးရွာသမားေတြ ေပၚလာတတ္သလို၊ ျပည္သူ႕အက်ိဳးစီးပြားကို အမွန္တကယ္ ေရွးရွဳတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြလဲ ေပၚထြက္လာပါတယ္။
ဒီေတာ္လွန္ေရးသမားေတြထဲမွာလဲ ေတာ္လွန္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳေတြကို ေခါင္းေဆာင္ဖို႕ အမ်ားက ယံုၾကည္သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ေခါင္းေဆာင္စင္ျမင့္ေပၚကို တြန္းထိုးတိုက္ခိုက္ျပီး တက္ၾကတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ မည္သူမွ် ေခါင္းေဆာင္လို႕ သတ္မွတ္ထားျခင္းမရွိပဲ မိမိဘာသာ ေခါင္းေဆာင္လို႕ ထင္ေနၾကသူေတြပါ ရွိေနျပန္ပါတယ္။ ဒီလိုေခါင္းေဆာင္ေတြ အမ်ားၾကီးထဲမွာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ လူထုေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ရွစ္ေလးလံုး ျပည္သူ႕အေရးေတာ္ပံုၾကီးက ေမြးဖြားေပးလိုက္တဲ့၊ လူထုတိုက္ပြဲထဲမွာ ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ လူထုေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ပါတယ္။
ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ကို ေအာင္ျမင္စြာ ဆင္ႏႊဲႏိုင္ဖို႕အေရးမွာ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းေတြ ေပၚထြက္လာႏိုင္မွဳက အေရးၾကီးသလို၊ ဒီေခါင္းေဆာင္ကို လက္ေတြ႕က်က် ၀န္းရံေပးႏိုင္မွဳကလဲ အေရးပါတဲ့ အခ်က္တရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ၀န္းရံေပးမွဳလို႕ ေျပာတဲ့အခါ အခ်ိဳ႕က ဒီေခါင္းေဆာင္ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ပါတီေတြမွာ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ၀င္ေရာက္တာ၊ ဒီေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အနီးမွာေနတာလို႕ ယူဆတတ္ၾကပါတယ္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ မွန္သလိုလို ရွိေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာ ခဲယဥ္းပါတယ္။ ေျမေပၚလွဳပ္ရွား တက္ၾကြသူတဦးအေနနဲ႕ လူထုေခါင္းေဆာင္ ဦးေဆာင္ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ၀င္ေရာက္ဖို႕ လြယ္ေပမယ့္ ေျမေအာက္လွဳပ္ရွား တက္ၾကြသူတဦးအေနနဲ႕ကေတာ့ ေျမေအာက္ယူဂ်ီ စည္းကမ္းကို တိတိက်က် လိုက္နာဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ မလိုအပ္ပဲ လိုင္းပူး၊ လိုင္းဆက္တာေတြ မလုပ္ရပါဘူး။
ဒီလိုမဟုတ္ရင္ ေျမေအာက္ယူဂ်ီကလာပ္စည္းေတြကို ဒုကၡျဖစ္ေစရံုမက လူထုေခါင္းေဆာင္ကိုပါ ဒုကၡေရာက္ေစတတ္ပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးသမား၊ ႏိုင္ငံတကာ ကင္ပိန္းလွဳပ္ရွားမွဳ ေတြမွာလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ မလိုအပ္တဲ့ လိုင္းပူး၊ လိုင္းဆက္မွဳေတြဟာ ေျမေအာက္ယူဂ်ီသမား ေတြေလာက္ေတာ့ မိမိအေပၚမွာ အႏၱရာယ္မမ်ားေပမယ့္၊ လူထုေခါင္းေဆာင္နဲ႕ ေျမေပၚ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ မလိုလားအပ္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြ က်ေရာက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ တာ၀န္ယူမွဳဟာ တာ၀န္သိတတ္မွဳနဲ႕ ဒြန္တြဲေနပါတယ္။ မိမိရဲ႕ တက္ၾကြမွဳ၊ တာ၀န္ယူလိုမွဳေတြကို အခ်ိန္အခါ၊ အေျခအေနနဲ႕ ကိုက္ညီတဲ့ သတိတရား၊ တာ၀န္သိတတ္မွဳတို႕နဲ႕ ထိန္းညွိႏိုင္ဖို႕ လိုအပ္လွပါတယ္။ လူထုေခါင္းေဆာင္ကို ၀န္းရံမွဳဆိုတာဟာ ေခါင္းေဆာင္နဲ႕ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမွဳေတြလုပ္တာ၊ အနီးကပ္ေတြ႕ဆံု ဆက္သြယ္တာေတြကိုတင္ ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေခါင္းေဆာင္ ကိုင္စြဲထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးလမ္းစဥ္နဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ကို တိုင္းျပည္အတြက္ အမွန္တကယ္ လိုအပ္တဲ့ လမ္းစဥ္၊ ဦးတည္ခ်က္၊ မိမိတို႕ ယံုၾကည္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးလမ္းစဥ္၊ ဦးတည္ခ်က္တို႕နဲ႕ ခ်ိန္ထိုးေလ့လာမွဳေတြ ျပဳလုပ္ျပီး တူညီတဲ့ ဘံုလုပ္ငန္းစဥ္၊ ကြဲျပားတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ခြဲျခားျပီးမွ လုပ္သင့္တာေတြကို လုပ္ေဆာင္ၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာမွ လိုအပ္ခ်က္အရ ခ်ိတ္ဆက္ထိစပ္မွဳ၊ တာ၀န္ခြဲေ၀မွဳ၊ ေတြ႕ဆံုမွဳဆိုတာေတြက ပါ၀င္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။
စာေရးသူရဲ႕ ေလ့လာခ်က္အရ လူထုေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္အေရး ဦးတည္ခ်က္ေတြမွာ အေတြးအေခၚ သံုးရပ္ကို အေျခခံထားပါတယ္။ ပထမတခုက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ သူမ ကိုင္စြဲထားတဲ့ လမ္းစဥ္က အၾကမ္းမဖက္ေရး လမ္းစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယတခုက အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး (၀ါ) အမ်ိဳးသား ရင္ၾကားေစ့ေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ သူမကိုင္စြဲတဲ့ လမ္းစဥ္က ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာေရး (၀ါ) ဒိုင္ယာေလာ့ခ္ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယဦးတည္ခ်က္က ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္တခု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ဘက္ေပါင္းစံုက လမ္းစဥ္ေတြ၊ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိပါတယ္။ တႏိုင္တပိုင္ ကိုယ္စိတ္ပါ၀င္စားတဲ့၊ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ တာ၀န္ေတြ ထမ္းေဆာင္ၾကရမွာပါ။ လူထုေခါင္းေဆာင္ စိတ္ပါ၀င္စားတဲ့ နယ္ပယ္ကေတာ့ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးနဲ႕ လူငယ္ထု စြမ္းအား တိုးတက္ျမင့္မားေရး ျဖစ္မယ္လို႕ ယူဆရပါတယ္။
ဒီအခ်က္ေတြကို ေလ့လာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လူထုေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္အေရး ဦးတည္ခ်က္ေတြဟာ အနာဂတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႕ တသားတည္း ကိုက္ညီေနတာကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို သန္းငါးဆယ္ေက်ာ္ လူဦးေရရွိေနတဲ့ တိုင္းျပည္တခုအတြက္ လိုအပ္ေနတဲ့ ဦးတည္ခ်က္ေတြကို ေခါင္းေဆာင္ တေယာက္တည္းက အေကာင္ အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ထြန္းကားေရးကို လူထု ေခါင္းေဆာင္က မလုပ္ေပးႏိုင္ပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားလာေအာင္ လူထုေခါင္းေဆာင္နဲ႕အတူ လက္တြဲျပီး ျပည္သူတရပ္လံုးက ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို လူထုေခါင္းေဆာင္က မလုပ္ေပးႏိုင္ပါဘူး။ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ျဖစ္လာဖို႕ လူထုေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မွဳနဲ႕အတူ ျမန္မာ တမ်ိဳးသားလံုးက ၾကိဳးပမ္းၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္မွာ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာဖို႕ တဦး၊ တေယာက္၊ တဖြဲ႕တည္းက မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ ျမန္မာတမ်ိဳးသားလံုးရဲ႕ ရင္ထဲမွာ တို႕ႏိုင္ငံ၊ တို႕တိုင္းျပည္ၾကီး ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာေစရမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ကို အရင္းတည္ျပီးမွ က်ရာက႑ကေန ၀ိုင္း၀န္း ေဆာင္ရြက္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို တိုင္းျပည္ရဲ႕ လက္ေတြ႕က်တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အေရး ဦးတည္ခ်က္ေတြကို ကိုင္စြဲထားတဲ့ လူထု ေခါင္းေဆာင္ကို ၀န္းရံၾကရာမွာလဲ လက္ေတြ႕က်က် ၀န္းရံႏိုင္ၾကဖို႔ အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။
ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားေရး
ဒီမိုကေရစီဆိုတာ စနစ္တခုပါ။ စနစ္တခု ထြန္းကားလာဖို႕ တည္ေဆာက္ယူရပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး (Democratization) ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကရပါတယ္။ ဒီလို အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကရာမွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အဆင့္ႏွစ္ဆင့္ ရွိပါတယ္။ ပထမတဆင့္က ကနဦး ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳ (Initial Democratization) (သို႕မဟုတ္) political liberalization အဆင့္ျဖစ္ျပီး၊ ဒုတိယအဆင့္က ဒီမိုကေရစီစနစ္ အျမစ္တြယ္ ခိုင္မာလာေအာင္ တည္ေဆာက္ျခင္း (Democratic consolidation) ျဖစ္ပါတယ္။
တတိယလွိဳင္း ဒီမိုကေရစီ လွိဳင္းလံုးၾကီးနဲ႕ အတူ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားမွာ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးေတြ စတင္ခဲ့ေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ အာဏာရွင္စနစ္က်င့္သံုးဆဲ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံအေနနဲ႕ ကမၻာ့အလယ္မွာ က်န္ရစ္ေနဆဲပါ။ စစ္အုပ္စုတို႕က ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပျပီး ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္မယ္လို႕ ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့ေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ (authoritarian election) ကိုသာ က်င္းပခဲ့တာေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမွဳရဲ႕ ပထမအဆင့္ကို ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း မဟုတ္ပဲ ေရြးေကာက္ခံ အာဏာရွင္စနစ္ (electoral authoritarianism) ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္မွဳသာ ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။
ဒါေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားေရးဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးဦးတည္ခ်က္ကို စနစ္တက် ေဖာ္ေဆာင္ဖို႕အတြက္ ကနဦး ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳကို ပထမအဆင့္အေနနဲ႕ ျဖတ္သန္းျပီးမွ ဒုတိယအဆင့္ျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ အျမစ္တြယ္ခိုင္မာလာေအာင္ တည္ေဆာက္မွဳ ကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္ဆိုတာ ထင္ရွားလာပါတယ္။ ဒီလိုကနဦး ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳ ျဖစ္ထြန္းလာေရးအတြက္ အတိုက္အခံဦးေဆာင္တဲ့ ၾကားျဖတ္အစိုးရ (opposition-led provisional government)၊ ပါ၀ါခြဲေ၀ယူေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ (power-sharing interim government) ႏိုင္ငံတကာၾကားျဖတ္အစိုးရ (international interim government) နဲ႕ အာဏာရွင္ဦးေဆာင္ အိမ္ေစာင့္အစိုးရ (incumbent-led caretaker government) စတဲ့ အသြင္ကူးေျပာင္းကာလ ၾကားျဖတ္အစိုးရ အသြင္တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚထြက္လာေရးဟာလဲ လိုအပ္ခ်က္တရပ္ ျဖစ္လာပါတယ္။
ဒီလို အသြင္ကူးေျပာင္းကာလ ၾကားျဖတ္အစိုးရ အသြင္တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚထြက္လာေရးအတြက္ လမ္းစဥ္ေတြ၊ တြန္းအား (leverage) ေတြ အမ်ားအျပား လိုအပ္ပါတယ္။ အညင္သာဆံုး ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳလို႕ ကမၻာက သတ္မွတ္ခဲ့ရတဲ့ ေတာင္အာဖရိက ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳ ျဖစ္စဥ္မွာေတာင္ normative leverage နဲ႕ coercive leverage ေတြကို အတိုက္အခံေတြဘက္က သံုးစြဲခဲ့ရပါတယ္။ normative leverage ကေန ေပၚထြက္လာတဲ့ ႏိုင္ငံတကာဖိအား တမ်ိဳးတည္းနဲ႕ မရပါဘူး။ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးလမ္းစဥ္၊ လူထုတိုက္ပြဲလမ္းစဥ္တို႕ ေပါင္းစပ္ပါ၀င္တဲ့ mass rolling actions ေတြကို အသံုးျပဳျပီး coercive leverage ျဖစ္ထြန္းလာေအာင္ ေဖာ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေျမေပၚအဖြဲ႕အစည္း ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ရပ္တည္တိုက္ပြဲ၀င္ေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႕ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ စားပြဲေပၚေရာက္ေနတဲ့ လူထု ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႕ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း coercive leverage ကို အသံုးျပဳႏိုင္ဖို႕က ခဲယဥ္းေကာင္း ခဲယဥ္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ coercive leverage ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမယ့္ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြအေနနဲ႕ လူထုေခါင္းေဆာင္ကို တိုက္ရိုက္၀န္းရံေပးမွဳ မဟုတ္တဲ့ သြယ္၀ိုက္၀န္းရံေပးမွဳကို ျပဳလုပ္တတ္ဖို႕လိုပါတယ္။
ႏိုင္ငံတကာၾကားျဖတ္အစိုးရကေတာ့ တရုတ္နဲ႕ အေနာက္အုပ္စုေတြအၾကား တတိယကမၻာစစ္ မျဖစ္လာမခ်င္း ျဖစ္ႏိုင္ေခ် မရွိပါဘူး။ တရုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာအခ်က္အခ်ာက်ေနရာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာ့ေျမေပၚမွာ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ လူသားခ်င္းစာနာမွဳႏွင့္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္း (Humanitarian Intervention) ျဖစ္လာခဲ့ရင္ေတာင္ တရုတ္တပ္၊ အိႏၵိယတပ္၊ ျပင္သစ္တပ္၊ အေမရိကန္တပ္၊ ယူေကတပ္ေပါင္းစံု ၀င္လာျပီး၊ ေရနံနဲ႕ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ အခ်က္အခ်ာ ေဒသေတြကို လုၾကရင္း ဖြတ္ဖြတ္ညက္ညက္ ေၾကသြားပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ခဲ့ရင္လဲ ကိုးရီးယားလို proxy war ျဖစ္ျပီး၊ ေျမာက္ျမန္မာနဲ႕ ေတာင္ျမန္မာ ကြဲထြက္သြားပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ Iraq Dilemma လို႕ ေခၚဆိုႏိုင္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေမရိကန္တပ္ေတြ အီရတ္ကို ၀င္လာသလို ၀င္လာျပီး ဒီမိုကေရစီရေအာင္ လုပ္ေပးေတာ့မေယာင္ေယာင္ စိတ္ကူးယဥ္အိပ္မက္ေတြကို အျမစ္ကလွန္ျပီး ဖယ္ရွားပစ္ဖို႕ မလြဲမေသြ လိုအပ္လွပါတယ္။
အတိုက္အခံ ဦးေဆာင္တဲ့ ၾကားျဖတ္အစိုးရနဲ႕ ပါ၀ါရွယ္ယာ ၾကားျဖတ္အစိုးရတို႕ဟာ coercive leverage နဲ႕ normative leverage ကို ဟန္ခ်က္ညီ ေပါင္းစပ္အသံုးမျပဳပဲ ေပၚထြက္လာႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေနာက္ဆံုး ေတာင္အာဖရိကမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အာဏာရွင္ဦးေဆာင္ေသာ အိမ္ေစာင့္အစိုးရ (incumbent-led caretaker government) ကေနတဆင့္ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳမွာေတာင္ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ Sharpeville Massacre၊ မင္ဒဲလားဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ military wing ျဖစ္တဲ့ Umkhonto we Sizwe (in Zulu means “Spear of the Nation”) ၊ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ The Soweto uprising၊ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ Mass Democratic Movement (MDM) စတဲ့ coercive leverage ေတြက အခန္းက႑တခုကေန ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေနဆဲကာလမွာေတာင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရး စားပြဲေပၚမွာ de Klerk တို႕ဘက္က သေဘာထား ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ ေရြးခ်ယ္မွဳေတြကို ေရြးလာေစဖို႕ တြန္းအားအေနနဲ႕ လူထုတိုက္ပြဲေတြ ဆက္တိုက္ ေပၚထြက္ျပီး coercive leverage ကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ လူထုေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးဦးတည္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားေရးကို ေျမေပၚပါတီအျဖစ္ ရပ္တည္ေရး၊ အၾကမ္းမဖက္လွဳပ္ရွားမွဳ၊ ေျမေအာက္ယူဂ်ီလွဳပ္ရွားမွဳ၊ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရး၊ လူထုတိုက္ပြဲေဖာ္ေဆာင္မွဳ စတဲ့ မိမိတို႕အားသန္ရာ လမ္းစဥ္မ်ား၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ျပီး လက္ေတြ႕က်က် ၀န္းရံၾကဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မွဳ မရွိတာေၾကာင့္ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးစတဲ့ က႑မ်ိဳးစံုမွာ ေႏွာင့္ေႏွးမွဳေတြ ျဖစ္ပြားေနပါတယ္။ ဒီအေျခအေနဆိုးေတြကို ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မွဳဆိုတဲ့ ကယ္တင္ရွင္ကသာ ကယ္တင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မွဳ ရွိလာဖို႕အတြက္ အေရးၾကီးဆံုးအခ်က္ကေတာ့ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရး (National Unity) ပါပဲ။ ဒီ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးကိုလဲ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး (National Reconciliation) ကိုေဖာ္ေဆာင္ျပီးမွ တည္ေဆာက္ယူလို႕ ရပါတယ္။ အဲဒီအမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကိုလဲ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳျပီး ေဖာ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြ၊ ဒီမိုကေရစီေတာ္လွန္ေရး အင္အားစုေတြနဲ႕ စစ္တပ္ အၾကားမွာ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲေလးေတြကအစ ညီလာခံၾကီးေတြအထိ အဆင့္ဆင့္ကို ျဖတ္သန္းၾကရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ျဖစ္စဥ္ (National Reconciliation Process) ထဲမွာ ၾကိဳးပမ္းမွဳ အဆင့္ဆင့္ေတြ ကေနတဆင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို အုတ္ျမစ္ခ်ႏိုင္တဲ့ Highly Inclusive Dialogue ျဖစ္လာေအာင္ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ဒိုင္ယာေလာ့ခ္မ်ိဳး ျဖစ္ေပၚလာဖို႕ ဆိုတာက အသြင္ကူးေျပာင္းကာလ ၾကားျဖတ္အစိုးရ (Interim Government) အသြင္တမ်ိဳးမ်ိဳး မေပၚထြက္လာပဲနဲ႕ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အသြင္ကူးေျပာင္းကာလ ၾကားျဖတ္အစိုးရ အသြင္တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚထြက္လာေရးဟာ ဒီမိုကေရစီထြန္းကားေရးအတြက္သာမက အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ပါ အေရးၾကီးပါတယ္။
လူထုေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး (၀ါ) အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရး ၾကိဳးပမ္းမွဳေတြကို ၀န္းရံေပးမွဳမွာ အသြင္ကူးေျပာင္းကာလ ၾကားျဖတ္အစိုးရ ေပၚထြက္ေရး ၾကိဳးပမ္းမွဳေတြအျပင္ အသြင္ကူးေျပာင္းကာလ တရားမွ်တမွဳ (transitional justice) ကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မွဳအတြက္ ၾကိဳတင္ေလ့လာ ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြ၊ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေကာ္မရွင္ (National Unity and Reconciliation Commission) အဆင့္ဆင့္ ဖြဲ႕စည္းရာမွာ လိုအပ္မယ့္ လူ႕စြမ္းအား အရင္းအျမစ္အတြက္ capacity building လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ၊ ပဋိပကၡေႏွာင္းပိုင္းကာလ အေျခအေန (post- conflict situations) မွာ ၾကံဳရႏိုင္တဲ့ အခက္အခဲ စတာေတြကို ၾကိဳတင္ေလ့လာခ်က္ေတြ ျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
ေခါင္းေဆာင္ေတြအၾကားမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ Highly Inclusive Dialogue ဆိုတာ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ အုတ္ျမစ္တခုပဲ ျဖစ္ျပီး၊ ပဋိပကၡေတြ ရဲ႕ ဂယက္ေတြကို ခါးစီးခံခဲ့ၾကရတဲ့ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုး အၾကားမွာ အမ်ိဳးသား ရင္ၾကားေစ့ေရးကို ဆက္လက္တည္ေဆာက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနေတြမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားရဲ႕ အခန္းက႑၊ တက္ၾကြလွဳပ္ရွားသူမ်ားရဲ႕ အခန္းက႑၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားရဲ႕ အခန္းက႑၊ ဥပေဒ၀န္ထမ္းမ်ားရဲ႕ အခန္းက႑၊ ပညာရွင္မ်ားရဲ႕ အခန္းက႑ စျပီး လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတာေၾကာင့္ ျပင္ဆင္ထားဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ အေျခခံသေဘာတရားေတြကို လူထုအၾကားမွာ ပညာေပးျဖန္႕ျဖဴးမွဳေတြ ၾကိဳတင္ျပဳလုပ္ထားဖို႕လဲ လိုအပ္ပါတယ္။
ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး
ဖြံ ့ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုတာကို ေကာင္းမြန္ေသာ ေျပာင္းလဲမွဳလို႕ ပညာရွင္ ခ်ိန္ဘာစ္ ဆိုသူက အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လူေနမွဳအဆင့္အတန္းေတြ ျမင့္မား လာတာ၊ က်န္းမာေရး တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာတာ၊ ပညာေရးတိုးတက္ျမင့္မားလာတာ၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း တခုလံုးအတြက္ အက်ိဳးရွိမယ့္ ေအာင္ျမင္မွဳေတြ ရရွိလာတာ စတာေတြ အားလံုးကို ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္မႈေတြလို႕ ေခၚဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုတာမွာ ပညာရွင္ေတြက အပိုင္းႏွစ္ပိုင္း ထပ္ခြဲျပီး ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။
ပထမအပိုင္းက ေခတ္မွီဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳ ျဖစ္ျပီး၊ ဒုတိယပိုင္းက လူသားေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြအေပၚမွာ အေျခတည္တဲ့ တိုးတက္မွဳ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္မီွဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာမွဳ ဆိုတာက ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ထုတ္လုပ္မွဳ နည္းပညာက႑ေတြမွာ သမရိုးက် နည္းပညာေတြကေန သိပၸံနည္းက် နည္းပညာေတြကို အသံုးျပဳလာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရး က႑မွာ ဘိုးဘြားအစဥ္အလာအတိုင္း စိုက္ပ်ိဳးမွဳေတြကေန ေစ်းကြက္ရွိတဲ့ လယ္ယာထြက္ကုန္ ပစၥည္းေတြကို ေျပာင္းလဲ စိုက္ပ်ိဳးလာျခင္း၊ လူနဲ႕တိရစာၦန္ကို အသံုးျပဳထုတ္လုပ္မွဳေတြကေန စက္မွဳနည္းပညာကို ေျပာင္းလဲအသံုးျပဳလာျခင္း၊ ျမိဳ႕ျပလူေနမွဳ အေဆာက္အအံုကို ေရႊ႕ေျပာင္းလာျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
လူသားေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြအေပၚမွာ အေျခတည္တဲ့ တိုးတက္မွဳဆိုတာကေတာ့ ဒီလိုထုတ္လုပ္မွဳျဖစ္စဥ္ကေန အစပ်ိဳး စဥ္းစားတာ မဟုတ္ပဲ လူေတြနဲ႕ လူေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို စတင္စဥ္းစားတာျဖစ္ပါတယ္။ လူသားလိုအပ္ခ်က္ကို အေျချပဳတဲ့ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ ပညာရွင္ေတြက ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုတာကို ထုတ္လုပ္မွဳ တိုးတက္တာ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီးပြားေရးတိုးတက္မွဳ ရာခိုင္ႏွဳန္း ျမင့္မားလာတာေတြေလာက္နဲ႕ပဲ တိုင္းတာလို႕ မရပဲ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းမွာရွိတဲ့ လူသားအားလံုးကို ကိုယ္စားျပဳသင့္ေၾကာင္း ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။
ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံတခုမွာ လူအမ်ားစုဟာ စားေသာက္ေနထိုင္ေရး လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ဖို႕ စြမ္းအားေတြ ရွိျပီး အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ား ရွိဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ ရာခိုင္ႏွဳန္းေတြ နည္းႏိုင္သမွ် နည္းျပီး လူသားတိုင္းမွာ တန္းတူညီမွ်မွဳရွိရပါမယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးဆုိရာမွာလဲ ႏိုင္ငံေရးအရေရာ၊ စီးပြားေရးအရေရာ ကိုယ့္ၾကမၼာ၊ ကိုယ္ဖန္တီးႏိုင္တဲ့ လြတ္လပ္ေရးျဖစ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ပညာေရးအဆင့္အတန္းေတြလဲ တိုးတက္ျမင့္မားျပီး အၾကမ္းဖက္မွဳနဲ႕ စစ္ပြဲေတြရဲ႕ ေဘးဒဏ္ကေန ကင္းေ၀းတဲ့ လူ႕ေဘာင္သစ္ကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ရပါမယ္။ ဒီလို ေခတ္မွီဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ျပီး၊ လူသားမ်ားရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္အေပၚမွာ အေျခတည္တဲ့ တိုးတက္မွဳေတြ ရွိလာဖို႕အတြက္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူငယ္ထုစြမ္းအား တိုးတက္ျမင့္မားေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရး၊ စာေပ၊ ဂီတအႏုပညာ၊ အမ်ိဳးသမီးအေရး စတဲ့ က႑မ်ိဳးစံုမွာ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အမ်ားအျပားရွိပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ တႏိုင္တပိုင္ ကၽြမ္းက်င္ရာ ေဆာင္ရြက္ျခင္းအားျဖင့္လဲ လူထုေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ဦးတည္ခ်က္ ေတြကို ၀န္းရံေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။
နိဂံုး
နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရရင္ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အနာဂတ္ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ဦးတည္ခ်က္ေတြလို႕ ေလ့လာေတြ႕ရွိရတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ထြန္းကားေရး၊ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႕ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးတို႕ဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္နဲ႕ လက္ေတြ႕က်က် ကိုက္ညီတဲ့ ဦးတည္ခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဦးတည္ခ်က္ေတြကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ေရးအတြက္ တူညီေသာ ဘံုလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း၊ မတူညီေသာ္လည္း လိုအပ္ေသာ လမ္းစဥ္မ်ားျဖင့္ အားျဖည့္ျခင္း၊ တိုင္းႏိုင္ငံ တည္ေဆာက္ေရးဆိုင္ရာ ၾကိဳတင္ေလ့လာ ျပင္ဆင္မွဳမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အသိဥာဏ္ဗဟုသုတ ျဖန္႕ေ၀ ပညာေပးျခင္း၊ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႕ျဖင့္ လူထုေခါင္းေဆာင္အား ၀န္းရံၾကပါစို႔ဟု ေရးသား တိုက္တြန္းအပ္ပါတယ္။
ခင္မမမ်ိဳး (၁၄၊ ၁၂၊ ၂၀၁၀)
(မွတ္ခ်က္။ ။ ခ်ိဳလင္းျပာ စာေစာင္အတြက္ ေရးသားေပးပို႔ထားေသာ စာမူျဖစ္ပါသည္။)
Venues Protection အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ
Wednesday, December 8, 2010
ဒီအခ်ိန္မွာ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ close protection အဖြဲ႔ဟာ ေဘးကင္းရာကို ေခါင္းေဆာင္ကို အျမန္ဆံုးဆြဲထုတ္သြားႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ လူထုေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အခင္းျဖစ္ပြားရာ ေနရာေဒသကို မစြန္႔ခြာလိုၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ close protection အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ဟာ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အမိန္႔ကို လိုက္နာဖို႔ထက္ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အသက္အႏၱရာယ္ကို ဦးစားေပးတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
venues protection ဆိုင္ရာ အေျခခံအခ်က္မ်ား
စနစ္တက် ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မွဳ ျပဳလုပ္ရမည္။
သြားေရာက္မည့္ ေနရာ၏ အနီး၀န္းက်င္ လံုျခံဳေရးကို ေလ့လာစံုစမ္းရမည္။
လူထုအစည္းအေ၀းမ်ား၊ အဖြဲ႔အစည္း အခမ္းအနားမ်ားတြင္ ၀င္ေပါက္၊ ထြက္ေပါက္မ်ားကို စနစ္တက် သတ္မွတ္ရမည္။
close protection အဖြဲ႔၀င္မဟုတ္ေသာ မည္သူမဆို ေခါင္းေဆာင္အနီးသို႔ ကပ္လာပါက သတိထားရမည္။
close protection အဖြဲ႔၀င္ အခ်င္းခ်င္းသာ သိႏိုင္ေသာ သေကၤတမ်ား ထားရိွရမည္။
သတ္မွတ္၀တ္စံု၀တ္ထားေသာ close protection အဖြဲ႔၀င္မ်ားအျပင္ undercover အဖြဲ႔၀င္မ်ားလဲ ထားရွိရမည္။
မည္သည့္ေနရာသို႔ သြားသည္ျဖစ္ေစ အေရးေပၚအေျခအေနအတြက္ ၾကိဳတင္စဥ္းစား ျပင္ဆင္ထားရမည္။
close protection အဖြဲ႔၀င္မ်ား အခ်င္းခ်င္း အေရးေပၚအေျခအေန ထြက္ေပါက္ကို သတ္မွတ္ထားရွိရမည္။
အေရးပါပုဂိၢဳလ္ႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ဖရိုဖရဲအေျခအေနမ်ားၾကားမွ ဆြဲထုတ္ေခၚသြားႏိုင္မည့္ safe haven သတ္မွတ္ခ်က္ ရွိရမည္။
venues protection မွာ ေနရာသတ္မွတ္ခ်က္ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ ပထမတခုက သက္ဆိုင္ရာ ေနရာရဲ႕ ျပင္ပ နဲ႔ ၀င္ေပါက္ေနရာ (outer perimeter) ျဖစ္ျပီး၊ ဒုတိယတခုက သက္ဆိုင္ရာ ေနရာ၊ အေဆာက္အဦးအတြင္း (inner perimeter) မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Outer perimeter protection ကို မ်ားေသာအားျဖင့္ advanced team ကို တာ၀န္ယူခိုင္းေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႔၀င္မ်ားအေနနဲ႕အေရးပါပုဂၢိဳလ္သြားမယ့္ေနရာကို ၾကိဳတင္ေရာက္ရွိျပီး ၀န္းက်င္အေနအထားကို ေလ့လာရပါမယ္။
ကားရပ္မည့္ေနရာကို ေသခ်ာၾကည့္ရွဳဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
အေရးပါပုဂိၢိဳလ္စီးနင္းလိုက္ပါတဲ့ ကားရဲ႕ ယာဥ္ေမာင္းကို ကားအနီးမွာ အခ်ိန္ျပည့္ရွိေစရပါမယ္။
ယာဥ္ေမာင္းက တျခားတေနရာကို သြားဖို႔ လိုလာရင္ တျခားအဖြဲ႔၀င္တေယာက္ေယာက္က ကားအနီးမွာ သြားေနရပါမယ္။
လူအ၀င္အထြက္ကို စနစ္တက် ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရွဳရပါမယ္။
ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာတဲ့ေနရာ (observation posts) မ်ား သတ္မွတ္ရပါမယ္။
အေရးပါပုဂိၢဳလ္ ျပန္လည္ထြက္ခြာမယ့္ ထြက္ေပါက္နဲ႔ အနီး၀န္းက်င္လံုျခံဳေရးကို သတိျပဳရမယ္။
မီဒီယာ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ သတင္းေထာက္ အိုင္ဒီကတ္ေတြကို စစ္ေဆးရပါမယ္။
ကင္မင္ရာ၊ ဗီြဒီယိုစတဲ့ media equipment ေတြကို လိုအပ္ရင္ ၾကည့္ရွဳစစ္ေဆးရပါမယ္။
အေရးၾကီးတဲ့ strategic points ေတြအားလံုးမွာ ကိုယ့္ဘက္ေတာ္သားေတြပဲ ရွိေနဖို႔ ျပင္ဆင္တာ၀န္ေပးရပါမယ္။
Inner perimeter protection
Inner perimeter protection နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး personal escort အဖြဲ႔ငယ္ကို တာ၀န္ေပးေလ့ရွိပါတယ္။
တာ၀န္ရွိသူမ်ားဟာ
အိမ္၊ ရံုး အေဆာက္အဦး (သို႔မဟုတ္) အခမ္းအနားက်င္းပရာ ကြင္းျပင္အတြင္းရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို ဂရုစိုက္ရပါမယ္။
အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ လွဳပ္ရွားမွဳတိုင္းကို ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။ သို႔ေပမယ့္ တေကာက္ေကာက္ ေဘးမွာ လိုက္ေနရမွာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါ။ အေရးပါပုဂိၢိဳလ္နဲ႔ မိတ္ေဆြမ်ားရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ လွဳပ္ရွားမွဳကို အေႏွာင့္အယွက္ေပးသည္အထိ မျပဳလုပ္ရပါ။
undercover (covert) လံုျခံဳေရးတာ၀န္ယူသူမ်ားကို တာ၀န္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
အေဆာက္အဦးအတြင္းမွာ safe haven ေနရာ သတ္မွတ္ခ်က္ ရွိရပါမယ္။
အေဆာက္အဦးအား ရွာေဖြျခင္း
လံုျခံဳေရးအတြက္ အေဆာက္အဦးကို ရွာေဖြတဲ့အခါမွာ အျပင္မွ အတြင္းသို႕ ရွာေဖြျခင္း၊ ေအာက္မွ အထက္သို႔ ရွာေဖြျခင္း၊ ပုန္းေအာင္ႏိုင္ဖြယ္ရာ ေနရာမ်ားအား ရွာေဖြျခင္းဆိုျပီး နည္းလမ္း သံုးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ ဒီလိုရွာေဖြတဲ့အခါမွာ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ လူအင္အား ေလးပံုတပံုက ျပင္ပမွာ ရွာေဖြရပါမယ္၊ လူအင္အားေလးပံုတပံုက အမ်ားျပည္သူေတြ ၀င္ထြက္သြားလာေလ့ရွိတဲ့ ေနရာေတြကို ရွာေဖြျပီး၊ က်န္အင္အားတ၀က္က အေဆာက္အဦးမွာ ရွိတဲ့ အခန္းမ်ားကို ပတ္စိပ္တိုက္ရွာေဖြရပါမယ္။
ျပင္ပရွာေဖြျခင္း (external searching) ျပဳလုပ္တဲ့အခါ အေဆာက္အဦးရဲ႕ ၂၅ မီတာ၀န္းက်င္ကို ရွာေဖြရပါမယ္။ ဒီလိုရွာေဖြတဲ့အခါ ground level အေနနဲ႔ အမွိဳက္စြန္႔ပစ္ရာ ေနရာမ်ား၊ ပန္းအိုးမ်ား၊ ေရပန္းမ်ား၊ ရပိုက္မ်ားနဲ႔ အနီးမွာ ရပ္ထားတဲ့ ကားမ်ားကိုပါ ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။ ျပီးတဲ့အခါ ground to roof level အေနနဲ႔ ျပတင္းေပါက္ေဘာင္မ်ား၊ ေလေအးေပးစက္မ်ား၊ မီးၾကိဳးမ်ားနဲ႔ေခါင္းမိုးကို ရွာေဖြရပါမယ္။ ဒီလိုရွာေဖြျပီးတာနဲ႔ အေရးၾကီးေနရာမ်ားမွာ လူအ၀င္အထြက္ ထပ္မံျပဳလုပ္ျခင္းကို တားဆီးျခင္း၊ အေစာင့္ခ်ထားျခင္း ျပဳလုပ္ရပါမယ္။
အမ်ားျပည္သူ၀င္ထြက္သြားလာမယ့္ေနရာမ်ားအား ရွာေဖြျခင္း (searching for public places) ကို ျပဳလုပ္တဲ့အခါ ဧည့္ခန္းေဆာင္၊ လွ်ပ္စီးမီး၊ ပန္းအိုး၊ ကုလားထိုင္၊ စားပြဲ၊ မီးသတ္ဗူး၊ ဓာတ္ေလွကား၊ ေရအိမ္မ်ား၊ ဗီြဒိုမ်ား၊ စတိုခန္းနဲ႔ လွ်ပ္စစ္သံုးစက္ကိရိယာမ်ားကို ရွာေဖြရပါမယ္။
တခန္း၀င္တခန္းထြက္ ရွာေဖြျခင္း (room to room searching) ကို ျပဳလုပ္တဲ့အခါ ပထမဦးဆံုး အျမင္အာရံုကို အသံုးျပဳျပီး လွည့္ပတ္ၾကည့္ရပါမယ္။ ျပီးတဲ့အခါ အခန္းထဲမွာ ေလွ်ာက္ၾကည့္ျပီး ေခတၱခဏရပ္ျခင္းကို အခါခါျပဳလုပ္ရပါမယ္။ ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ မူမွန္မဟုတ္တဲ့ အသံေတြကို ၾကားရႏိုင္ပါတယ္။ အခန္းကို ရွာေဖြတဲ့အခါ searching level ေလးဆင့္ရွိပါတယ္။ ပထမတဆင့္က floor to hip level ပါ။ ဒီအဆင့္မွာ ေကာ္ေဇာ၊ ကုလားထိုင္၊ စားပြဲ၊ ဗီြဒိုအေသး၊ မီးခလုတ္ စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။
ေနာက္တဆင့္က hip to eye levelပါ။ ဒီအဆင့္မွာ ဗြီဒိုၾကီး၊ မီးခလုတ္၊ ေလေအးေပးစက္၊ မီးခလုတ္နဲ႕ စာအုပ္စင္စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ေနာက္တဆင့္ကေတာ့ eye level to the ceiling ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆင့္မွာ အျမင့္မွာတပ္ဆင္ထားတဲ့ ေလေအးေပးစက္၊ အသံခ်ဲ႕စက္၊ ပန္ကာ၊ မီးၾကိဳးမ်ား စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတဆင့္ကေတာ့ ceiling ျဖစ္ပါတယ္။ ceiling မွာ ေရးထားတဲ့ စာေတြအပါအ၀င္ ရွိသမွ်ကို ၾကည့္ရွဳစစ္ေဆးရပါမယ္။
ရုံးခန္းလံုျခံဳေရး
venues protection မွာ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ ရံုးထိုင္တဲ့ ရံုးခန္းဟာလဲ အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ ရံုးခန္းဟာ ေအာက္ဆံုးအထပ္မွာ မရွိသင့္ပါဘူး။ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ရံုးခန္းကို သြားမယ္ဆိုရင္ အျခားရံုးခန္းေတြေရွ႕က (သို႔မဟုတ္) ရံုးသူရံုးသားအမ်ားရွိေနေသာ စားပြဲမ်ားေရွ႕က ျဖတ္သြားမွသာ ေရာက္ႏိုင္ရပါမယ္။ ရံုးခန္းမွာ ျပတင္းေပါက္ေတြရွိရင္ ခန္းဆီးမ်ားတပ္ရပါမယ္။ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ ရံုးထိုင္ေနတာကို ျပင္ပကေန အလြယ္တကူ ျမင္ႏိုင္ျခင္း မရွိေစရပါဘူး။
ဧည့္သည္မ်ားနဲ႕ ေတြ႕ဆံုတဲ့အခါ ၾကိဳတင္ျပီး appointment ယူခိုင္းရပါမယ္။ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ ရံုးခန္းအတြင္းကို ၀င္ေရာက္ေစတာထက္ အမ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဆံုရမယ့္ outside office ဖန္တီးထားသင့္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ အေရးေပၚေခါင္းေလာင္း တပ္ဆင္ထားသင့္ပါတယ္။ ရံုးအ၀င္အထြက္ ေနရာမ်ားနဲ႔ ရံုးတြင္းက အေရးၾကီးတဲ့ ေနရာမ်ား၊ အခ်ိဳးအေကြ႔ေနရာမ်ားမွာ CCTV မ်ား တပ္ဆင္ထားသင့္ပါတယ္။ ရံုးခန္းတံခါးေတြမွာ အမည္မ်ား၊ ရာထူးမ်ား သတ္မွတ္ေရးသားထားတာရွိရင္ ဖယ္ရွားျပီး နံပါတ္မ်ားနဲ႔ အစားထိုးရပါမယ္။ စတိုခန္းနဲ႔ ေရအိမ္မ်ားမွာ လံုျခံဳေရး ခလုတ္မ်ားနဲ႔ ဖြင့္ရမယ့္ တံခါးမ်ား ရွိသင့္ပါတယ္။ ဧည့္သည္မ်ားနဲ႔ အမ်ားျပည္သူသံုး ေရအိမ္ကို သီးျခားထားသင့္ပါတယ္။ ရံုးအတြင္းမွာ အေရးေပၚအခ်ိန္မွာ ေနထိုင္ရမယ့္ safe room ထားရွိျပီး ဆက္သြယ္ေရးကိရိယာမ်ား၊ အစားအစာနဲ႔ ေဆး၀ါးမ်ားကို အဆင္သင့္ ထားရွိပါမယ္။
နိဂံုး
ကမၻာတ၀ွမ္းက အေရးပါပုဂၢိဳလ္ေတြကို လုပ္ၾကံခံရမွဳေတြမွာ ရံုးခန္း၊ ဟိုတယ္၊ စားေသာက္ဆိုင္၊ အစည္းအေ၀းခန္းမ၊ လူထုအစည္းအေ၀း ေတြရဲ႕ လံုျခံဳေရးအေျခအေန အားနည္းခ်က္ေတြက အဓိက ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ venues protection ဆိုင္ရာ အေျခခံအခ်က္အလက္မ်ားကို အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို တာ၀န္ယူရမယ့္သူမ်ားနဲ႔ အေျခအေနက ေတာင္းဆိုလို႔ အေရးေပၚတာ၀န္ ယူလိုက္ရမယ့္ သူမ်ားအေနနဲ႔ သိရွိနားလည္ထားဖို႔ လိုအပ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္။
ခင္မမမ်ိဳး (၈၊ ၁၂၊ ၂၀၁၀)
အေရးပါေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ လံုျခံဳေရးအား အနီးကပ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း
Friday, December 3, 2010
နိဒါန္း
ပဋိပကၡေျဖရွင္းေရး၊ အၾကမ္းဖက္မွဳ ႏွိမ္နင္းတိုက္ဖ်က္ေရးဆိုင္ရာ သင္တန္းေတြမွာ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ဘာသာရပ္ႏွစ္မ်ိဳးကို သင္ၾကားေလ့ရွိပါတယ္။ ပထမတမ်ိဳးက Critical Infrastructure Protection ျဖစ္ျပီး၊ ဒုတိယတမ်ိဳးကေတာ့ close protection ျဖစ္ပါတယ္။ လူတဦးတေယာက္ (သို႕မဟုတ္) အုပ္စုတခုကို အနီးကပ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရတဲ့အခါမွာ ေစာင့္ေရွာက္ခံရသူ (သို႕မဟုတ္) အုပ္စုတခုမွာ အေရးပါတဲ့ပုဂၢိဳလ္ (Very Important Person- VIP) ေတြ ပါ၀င္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ VIP/ Close Protection လို႔ လံုျခံဳေရးေလာကမွာ ေခၚေ၀ၚသံုးႏွံဳးပါတယ္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္ လူသားေတြဟာ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဥပေဒရဲ႕ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မွဳကိုလဲ ခံယူေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ေတြနဲ႕ အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြက်ေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရံုနဲ႕တင္ မလံုေလာက္ပါဘူး။ အသက္အႏၱရာယ္ လံုျခံဳေရးကို အနီးကပ္ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေပးႏိုင္သူေတြ၊ သက္ေတာ္ေစာင့္ေတြကို အနီးမွာ ထားရွိဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ေတြကေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားတြင္းမွာရွိတဲ့ စစ္တပ္၊ ရဲ၊ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြကို အသံုးျပဳတတ္ၾကပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္မဟုတ္တဲ့ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားေသာ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ၾကီးေတြကက်ေတာ့ နီးစပ္ရာ ပါတီ၀င္၊ အဖြဲ႕အစည္း၀င္ေတြကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ပရိုက္ဗိတ္ လံုျခံဳေရးအရာရွိမ်ားကို ငွားရမ္းျပီးပဲျဖစ္ျဖစ္ တာ၀န္ေပးအပ္ရပါတယ္။ ဒီလိုတာ၀န္ေပးအပ္လို႕ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သက္ဆိုင္ရာ ပါတီ၀င္၊ အဖြဲ႕အစည္း၀င္မ်ားက မိမိတို႕ဘာသာ အသိစိတ္နဲ႕ပဲျဖစ္ျဖစ္ အနီးကပ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မွဳကို ျပဳလုပ္တဲ့အခါ VIP/ Close Protection နဲ႕ ပတ္သက္ျပီး သိသင့္သိထိုက္တဲ့ အခ်က္ေလးေတြ ရွိပါတယ္။
လုပ္ၾကံမွဳ သီအိုရီ
လူတေယာက္ကို အျခားလူတေယာက္ကျဖစ္ေစ၊ လူတစုကျဖစ္ေစ ေသေစလိုေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ သတ္ျဖတ္လိုက္တဲ့အခါ ဒါကို သတ္ျဖတ္မွဳ (murder) လို႕ ေခၚပါတယ္။ သားေကာင္ဟာ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ တေယာက္ျဖစ္ေနခဲ့ရင္ေတာ့ ဒါကို လုပ္ၾကံမွဳ (assassination) လို႕ ေခၚပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ၾကံတဲ့အခါမွာ လုပ္ၾကံသူေတြအေနနဲ႕ ပထမဦးစြာ ပစ္မွတ္ကို ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ၾကပါတယ္ (subject selection)။ ျပီးရင္ ပစ္မွတ္ရဲ႕ လွဳပ္ရွားမွဳေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာပါတယ္ (surveillance)။ ပစ္မွတ္သြားလာေလ့ရွိတဲ့ ေနရာေဒသေတြရဲ႕ ၀န္းက်င္အေနအထားေတြကို သံုးသပ္ပါတယ္။ ပစ္မွတ္နဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို စုေဆာင္းပါတယ္ (intelligence gathering)။ ဒီအခ်က္ေတြ ရျပီးတဲ့အခါမွာ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္မွဳ အစီအစဥ္ကို ခ်မွတ္ပါတယ္ (planning)။ ဒါေတြ အားလံုးျပီးမွ အမွန္တကယ္ လုပ္ၾကံမွဳ ကို ျပဳလုပ္ပါတယ္ (execution)။
ဒီလုပ္ၾကံမွဳဆိုင္ရာ သီအိုရီသေဘာတရားေတြကို နားလည္ျပီးမွ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံရႏိုင္တဲ့ risk ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္မယ့္ contra measures ေတြကို ခ်မွတ္အသံုးျပဳရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ လံုျခံဳေရးတာ၀န္ယူထားသူမ်ားဟာ
(၁) ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ ၀န္းက်င္အေျခအေနကို သိရပါမယ္
(၂) ေခါင္းေဆာင္ကို အႏၱရာယ္ျပဳႏိုင္မယ့္ ရန္သူအေျခအေနကို သိရပါမယ္
(၃) အႏၱရာယ္ အဆင့္ကို သိရပါမယ္ (အသက္အႏၱရာယ္၊ ထိခိုက္အနာတရျဖစ္ေစမွဳ အႏၱရာယ္၊ ဂုဏ္သိကၡာညွိဳးႏြမ္းေစမွဳ အႏၱရာယ္)
(၄) အႏၱရာယ္ျပဳႏိုင္မယ့္ လူ (သို႕) အဖြဲ႕အစည္းေတြကို ခြဲျခားသတ္မွတ္ရပါမယ္
(၅) လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္မွဳ ျပဳလုပ္ႏိုင္တဲ့ အလားအလာရွိသူမ်ား ေခါင္းေဆာင္အနီးကို ေရာက္မလာေစဖို႕ သတိျပဳရပါမယ္။ အလားအလာရွိသူေတြထဲမွာ အထီးက်န္သမားေတြ၊ ျပိဳင္ဘက္ေတြ၊ စိတ္ေဖာက္ျပန္ ေနသူေတြ၊ အစြန္းေရာက္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။
ဒီလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ အေရးပါေသာေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို အနီးကပ္ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးရမယ့္ close protection အဖြဲ႕တခု ဖြဲ႕စည္းထားရွိဖို႕ လိုပါတယ္။
Close Protection အဖြဲ႕
ဒီအဖြဲ႕မွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အဖြဲ႕ငယ္ ငါးမ်ိဳးထပ္ခြဲေလ့ရွိပါတယ္။
(၁) personal escort team
(၂) advance team
(၃) ယာဥ္ေမာင္းအဖြဲ႕
(၄) mobile support team
(၅) Command team
(၁) personal escort team
ဒီအဖြဲ႕ငယ္ဟာ အေရးပါ ပုဂိၢိဳလ္က ေနရာ ေအကေန ေနရာ ဘီကို သြားတဲ့အခါ ေနရာေအကို ျပန္ေရာက္ခ်ိန္ အထိ အေရးပါ ပုဂိၢိဳလ္မွာ ဘယ္လိုထိခိုက္မွဳမွ မရွိေအာင္ တာ၀န္ယူရမယ့္ အဖြဲ႕ငယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႕ငယ္မွာ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္၊ သက္ေတာ္ေစာင့္၊ ေရွ႕ကေနသြားရမယ့္သူ (point), ေနာက္မွလိုက္ပါမည့္သူ ( tail), ဗယ္ေတာင္ပံလူ (left flank), ညာေတာင္ပံလူ ( right flank) ပါ၀င္ပါတယ္။
ဒီအဖြဲ႕မွာပါတဲ့ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ (Team Leader) ဟာ တာ၀န္အရွိဆံုးလူျဖစ္ပါတယ္။ အေရးပါပုဂိၢိဳလ္ရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို ထိခိုက္ေစမယ့္ အရာအားလံုးကို နားရွင္ရွင္၊ မ်က္စိရွင္ရွင္နဲ႕ သံုးသပ္ႏိုင္ျပီး၊ လိုအပ္သလို အလ်င္အျမန္ တံု႕ျပန္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သူ ျဖစ္ရပါမယ္။ သက္ေတာ္ေစာင့္ (Body Guard) ဟာ အေရးပါ ပုဂိၢိဳလ္ အနီးမွာ အခ်ိန္ျပည့္ ရွိေနရမယ့္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ခဲ့ရင္ အမ်ိဳးသမီး သက္ေတာ္ေစာင့္ထားရွိသင့္ပါတယ္။ ပိြဳင့္၊ ေတးလ္၊ ဗယ္ေတာင္ပံ၊ ညာေတာင္ပံ လူေတြပါ ထပ္ထည့္လိုက္ရင္ ေျခာက္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ အရံလူတေယာက္ ပါ ထပ္ထည့္ျပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ ခုနစ္ေယာက္ပါတဲ့ အဖြဲ႕ငယ္ေလးေတြကို ဖြဲ႕ေလ့ရွိပါတယ္။
(၂) advance team
အေရးပါပုဂိၢိဳလ္ မေရာက္ခင္မွာ သူသြားမယ့္ေနရာေဒသကို ၾကိဳတင္ရွင္းလင္းေရးလုပ္တဲ့ အဖြဲ႕ငယ္ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အဖြဲ႕၀င္ ေျခာက္ေယာက္ခန္႕ ပါ၀င္ေလ့ရွိပါတယ္။ အေရးပါပုဂၢိဳလ္က ဟိုတယ္တခုမွာ ညစာစားပြဲသြားတဲ့အခါ ဒီအဖြဲ႕ငယ္ဟာ ဟိုတယ္ရဲ႕ ၀င္ေပါက္ထြက္ေပါက္၊ ဧည့္ၾကိဳေနရာ၊ ေလွကား၊ ဓာတ္ေလွကား၊ ဟိုတယ္၀န္းက်င္ စတာေတြမွာ လံုျခံဳေရးအေျခအေန စိတ္ခ်ရမွဳ ရွိမရွိ ၾကိဳတင္ေလ့လာ ရွင္းလင္းေရးလုပ္ဖို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးပါ ပုဂၢိဳလ္ေရာက္လာခ်ိန္မွာ ၀န္းက်င္လံုျခံဳေရး၊ လူအ၀င္အထြက္အေျခအေန၊ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ လွဳပ္ရွားမွဳ စတာေတြကို အကဲခတ္ျပီး၊ personal escort team နဲ႕ လိုအပ္သလို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
(၃) ယာဥ္ေမာင္းအဖြဲ႕
အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ ယာဥ္တန္းေတြမွာ ပါ၀င္တဲ့ ကားေတြကို ေမာင္းႏွင္သူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ယာဥ္အႏၱရာယ္ကင္းရွင္းစြာ ေမာင္းႏွင္ႏိုင္သူမ်ား၊ အေသာက္အစား ကင္းသူမ်ား ျဖစ္ရပါမယ္။ ယာဥ္တန္းကို တိုက္ခိုက္ခံရတဲ့အခါ အေရးပါပုဂိၢဳလ္ရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို အဓိကထားျပီး၊ အႏၱရာယ္ၾကားကေန ဆြဲထုတ္ရမယ့္ အေရးၾကီးဆံုး လူျဖစ္ပါတယ္။ အေရးပါ ပုဂၢိဳလ္မွာ ကားအေရအတြက္ မ်ားမ်ား သံုးႏိုင္ခဲ့ရင္ အသြား၊ အျပန္မွာ ေရွ႕ကား၊ ေနာက္ကားေတြ ေျပာင္းလဲ စီးသင့္ပါတယ္။ အသြားမွာ ဗယ္ဘက္ထိုင္ရင္ အျပန္မွာ ညာဘက္ထိုင္တာမ်ိဳးေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္။ ဒီလိုလံုျခံဳေရးလွည့္စားမွဳေတြမွာ ယာဥ္ေမာင္းေတြရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးၾကီးပါတယ္။ ကိုယ့္ကားေပၚမွာ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ အမွန္တကယ္ မပါပဲ ပါသေယာင္ ေမာင္းထြက္ျပီး၊ ရန္သူ႕အာရံုကို လွည့္စားရတာေတြလဲ ရွိတတ္တာေၾကာင့္ ယာဥ္ေမာင္းအဖြဲ႕မွာ ပါမယ့္သူမ်ားကို စနစ္တက် ေရြးခ်ယ္ဖြဲ႕စည္းရပါမယ္။
(၄) mobile support team
တိုက္ခိုက္ခံရမွဳမွာ လက္နက္ပစၥည္းနဲ႕ စက္ကိရိယာ ပံ့ပိုးေပးတဲ့ အဖြဲ႕ငယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးမွာပဲ အသံုးျပဳေလ့ရွိပါတယ္။ ပရိုက္ဗစ္လံုျခံဳေရးမွာေတာ့ အသံုးျပဳေလ့ မရွိပါ။
(၅) Operation Commander and administrative team
ဒီအဖြဲ႕ငယ္မွာေတာ့ အနီးကပ္လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕တခုလံုးကို ကြပ္ကဲရတဲ့ ကြယ္ကဲေရးမွဴးနဲ႕ နည္းပညာအရ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအရ သူ႕ကို ပံ့ပိုးေပးရမယ့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလက္ေထာက္မ်ား ပါ၀င္ပါတယ္။
Close Protection အဖြဲ႕၀င္
အေရးပါတဲ့ ပုဂိၢိဳလ္တေယာက္ရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို အနီးကပ္တာ၀န္ယူရတဲ့ လံုျခံဳေရးအဖြဲ႕၀င္တေယာက္မွာ ရွိသင့္ရွိထိုက္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြနဲ႕ က်င့္၀တ္ေတြ ရွိပါတယ္။ အနီးကပ္လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕၀င္ေတြဟာ သူတို႕တာ၀န္ယူထားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္နဲ႕အတူ အမ်ားျပည္သူအၾကားကို ၀င္ထြက္သြားလာရမယ့္ သူမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းဆိုရင္ သူတို႕ဟာ အေရးပါ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ public image ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၀တ္စားဆင္ယင္မွဳ၊ လူအမ်ားနဲ႕ ဆက္ဆံမွဳေတြမွာ သတိရွိဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ သူတို႕တေတြဟာ လူအမ်ားနဲ႕ ဆက္ဆံေရးမွာ ရည္ရည္မြန္မြန္ ဆက္ဆံတတ္သူမ်ား ျဖစ္ရပါမယ္။ အေရးပါပုဂိၢိဳလ္ဟာ လူအမ်ားရဲ႕ ၀န္းရံမွဳကို ခံေနရတဲ့ အခါ (သို႕မဟုတ္) သတင္းသမားေတြရဲ႕ ဓာတ္ပံု၀ိုင္းရိုက္ေနျခင္းကို ခံရတဲ့အခါ ေရွ႕ဆက္သြားဖို႕ လမ္းပိတ္ေနတယ္ဆိုရင္ လူထုကို ေအးေဆးစြာနဲ႕ပဲ ဖယ္ရွားခိုင္းဖို႕ ၾကိဳးပမ္းရပါမယ္။ လူထုကို တြန္းထုတ္ျခင္းကို တတ္ႏိုင္သမွ် ေရွာင္ရွားဖို႕ လိုပါတယ္။
ႏိုင္ငံတကာလံုျခံဳေရးနဲ႕ သံတမန္ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာေတာ့ close protection အဖြဲ႕၀င္တေယာက္မွာ PPSS ရွိရမယ္လို႕ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။
(၁) P- Personal
close protection အဖြဲ႕၀င္တေယာက္ရဲ႕ သြင္ျပင္လကၡဏာဟာ ထက္ျမက္တက္ၾကြမွဳ ရွိရပါမယ္။ မိမိကုိယ္ကို ယံုၾကည္မွဳ ရွိရပါမယ္။ အျပဳသေဘာနဲ႕ ရွဳျမင္တတ္မွဳ လိုအပ္ပါတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ခံစားခ်က္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သူ ျဖစ္ရပါမယ္။ စူးစမ္းေလ့လာတတ္သူျဖစ္ျပီး၊ တာ၀န္ယူတတ္သူ ျဖစ္ရပါမယ္။ ဘယ္ေလာက္ပဲ စိတ္ရွဳပ္ေထြးစရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးမွာမဆို တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္နဲ႕ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းတတ္သူ ျဖစ္ရပါမယ္။
(၂) P- Physical
close protection အဖြဲ႕၀င္တေယာက္ဟာ က်န္းမာသန္စြမ္းသူ ျဖစ္ရပါမယ္။ သပ္သပ္ရပ္ရပ္၊ သန္႕သန္႕ရွင္းရွင္း ၀တ္စားေနထိုင္တတ္သူ ျဖစ္ရပါမယ္။ သက္ေတာ္ေစာင့္ဟာ အေရးပါပုဂိၢဳလ္နဲ႕ အလံုးအရပ္တူသူ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။
(၃) S- Social
close protection အဖြဲ႕၀င္တေယာက္ဟာ အေရးပါပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ public image ျဖစ္ပါတယ္။ လူအမ်ားၾကားမွာ သြားလာလွဳပ္ရွားရမယ့္သူ ျဖစ္တဲ့အတြက္ လူမွဳဆက္ဆံေရး ဗဟုသုတ ရွိသူျဖစ္သင့္ပါတယ္။ စကားကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာတတ္ျပီး၊ လူအမ်ားနဲ႕ ေျပလည္ေအာင္ ဆက္ဆံေနထိုင္တတ္သူေတြ ျဖစ္ရပါမယ္။ အခ်ိန္တိက်ျပီး၊ ယံုၾကည္စိတ္ခ်သင့္တဲ့ လူေတြ ျဖစ္ရပါမယ္။ လူအမ်ားနဲ႕ ဆက္ဆံရာမွာ လမ္းေဘးစကားမ်ား၊ ရိုင္းပ်ေသာစကားမ်ားကို အသံုးျပဳမွဳမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊အျပံဳးႏွင့္ ဆက္ဆံျခင္း၊ ေက်းဇူးတင္စကားေျပာျခင္း စတဲ့ Professional Courtesy ကို က်င့္သံုးႏိုင္သူမ်ား ျဖစ္ရပါမယ္။ အေရးပါတဲ႕ ဘယ္ပုဂၢိဳလ္က ဘယ္အခ်ိန္မွာ အစည္းအေ၀း တက္ရမွာလို႕ ေရွ႕ကေန လမ္းဖယ္ေပးပါ ဆိုတာထက္ လမ္းဖယ္ေပးလို႕ ရႏိုင္မလား ခင္ဗ်ာ ဆိုတဲ့ စကားလံုးက လူအမ်ားနဲ႕ ဆက္ဆံေရးကို ပိုေကာင္းမြန္ေစတတ္ပါတယ္။
(၄) S- Skills
ေပါက္ကြဲေစႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ားအား ခြဲျခားသိျမင္ႏိုင္မွဳ၊ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္မွဳ ျဖစ္ေစႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ားကို သိျမင္ႏိုင္မွဳ၊ အခ်ိန္အခါႏွင့္ အေျခအေနေပၚ မူတည္ျပီး လွဳပ္ရွားတတ္မွဳ၊ ေရွးဦးသူနာ ျပဴစုမွဳ၊ လိုအပ္ပါက အသံုးျပဳႏိုင္ရန္ ကိုယ္လံုပညာမ်ား တတ္ကၽြမ္းမွဳ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
နိဂံုး
ယခုေဆာင္းပါးမွာ အေရးပါေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအား လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံရမွဳမွ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ လံုျခံဳေရးအဖြဲ႕ကို စနစ္တက်ဖြဲ႕စည္း၍ အဖြဲ႕၀င္မ်ားကို တိက်ေသာ တာ၀န္ေပးအပ္မွဳမ်ား လိုအပ္ေၾကာင္းႏွင့္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားတြင္ ရွိသင့္သည့္ အရည္အခ်င္းလိုအပ္ခ်က္မ်ာကို ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ VIP/ Close Protection နဲ႕ ပတ္သက္ျပီး အျခား သိသင့္သိထိုက္တဲ့ venue protection ၊ foot protection ၊ motorcades protection၊ လမ္းေၾကာင္းတြင္ တိုက္ခိုက္ခံရပါက လုပ္ေဆာင္ရမည့္ နည္းလမ္းမ်ား၊ သံသယျဖစ္ဖြယ္ အႏၱရာယ္အေငြ႕အသက္မ်ား စသည္တို႕ကို သီးျခားေဆာင္းပါးမ်ားျဖင့္ ေရးသားေဖာ္ျပပါမည္။
ခင္မမမ်ိဳး (၃၊ ၁၂၊ ၂၀၁၀)
ေမတၱာတရား ရွာပံုေတာ္ (၀တၳဳတို)
Tuesday, November 30, 2010
(၁)
"ေမေမ ဒီေန႕အားလားဟင္"
"မအားဘူး သမီးရဲ႕၊ ေမေမ သြားစရာရွိတယ္"
"ေမေမကလဲ အျမဲတမ္း အလုပ္ေတြနဲ႕ ျပည့္ေနတာခ်ည္းပဲ"
"ဒီေန႕က အစည္းအေ၀းရွိလို႕ပါ သမီးရယ္။ သမီး ဘာလုပ္ခ်င္လို႕လဲ"
"ေမေမနဲ႕တူတူ မုန္႕သြားစားမယ္ေလ။ -----ဆိုင္က ဖက္ထုပ္ေၾကာ္က အရမ္းေကာင္းတာ ေမေမရ"
"မုန္႕သြားစားတာပဲ သမီးရယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႕ သြားစားေလ။ သမီးက ကိုးတန္းေက်ာင္းသူၾကီးေတာင္ ျဖစ္ေနျပီပဲ။ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ပိုက္ဆံကို ကိုင္သံုးလို႕ ရေနျပီပဲဟာ။ ဘာလဲ- ဖြားဖြားဆီက မုန္႕ဖိုးမေတာင္းရေသးလို႕လား။ ေရာ့- ေမေမ့ဗီဒိုေသာ့။ ၾကိဳက္သေလာက္ယူသြား"
ဖက္ထုပ္ေၾကာ္စားျပီးရင္ ရုပ္ရွင္သြားၾကည့္ရေအာ္ေနာ္ ဆိုေသာစကားကို ဆက္ေျပာဖို႕ ျမတ္ႏိုးမွာ အင္အားမရွိေတာ့။ ေသာ့ေလးကိုင္ျပီး ငိုင္ေနမိခ်ိန္မွာ ေမေမက သူမေဘးကေန ထြက္ခြာသြားခဲ့ျပီ ျဖစ္သည္။
စိတ္ညစ္ညစ္ျဖင့္ ေမေမ့ဗီဒိုကို ဖြင့္ျပီး အံဆြဲထဲမွ ေငြစကၠဴအုပ္မ်ားကို စိတ္ပ်က္စြာ ၾကည့္ေနမိသည္။
ေတာ္ေတာ္ရွဳပ္တဲ့ စကၠဴစုပ္ေတြပဲ။ သားအမိၾကားက ေမတၱာတရားေတြကိုေတာင္ ၀င္ရွဳပ္ေနေသးတယ္။ ေမေမကလဲ သူ႕နား ကပ္လိုက္တာနဲ႕ ေငြေတာင္းဖို႕ပဲ ထင္ေနတယ္။ ဒုကၡပါလားေနာ္။
သူမ တိုးတိုးေလး ေရရြတ္လိုက္မိသည္။
(၂)
"ေမေမေရ၊ ေရွ႕လက်ရင္ သမီးဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ ျပည့္ျပီေနာ္။ သမီးကို ေမြးေန႕လက္ေဆာင္ေပးရမယ္"
"စိတ္မပူပါနဲ႕ သမီးရယ္။ ေမေမ့သမီးေလးကို ေမြးေန႕လက္ေဆာင္ေပးဖို႕ အားလံုး ျပင္ဆင္ျပီးသား"
သမီးက ဘာလိုခ်င္လို႕လဲ လို႕ ေမးလာခဲ့ရင္ ေမေမနဲ႕အတူ ေခ်ာင္းသာ အလည္ သြားခ်င္တယ္လို႕ ေျပာဖို႕ အားခဲထားခဲ့ေပမယ့္ ေမေမျပန္ေျပာတဲ့ အသံမွာက ေလးနက္မွဳေတြ ပါေနတာမို႕ သူမ တိတ္တိတ္ေလးပဲ ေနလိုက္ေတာ့သည္။ ေက်ာက္ခဲစုတ္ေတြလို႕ သူမေခၚေ၀ၚ သံုးစြဲတတ္ေသာ ျဖဴနီျပာ၀ါ အေရာင္မ်ိဳးစံုသည့္ ရတနာ ပစၥည္းတမ်ိဳးမ်ိဳးပဲ ျဖစ္လာဦးမွာပါဟု စိတ္ညစ္ညစ္ႏွင့္ ေတြးလိုက္မိသည္။
တကယ္တမ္း ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္တဲ့ေန႕မွာက်ေတာ့ သူမမ်က္စိေရွ႕ေရာက္လာတာက ေက်ာက္ခဲစုတ္ေတြ မဟုတ္။ လူေတြ ျဖစ္ေနျပန္သည္။
"သမီးေလးက သိပ္ကံေကာင္းတာပဲ"
ေမေမ့ မိတ္ေဆြ အျငိမ္းစားတရားသူၾကီး တေယာက္ရဲ႕ ဇနီးသည္ အန္တီၾကီးက ေျပာသည္။ သူမကေတာ့ ဘာကို ကံေကာင္းမွန္းမသိေလေတာ့ အလိုက္အထိုက္ ေခါင္းျငိမ့္ျပီး သြားျဖီးျပ လိုက္ရသည္။ မ်ားမၾကာခင္ ေမေမ့မိတ္ေဆြ ေရွ႕ေနတေယာက္ ေရာက္လာျပန္သည္။ ဒီေတာ့မွ သေဘာေပါက္သည္။ ေမေမ့ေမြးေန႕လက္ေဆာင္က အေမြဆက္ခံပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ဆိုင္ေသာ စာခ်ဳပ္ စာတမ္းမ်ား။
ဧည့္သည္ေတြ ျပန္သြားေတာ့ စိတ္ညစ္ညစ္ႏွင့္ ဖြားဖြားအခန္းထဲ သြားထိုင္ေနျဖစ္သည္။
"ေရာ့- ေျမးေလး"
"ဘာလဲဟင္ ဖြားဖြား"
ဖြားဖြားက ျမကို စိန္မ်ား ၀ိုင္းထားေသာ လက္စြပ္ကို သူမလက္မွာ လာစြပ္သည္။
"ဒီျမလက္စြပ္က ဖြားဖြားတို႕ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ ထိန္းသိမ္းလာတဲ့ ပစၥည္း။ ေျမးေလးကို ေမြးေန႕လက္ေဆာင္ေပးတာ"
ဖြားဖြား အခန္းထဲက မီးေရာင္ေအာက္တြင္ ျပိဳးျပိဳးျပက္ျပက္ ေတာက္ေနေသာ လက္စြပ္ၾကီးကိုၾကည့္ျပီး သူမမွာ ငိုရက္ခက္၊ ရီရခက္။
(၃)
"သမီးဆီ ေဖၾကီးလာတယ္။ ေပ်ာ္လိုက္တာ"
ငယ္ငယ္ကတည္းက မိဘတို႕ၾကားက မာနတရားေတြေၾကာင့္ ကြဲကြာသြားခဲ့ေသာ ေဖၾကီးကို ေတြ႕ဖို႕ ဆိုျပီး ေဖၾကီးရွိရာျမိဳ႕သို႕ သူမ တကူးတက လိုက္သြားခဲ့သည္။ ေဖၾကီးက ၀မ္းသာအားရ ၾကိဳဆိုပါသည္။ သို႕ေပမယ့္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျပျပီး အတူေနျခင္းကားမရွိ။ အိမ္ေထာင္သစ္ထူထားရင္လဲ ကိစၥမရွိ၊ မိေထြးနဲ႕ တည့္ေအာင္ ေပါင္းပါမယ္လို႕ ေတာင္းပန္လဲ မရ။ သူမကို သပ္သပ္ထားေလသည္။ တျမိဳ႕တည္း မေနလို႕ ေ၀းတာက အသာထားလို႕ တျမိဳ႕တည္း အတူေနေတာ့လဲ မေတြ႕ၾကရျပန္။ တခါတရံမွ ေတြ႕ျဖစ္ၾကေလသည္။
"ေဖၾကီးကလဲ သမီးဆီ လာခ်င္တာေပါ့။ အလုပ္ေတြ ရွဳပ္ေနလို႕ပါ သမီးေလးရယ္။ ေရာ့သမီး- ဒါေတြယူထား"
ေဖၾကီးက ေျပာေျပာဆိုဆိုႏွင့္ သားေရအိတ္နက္ထဲက ေငြစကၠဴအုပ္ေတြ ထုတ္ျပီး သူမလက္ထဲ လာထည့္သည္။
"ဒါေတြက ဘာလုပ္ဖို႕လဲဟင္"
"သမီးေလး သံုးခ်င္တာသံုးဖို႕ေပါ့"
"စိတ္ညစ္တယ္။ ေမေမက ေငြေတြ လႊဲလိုက္၊ ေဖၾကီးက ပိုက္ဆံေတြ လာေပးလိုက္နဲ႕"
"ဘာ၊ သမီးအေမက ေငြေတြလႊဲေပးတယ္ ဟုတ္လား။ သမီးက ဘာလို႕ လက္ခံရတာလဲ"
"လက္မခံလို႕ ရမလား။ ဘဏ္က ဖုန္းဆက္တာကိုး"
"အို၊ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဖၾကီးဆီမွာ ရွိရင္ေတာ့ ေဖၾကီးတာ၀န္ေပါ့။ သူပို႕စရာ မလိုပါဘူး။ သူက တလကို ဘယ္ေလာက္ပို႕ေပးလဲ။ သူ႕ထက္ ႏွစ္ဆ သမီးကို ေဖၾကီးေပးမယ္"
ေဖၾကီးမ်က္ႏွာကို အံ့ၾသစြာ ေငးၾကည့္ရင္း ဘာျပန္ေျပာရမည္ပင္ မသိေတာ့။ ေဖၾကီးနဲ႕ေတြ႕ရင္ တရုတ္တန္းမွာ ေၾကးအိုးဆီခ်က္ လိုက္ေကၽြးရန္ ပူဆာဖို႕ စဥ္းစားထားခဲ့ေသာ စကားလံုးေလးမ်ားက အသံအျဖစ္ ေပၚထြက္မလာခဲ့ေတာ့ပါ။
(၄)
"ဒီေန႕အားလားဟင္ မမၾကီး"
"ေဟာၾကည့္။ မမၾကီး ေျပာထားတာကို ေမ့ေနျပန္ျပီ။ ဒီေန႕ ေန႕လည္ အထူးေဒသ (----) က ဧည့္သည္ေတြနဲ႕ ေတြ႕ဖို႕ခ်ိန္းထားတယ္ေလ။ ျမတ္ႏိုးပါ လိုက္ခဲ့ရမယ္"
"မမၾကီးရယ္။ ေနာက္ေန႕မွ ေတြ႕လို႕ မရဘူးလား"
"ဘာျဖစ္လို႕လဲ"
"ေက်ာက္ဆည္က ဆင္အက သြားၾကည့္ခ်င္လို႕ပါ။ သူငယ္ခ်င္းေတြက ေခၚတာေတာင္ လိုက္တာ မဟုတ္ဘူး။ မမၾကီးနဲ႕ တူတူသြားခ်င္လို႕"
"ဒီေကာင္မေလးကေတာ့ လုပ္ျပန္ျပီ။ တီဗြီမွာလဲ ၾကည့္လို႕ရေနတဲ့ဥစၥာ။ ကဲ-ကဲ-ေနာက္မွ မမၾကီးလိုက္ပို႕မယ္ေနာ္။ ဒီေန႕ေတာ့ သစ္လုပ္ငန္းကိစၥ ေျပာရမွာမို႕ အေရးၾကီးတယ္"
"ဒါဆို သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႕ပဲ လိုက္သြားရမလား"
"မလိုက္ရပါဘူး။ မမၾကီးနဲ႕ပဲ လိုက္ခဲ့ရမယ္။ ျမတ္ႏိုး။ သမီးအသက္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေနျပီေနာ္။ အေပ်ာ္အပါးေတြ မက္လို႕ မရဘူး။ လုပ္ငန္းကိစၥေတြမွာ အာရံုစိုက္ရေတာ့မယ္။ မမၾကီးမွာက မိဘေတြ၊ ေဆြမ်ိဳးေတြလဲ ရွိေတာ့တာ မဟုတ္ဘူး။ ျမတ္ႏိုးကိုပဲ ညီမအရင္းေလးလို ခ်စ္ေနရတာ။ ေနာက္ဆို ဒီလုပ္ငန္းေတြအားလံုး ျမတ္ႏိုးလက္ထဲကိုပဲ လႊဲထည့္ေပးေတာ့မွာ"
လာျပန္ျပီ- ေနာက္တေယာက္။
စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖင့္ ငုတ္တုတ္ထိုင္ခ်လိုက္ရံုမွ တပါး သူမ ဘာမွ မတတ္ႏိုင္ေတာ့။
(၅)
"ေျမးေလး"
ကုတင္ေပၚမွ ဖြားဖြားအသံက တိုးညင္းေပ်ာ့ေပ်ာင္းေနသည္။
"သမီးေလးေရာက္ေနျပီ။ ဖြားဖြားဘာမွ မပူနဲ႕ေတာ့ေနာ္။ ဖြားဖြားကို သမီး ျပဳစုမယ္"
ဖြားဖြားက ေျဖးေျဖးေလး ေခါင္းခါသည္။ လက္ညွိဳးေလးျဖင့္ ရွိသမွ်လူေတြကို အျပင္ထြက္ခိုင္းသည္မို႕ အားလံုးထြက္သြားၾကသည္။
ဖြားဖြားအေျခအေနက မဟန္ေတာ့။ မီးစာကုန္ ဆီခန္းခ်ိန္ေရာက္ေနျပီ။ ဒါေၾကာင့္လဲ မိုင္ေပါင္းမ်ားစြာ အေ၀းၾကီးမွာ ေရာက္ေနရာက ဖြားဖြားအနီးသို႕ အေရာက္ျပန္သြားျဖစ္သည္။ အသက္မွီရရင္ကို သူမေက်နပ္သည္။ ဖြားဖြားကို သူမ နမ္းမည္။ ဖြားဖြားလက္ကေလးကို ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္ထိ ဆုပ္ကိုင္ထားမည္။
'ေသာ့"
ဖြားဖြားအသံက သိပ္မသဲကြဲ။ မနည္းအားစိုက္နားေထာင္ရသည္။
"စိန္ေသတၱာေသာ့ ျမဘုရားဆင္းတုထဲမွာ"
ၾကားရေသာစကားေၾကာင့္ သူမ မ်က္လံုးျပဴးသြားသည္။ လူအမ်ားအၾကားမွာ ထုတ္၀တ္ေနေသာ လက္၀တ္ရတနာမ်ားအျပင္ ဘိုးဘြားမ်ား စုေဆာင္းထားေသာ စိန္မ်ား သီးျခားသိမ္းထားတယ္လို႕သာ သိသည္။ သံုးဧကေက်ာ္က်ယ္၀န္းေသာ ျခံၾကီးရဲ႕ ေရွးအိမ္ၾကီးႏွစ္လံုးထဲက ဘယ္ေနရာမွာရွိမွန္းပင္ မသိခဲ့။ အိမ္ထဲမွာ ဟိုဟိုဒီဒီ ေလွ်ာက္သြားေနတာကိုလဲ လူၾကီးေတြက ၾကိဳက္တာမဟုတ္၊ သူမကလဲ စာအုပ္ကလြဲရင္ ဘာမွစိတ္၀င္စားတာမဟုတ္ေတာ့ ေမ့ေတာင္ေမ့ေနခဲ့ျပီ။
"ေသတၱာက စာၾကည့္ခန္း မီးဖို"
စကားလံုးေလးမ်ားကို တိုးတိုးေလးေရရြတ္ရင္း ဖြားဖြားက ကံကုန္သြားသည္။ ဖြားဖြားကို ၾကည့္ရင္း သူမေၾကာင္ေနမိသည္။ အနမ္းေလးတခ်က္နဲ႕ေတာင္ သူမမွာ ႏွုတ္ဆက္ခြင့္ မၾကံဳလိုက္။ လက္ဖ၀ါးေလးလဲ မကိုင္လိုက္ရ။
စိန္ေသတၱာစုတ္က သူမအိပ္မက္ေလးကို အေႏွာင့္အယွက္ ၀င္ေပးသြားျပန္သည္။
(၆)
"မနန္းရယ္၊ ကၽြန္မမ်က္ႏွာကို ၾကည့္ေပးစမ္းပါ။ ဘာေတြ ျဖစ္ေနလဲလို႕"
အရမ္းခင္ေသာ အစ္မၾကီးတေယာက္ကို ေျပာလိုက္မိသည္။
"ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႕လဲ"
"ကၽြန္မမ်က္လံုးေတြကိုေကာ ၾကည့္ေပးစမ္းပါ။ ဘာေတြ ျဖစ္ေနလဲလို႕"
"ေဟ"
မနန္းက သူမကို ျပဴးတူးျပဲတဲ ျပန္ၾကည့္သည္။ အရမ္းခ်စ္ေသာ အဖြားဆံုးသြားတာမို႕ စိတ္အလြန္ ထိခိုက္ေနတာမ်ားလား ဆိုေသာ စူးစမ္းၾကည့္။
"ကၽြန္မဘ၀တေလွ်ာက္လံုးမွာေလ ေငြသံ၊ ေရႊသံေတြ လႊမ္းေနတဲ့ ေမတၱာေတြကိုပဲ ခံစားခဲ့ရတယ္။ အဲဒီ ေငြစကၠဴေတြ၊ စိန္ေရႊရတနာေတြ၊ ပိုင္ဆိုင္မွဳ စာခ်ဳပ္စာတမ္းေတြ ဘာမွ မပါတဲ့ ေမတၱာတရားကို လိုခ်င္လြန္းလို႕ လိုက္ျပီး ရွာေဖြေနခဲ့တာလဲ ၾကာလွျပီ။ ဒါေပမယ့္ အခ်ိန္ေတြကသာ ကုန္သြားတယ္။ ေမတၱာတရား ရွာပံုေတာ္က အဆံုးမသတ္ႏိုင္ဘူး။ ကၽြန္မ၀န္းက်င္က လူေတြက ေမတၱာအစား ပစၥည္းဥစၥာေတြကိုပဲ ကၽြန္မဆီကို သယ္လာၾကတယ္။ ဒီလိုေတြ ျဖစ္ရေအာင္ ကၽြန္မရုပ္က ဥစၥာရူးရုပ္ ေပါက္ေနလို႕လား အစ္မရယ္။ ကၽြန္မမ်က္လံုးေတြကေကာ ေလာဘအခိုးအေငြ႕ေတြ သန္းေနလို႕လား။ ဘာေတြမွားေနလို႕လဲ။ အဲဒါကို ကၽြန္မသိခ်င္တာပါ"
"မဟုတ္ပါဘူး။ ျမတ္ႏိုးေလးရယ္။ လူၾကီးေတြက ျမတ္ႏိုးကို ခ်စ္လြန္းလို႕ အရာရာျပည့္စံုေအာင္ ျဖည့္ဆည္းေပးေနၾကတာပါ။ ဒါကို ျမတ္ႏိုးက တလြဲထင္ေနတာ။ အဲဒါေတြကလဲ ေမတၱာတရား ေတြပဲေလ"
“ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ စိန္ေရာင္ေရႊေရာင္ ေမတၱာတရားေတြ အၾကားမွာ ကၽြန္မ မြန္းၾကပ္လြန္းေနျပီ မနန္းရယ္။ ဘယ္လိုအေရာင္၊ ဘယ္လို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ တစံုတရာမွ မပါတဲ့ ျဖဴျဖဴစင္စင္ ေမတၱာတရားေလးကိုပဲ ကၽြန္မ လိုခ်င္တယ္။ ကၽြန္မကို တခုကူညီပါလား "
“မနန္း ဘာကူညီရမလဲ"
“ကၽြန္မနဲ႕ ခဏလိုက္ခဲ့။ မနန္းကို ျပစရာရွိတယ္"
ိမနန္းအား စာၾကည့္ခန္းထဲသို႕ သူမေခၚသြားလိုက္သည္။ ျမဘုရားဆင္းတုထဲကရေသာ ေသာ့ေလးျဖင့္ စာၾကည့္ခန္းထဲက ဘိုစတိုင္ မီးဖိုေလးထဲတြင္ ရွိေနေသာ ေသတၱာစုပ္ေလးကို ဖြင့္ျပလိုက္သည္။ အသံုးမျပဳတာ ၾကာခဲ့ျပီျဖစ္ေသာ မီးဖိုေလးမို႕ ေသတၱာမွာ ဖုန္အလိမ္းလိမ္း။ ေသတၱာကို ဖြင့္ျပလိုက္ေတာ့ မနန္း မ်က္လံုးျပဴးသြားသည္။ ရတနာလုပ္ငန္း လုပ္ေနသူပဲ။ အေပြးျမင္ အပင္သိသည္ေပါ့။
"ဒါေတြကို မနန္းယူသြားလိုက္ေတာ့"
"ေဟ"
"လုပ္ငန္းေတြ ထူေထာင္ေပးပါ။ ရတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ေတြကို လွဴစရာရွိတာေတြ လွဴေပးပါ"
"မနန္းက ဘာလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေပးရမွာလဲ။ ပစၥည္းေတြ ထုခြဲဖို႕ကေတာ့ မပူနဲ႕။ မနန္းတတ္ႏိုင္ပါတယ္"
"အိမ္ျခံေျမ၊ ကားေတြေပါ့ မနန္းရယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အဲဒါေတြက တြက္ေခ်ကိုက္တယ္ေလ။ ျမိဳ႕ေပါင္းစံုမွာ အိမ္ေတြ၀ယ္၊ လူငွားေတြတင္ျပီး ပစ္ထားလိုက္။ ေျမကြက္ေတြ၀ယ္ျပီး ဘာမွ မလုပ္ပဲ ပစ္ထားလိုက္။ ျပီးေတာ့ တႏိုင္ငံလံုးမွာ စက္မွဳဇုံ ေျမကြက္ေတြ ျဖန္႕ျပီးလိုက္၀ယ္ထား။ ကားေတြလဲ ဒီအတိုင္းပဲ။ ကားေတြ၀ယ္ျပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြနဲ႕ ခ်ိတ္။ အငွားရရင္ ထည့္ေပးလိုက္။ ေစ်းအေျခအေနၾကည့္ျပီး ထုတ္သင့္တဲ့ အခ်ိန္ဆိုထုတ္။ ဒါမ်ိဳးေတြက မနန္းကၽြမ္းျပီးသားပါ။ တခုပဲ။ အဲဒါေတြအားလံုးမွာ ျမတ္ႏိုးနာမည္ လံုး၀ မသံုးနဲ႕"
"ေဟ။ ဟဲ့- အဲလိုလုပ္လို႕ မရဘူးေလ။ အဲဒီေလာက္ၾကီးက်ေတာ့လဲ မနန္းမလုပ္ရဲဘူး။ ဒီလိုဆိုလို႕ မနန္းက ျမတ္ႏိုးအေပၚ မရိုးမသားစိတ္ျဖစ္လာမယ္ေျပာတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ကံၾကမၼာကို ေၾကာက္တာ။ ဆံုးရွံဳးကုန္ရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ"
"ရွံဳးကုန္ေတာ့လဲ ဘာျဖစ္လဲ မနန္းရယ္။ အစကတည္းက ဒီပစၥည္းေတြက ကၽြန္မရဲ႕ ဦးေႏွာက္ေတြ၊ ေျခေတြလက္ေတြနဲ႕ ဖန္တီးထားတာမွ မဟုတ္တာပဲ။ မနန္းေကာင္းမယ္ ထင္သလိုသာ လုပ္လိုက္။ အေရးၾကီးတာက ကၽြန္မနာမည္ကို လံုး၀ မသံုးပါနဲ႕။ ဘာစာရင္းမွလဲ မျပပါနဲ႕။ ကၽြန္မ ေငြလိုတဲ့အခါက်ရင္ မနန္းကို ေတာင္းမယ္ေလ။ အဲဒီက်ေတာ့လဲ မနန္းေပးခ်င္သေလာက္ေပးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ လိုမယ္ေတာ့ မထင္ပါဘူး။ ကၽြန္မက ကိုယ့္ဦးေႏွာက္ေလးနဲ႕ပဲ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ရွာစားခ်င္တာ။ ဘာပိုင္ဆိုင္မွဳမွလဲ မထားခ်င္ဘူး။ ေနဖို႕၊ စားဖို႕ ပိုက္ဆံေလးရွိရင္ လံုေလာက္ျပီ။ အဲလိုဘ၀ေလးနဲ႕ ေနလို႕ရတဲ့ ေနရာမွာပဲ သြားေနေတာ့မယ္"
"ျမတ္ႏိုးက ဘယ္သြားမွာလဲ။ ဘာလုပ္မွာလဲ"
"ေနရာကိုေတာ့ အတိအက် မေျပာႏိုင္ေသးပါဘူး။ အဆင္ေျပသလိုေပါ့။ အလုပ္ကိုေတာ့ ေျပာလို႕ရတယ္။ ပစၥည္းမဲ့ ပညာတတ္လုပ္မယ္ေလ"
"ဘာရယ္။ တခါမွလဲ မၾကားဖူးဘူး"
"မၾကားဖူးရင္လဲ ဒီလိုပဲ မွတ္ထားလိုက္ေနာ္။ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြက မသိတာ ပိုေကာင္းပါတယ္ မနန္းရယ္။ မနန္း ေပ်ာ္တဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ဘ၀ကိုပဲ သိသထက္ ပိုသိေအာင္ လုပ္ေလ။ ဒါေပမယ့္ ေငြကိုပဲ ကိုယ့္ဆီေခၚပါေနာ္။ ေငြေခၚရာေနာက္ကိုေတာ့ လူက လိုက္မသြားပါနဲ႕။ ေငြဆိုတာ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ အရာမွန္ေပမယ့္ ေလာကမွာ ေငြနဲ႕ လဲယူလို႕မရတဲ့ အရာေတြလဲ အမ်ားၾကီး ရွိပါေသးတယ္။ တခ်ိန္မွာ အိမ္ေထာင္က်ျပီး သားသမီးေတြ ရလာရင္ေတာ့ ကၽြန္မေျပာတဲ့ ဒီစကားေလးကို သတိရေပးပါ"
(၇)
"ဘာ- အတူတူ တြဲတက္ရမယ္၊ ဟုတ္လား"
ဖုန္းထဲမွ ၾကားလိုက္ရေသာ စကားသံေၾကာင့္ သူမတုန္လွဳပ္သြားသည္။ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာတရားမ်ားႏွင့္ အလြဲလြဲအေခ်ာ္ေခ်ာ္ျဖစ္ခဲ့ရေသာ သူမဘ၀ လမ္းခရီးတြင္ ႏွလံုးသားေရးရာမွာလဲ အလြဲလြဲ၊ အကြဲအျပဲမ်ားျဖင့္သာ ထပ္မံၾကံဳေတြ႕ရျပန္သည္။
ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးၾကားမွာ ေမတၱာတရား စကားလံုးေလးမ်ားျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္လာေသာ သူ႕ကို ဘ၀ခရီးေဖာ္အျဖစ္ လက္ခံရန္ သူမ စဥ္းစားထားခဲ့သည္။ သို႕ေပမယ့္ သူလုပ္ခိုင္းေနေသာ ကိစၥတခုကို ျပန္စဥ္းစားရဦးမည္လို႕ ေျပာခ်ိန္တြင္ ျပန္ေျပာလိုက္ေသာ စကားလံုးက သူမစိတ္ကို ထိခိုက္သြားေစခဲ့သည္။
"ဟုတ္တယ္ေလ။ အိမ္ေထာင္ဘက္ဆိုတာက ဘ၀မွာ compatible ျဖစ္ဖို႕လိုတယ္။ ဒီလိုပဲ အတူတူ တြဲတက္ၾကတာပဲ။ ျမတ္ႏိုးကိုလဲ ကိုယ္စိတ္၀င္စားေနတာၾကာခဲ့ျပီ။ ကိုယ္နဲ႕ compatible ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာေတြကို ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တယ္"
"ဒါဆို ကၽြန္မကို ရွင္ခ်ဥ္းကပ္ခဲ့တာ ရွင့္ဘက္္က ေမတၱာနဲ႕လား၊ တြက္ခ်က္မွဳနဲ႕လား"
"ျမတ္ႏိုးေျပာတာ ကိုယ္နားမလည္ဘူး။ အတူတူပဲေလ။ ျမတ္ႏိုးနဲ႕ ကိုယ္ေပါင္းစပ္ျပီး ဘ၀တခုကို တည္ေဆာက္မယ္။ ျမတ္ႏိုးမွာလဲ နာမည္နဲ႕ ပညာရွိျပီးသား။ ကိုယ့္မွာလဲ ဒါေတြ အတိုင္းအတာတခုအထိ ရွိျပီးသား။ ေပါင္းစပ္လိုက္မယ္။ အတူတူတြဲတက္မယ္"
"ဒါဆို တကယ္လို႕ ခင္ျမတ္ႏိုးဆိုတဲ့ ကၽြန္မ နာမည္က ဒီေလာကထဲမွာ မရွိေနခဲ့ဖူးဆိုရင္၊ အဲဒီနာမည္ေနာက္မွာ ဘယ္လိုပညာအရည္အခ်င္းမွ ရွိမေနခဲ့ဖူးဆိုရင္ ရွင့္ဘ၀ကို ကၽြန္မဘ၀နဲ႕ မေပါင္းစပ္ဖူးေပါ့"
"ကိုယ္ဆိုလိုတာက အဲလို မဟုတ္ပါဘူး"
"ကၽြန္မရွင့္ကို အၾကိမ္ၾကိမ္ ေျပာခဲ့ျပီးသားပါ။ ကၽြန္မေလာကၾကီးထဲမွာ ရွာေဖြေနတာက ေမတၱာတရား၊ စစ္မွန္ျဖဴစင္တဲ့ ေမတၱာတရား။ ဘာလို ပစၥည္းဥစၥာ၊ ဂုဏ္ပကာသနေတြမွ မပါတဲ့ ေမတၱာတရား"
"ကိုယ္ကလဲ ျမတ္ႏိုးကို ေမတၱာရွိတယ္ေလ။ ဒါေၾကာင့္ ဘ၀ကို အတူတူ တည္ေဆာက္မယ္လို႕ ေျပာတာေပါ့။ အဲဒါေတြ ေျပာမေနနဲ႕။ ကိုယ္လဲ မျငင္းအားဘူး။ ကိုယ္ေျပာတာကို လုပ္ေပးႏိုင္မလား၊ မလုပ္ေပးႏိုင္ဘူးလား ဆိုတာပဲေျပာ"
"ရွင္လုပ္ထားတဲ့ ကိစၥေတြ၊ ရွင္လုပ္ခိုင္းတဲ့ ကိစၥေတြက က်ိဳးေၾကာင္းမဆီေလ်ာ္လို႕ ကၽြန္မျပန္ သံုးသပ္ေနတာ။ ရွင္လုပ္ခ်င္တာေတြ လုပ္ျပီးမွ ကၽြန္မကို ၾကားျဖတ္၀င္ျပီး လုပ္ခိုင္းေနတာဆိုေတာ့ လုပ္ေပးႏိုင္မယ္၊ မေပးႏိုင္ဘူးဆိုတာ ကၽြန္မ အတိအက် မေျပာႏိုင္ေသးဘူး။ စဥ္းစားသံုးသပ္ ရဦးမယ္။ တတ္သိနားလည္သူေတြနဲ႕ တိုင္ပင္ရဦးမယ္"
"အဲဒါေတြအတြက္ အခ်ိန္မရွိဘူး။ ဒီလိုအခြင့္အေရးမ်ိဳးကို ကိုယ္ေစာင့္ေနတာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနျပီ။အခုအခ်ိန္မွာ ဒီကိစၥေလာက္ ဘာမွ အေရးမၾကီးဘူး"
"ဒါဆို ကၽြန္မတို႕ မဂၤလာပြဲကိစၥေတြကို ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ ခဏေရႊ႕ဆိုင္းထားမလား"
"ဟုတ္တယ္။ ေရႊ႕ဆိုင္းမယ္။ ဒါလဲ ကိုယ့္ဘက္က စေရႊ႕တာေနာ္။ ထပ္ေျပာမယ္။ ခုအခ်ိန္မွာ ကိုယ္လုပ္ထားတဲ့ ကိစၥေလာက္ ဘာကမွ အေရးမၾကီးဘူး။ မဂၤလာပြဲကိစၥလဲ ကိုယ္စေရႊ႕တာ"
ခါးသီးစိတ္ပ်က္မွဳမ်ားက သူမရင္ထဲသို႕ တိုးေ၀ွ႕၀င္လာသည္။ ဒါဟာ မၾကာခင္မွာ သူမဘ၀ခရီးေဖာ္အျဖစ္ လက္တြဲဖုိ႕ ေရြးခ်ယ္ထားခဲ့သူတဲ့လား။
"ကၽြန္မေျပာတာကို ခဏေလး နားေထာင္ေပးပါေနာ္။ ဒီေလာက္ဆို ရွင့္ရဲ႕ စိတ္ကို ကၽြန္မ သေဘာေပါက္နားလည္သြားပါျပီ။ ရွင္အတူတူ ဘ၀တည္ေဆာက္ခ်င္တာက ကၽြန္မနဲ႕ဆိုတာေကာ ဟုတ္ရဲ႕လားရွင္။ ကၽြန္မနာမည္နဲ႕လား၊ ကၽြန္မဘြဲ႕ေတြ၊ ဦးေႏွာက္ေတြနဲ႕လားဆိုတာကို ကိုယ့္ဘာသာ ျပန္စဥ္းစားပါဦး။ ရွင္လုပ္ခ်င္တာေတြ၊ ျဖစ္ခ်င္တာေတြကို ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တဲ့ မိန္းကေလးတေယာက္အေနနဲ႕ ရွင္ေရြးခ်ယ္ခဲ့တယ္လို႕ ရွင့္စကားလံုးေတြက ညႊန္းဆိုေနတယ္။ ခုလဲ ရွင္လုပ္သမွ်ေတြကို ေကာင္းေကာင္းဆိုးဆိုး လိုက္မပံ့ပိုးေပးေတာ့ ေဒါသေတြထြက္ျပီး ႏွမခ်င္းမစာနာတဲ့ စကားလံုးေတြ ေျပာေနျပန္ျပီ။ ေလာကမွာ တည္ျမဲတဲ့ အရာဆိုတာ ဘာမွ မရွိပါဘူးရွင္။ ဒီလို အေျခအေနမ်ိဳးမွာေတာင္ ရွင္ဒီေလာက္ျဖစ္ေနရင္ တကယ္လို႕ ကၽြန္မရဲ႕ ဦးေႏွာက္ေတြ၊ အတတ္ပညာေတြကို ရွင္လိုခ်င္တဲ့ ဘ၀အတြက္ အသံုးမျပဳေပးႏိုင္ေတာ့တဲ့ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မွဳတခုခုမ်ား ျဖစ္သြားခဲ့ရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ"
ေျပာရင္း စိတ္ထိခိုက္လာသည္မို႕ သူမဖုန္းခ်လိုက္ပါေတာ့သည္။
(၈)
ကားလမ္းေလးက ရွင္းလို႕ေနသည္။ ဟိုင္းေ၀းလမ္းမမ်ားထက္ ဒီလို ေျမနီလမ္းေလးေပၚမွာ ကားေမာင္းရတာကို သူမ ပိုႏွစ္သက္မိသည္။
ေရွ႕နားက ကားလမ္းေဘးမွာ အလံတလူလူလြင့္ေနတာ လွမ္းျမင္ရသည္။ ေက်းရြာစာသင္ေက်ာင္းေလး တခု ထင္ပါရဲ႕။
မနန္းက ေျပာဖူးသည္။ လုပ္ငန္းအက်ိဳးအျမတ္ေလးမ်ားကို ေက်းရြာစာသင္ေက်ာင္းေလးေတြကို ပံုမွန္လွဴသည္တဲ့။ ခ်ိဳ႕တဲ့ျပီး ပညာေတာ္တဲ့ ကေလးငယ္ေလးေတြကို ပညာသင္စရိတ္ေတြ ကူညီေပးသည္တဲ့။ အမည္မသိ အလွဴရွင္တဦးအေနျဖင့္။ မည္မွ် ေကာင္းလိုက္သည့္ စာသားေလးပါလဲ။ ေပးသူ၊ ယူသူအၾကားမွာ ဘယ္လိုေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မွလဲ မရွိ။ ငါဆိုေသာ အတၱေတြလဲ မရွိ။
အေတြးေလးနဲ႕အတူ သူမျပံဳးလိုက္မိသည္။
သို႕ေပမယ့္ သူမအျပံဳးက မၾကာလိုက္။
ကားေရွ႕မွ ျဖတ္ေျပးေသာ ကေလးငယ္ေလးကို ေတြ႕လိုက္ရတာမို႕ စတီယာရင္ကို အလန္႕တၾကားျဖင့္ ခ်ိဳးေကြ႕လိုက္မိသည္။
၀ုန္းဆိုေသာ အသံတခုက ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။
မၾကာပါ။ ကားထဲက သူမထြက္လိုက္သည္။ စာသင္ေက်ာင္းထဲက ကေလးေတြ ေျပးထြက္လာတယ္ထင့္။ အျဖဴအစိမ္း၀တ္ေလးမ်ားက သူမကားေဘးမွာ ၀န္းရံေနၾကသည္။
ေက်ာင္းဆရာလို႕ ယူဆရေသာ အျဖဴအစိမ္း၀တ္ လူတေယာက္ရဲ႕ လက္ထဲမွာ သူမကိုယ္သူမ ျပန္ေတြ႕လိုက္ရျပန္သည္။
"ကေလးကို တိုက္မိမွာစိုးျပီး ဆြဲေကြ႕လိုက္တာျဖစ္မယ္။ သစ္ပင္ကို ၀င္တိုက္မိသြားတာ"
ေနာက္ထပ္ေရာက္လာေသာ ေက်ာင္းဆရာမေလးတေယာက္ကို ထိုလူက ရွင္းျပေနသည္။
"သနားပါတယ္ဗ်ာ။ ပြဲခ်င္းျပီးပဲ။ ကၽြန္ေတာ္စိတ္မေကာင္းလိုက္တာ"
ေျပာေနေသာ ေက်ာင္းဆရာေလးရဲ႕ မ်က္၀န္းကို သူမၾကည့္လိုက္မိသည္။
ေမတၱာမ်က္၀န္း။
ဘယ္လို စိန္ေရာင္၊ ေရႊေရာင္၊ အတၱတရား၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မွ မရွိပဲ လူသားခ်င္းစာနာမွဳေပၚမွာ အေျခတည္သည့္ ေမတၱာမ်က္၀န္း။
ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ တေယာက္ကိုတေယာက္ မေတြ႕ဖူး၊ မျမင္ဖူးခဲ့ေသာ ေမတၱာတရားရွိသူေတြရဲ႕ ၀န္းရံမွဳအၾကားမွာ ဘ၀ခရီးတခု အဆံုးသတ္သြားရသည့္အတြက္ သူမေက်နပ္မိပါသည္။
သူမႏွင့္ တူေသာ ရုပ္ခႏၶာ၊ အမည္နာမ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား၊ စိန္ေရႊရတနာမ်ားကို ထားခဲ့ျပီး ေက်နပ္စြာ လွည့္ထြက္လာခဲ့သည္။ ေမတၱာတရား၊ သစၥာတရားမ်ား ရွာေဖြသည့္ သံသရာခရီးဆီသို႕ သူမေျခလွမ္းမ်ားက ဦးတည္လွ်က္။
ခင္မမမ်ိဳး (၂၉၊ ၁၁၊ ၂၀၁၀)